Xe điện giá rẻ Trung Quốc bành trướng khu vực Đông Nam Á, "bóp méo" thị trường châu Âu

Khôi Nguyên
Việc phát triển xe điện ở các quốc gia đang phát triển khu vực Đông Nam Á được giới chuyên gia nhận định còn gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, đây là cơ hội của các nhà sản xuất Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng với những loại sản phẩm giá rẻ và mở rộng tầm ảnh hưởng ra châu Âu.
Một chiếc xe điện của Great Wall Motor—Ora Good Cat—được trưng bày tại triển lãm ô tô Bangkok mới đây.
Một chiếc xe điện của Great Wall Motor—Ora Good Cat—được trưng bày tại triển lãm ô tô Bangkok mới đây.

Khi chồng của Wimonsiri Boonyopakorn chuyển đến Bangkok để làm việc, cô giáo 35 tuổi người Thái Lan này đã quyết định mua một chiếc ô tô để có thể thực hiện chuyến đi hơn 250km đến thăm anh vào cuối tuần.

Vấn đề ở chỗ cô rất ngạc nhiên khi thấy một số xe điện của các nhà sản xuất Trung Quốc có giá thấp hơn so với xe chạy bằng xăng có kích thước tương tự.

Wimonsiri Boonyopakorn bên chiếc xe điện Great Wall Motor Co. 
Wimonsiri Boonyopakorn bên chiếc xe điện Great Wall Motor Co. 

Wimonsiri Boonyopakorn nói: “Tôi đã thấy hình ảnh về một chiếc xe điện rất lạ mắt”.

Hiện tại, thị trường EV Thái Lan chỉ là một phần nhỏ trong ngành công nghiệp xe hơi toàn cầu. Nhưng nó lại chỉ ra một số xu hướng mà các nhà phân tích cho là đáng lo ngại đối với các nhà sản xuất ô tô toàn cầu.

 

Thực tế, với sự trợ cấp của chính phủ, xe điện Trung Quốc đang nổi lên như những người dẫn đầu về giá xe ở các quốc gia Đông Nam Á, nơi các công ty Nhật Bản như Toyota Motor Corp. và Isuzu Motors Ltd. từ lâu đã kiểm soát hầu hết thị trường ô tô. Điều đó trái ngược với các quốc gia phát triển như Mỹ, nơi xe điện thường được bán cho những người có đủ khả năng chi trả nhiều hơn cho môi trường.

Các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang mang đến cho thế giới đang phát triển những lợi ích của quy mô sản xuất mà họ đã xây dựng ở quê nhà với sự hỗ trợ của nhà nước. Trong hơn một thập kỷ, Trung Quốc đã ủng hộ việc sản xuất các loại xe điện nhỏ hơn, giá cả phải chăng và thành phần đắt nhất của chúng là pin. Vào năm 2022, Trung Quốc chiếm hơn một nửa số xe điện được bán trên toàn cầu.

Ở Korat, một trung tâm khu vực của Thái Lan ở phía đông bắc Bangkok, màu sơn đen mới và những cửa sổ lớn của đại lý màu xanh lá cây của Great Wall Motor Co. mới được xây dựng nổi bật trên một dải đường cao tốc với những phòng trưng bày trông cũ kỹ hơn Nissan và Ford.

Hirotaka Uchida, người đứng đầu bộ phận kinh doanh ô tô Đông Nam Á của công ty tư vấn quản lý Arthur D. Little, cho biết: “Với dân số ít giàu có hơn, Thái Lan và các quốc gia mới nổi khác ở châu Á có những yêu cầu khác đối với xe điện so với Mỹ. Các nhà sản xuất Trung Quốc đang cho thấy rằng họ có thể đáp ứng nhu cầu về khả năng chi trả của khu vực Đông Nam Á”.

Những vấn đề về chính trị khiến các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc khó có thể phát triển sự hiện diện lớn ở Mỹ, nhưng một số nhà phân tích cho rằng sự thống trị về doanh số bán xe điện của họ ở Đông Nam Á có thể là tiền đề cho cuộc chiến giành thị phần ở châu Âu, thị trường xe điện lớn thứ hai sau Trung Quốc.

Một đại lý Great Wall Motor ở Korat, Thái Lan.
Một đại lý Great Wall Motor ở Korat, Thái Lan.

Trong một báo cáo tháng 11, Fitch Solutions cho biết nền kinh tế đang phát triển có thể khiến một số người tiêu dùng ở các nước phát triển như Đông Nam Á tìm kiếm các lựa chọn từ Trung Quốc. Công ty nghiên cứu thị trường này cho biết các thương hiệu Trung Quốc có thể tăng gấp đôi nỗ lực mở rộng ở châu Âu vào năm 2023 và chiếm tới 15% thị trường pin-điện của lục địa này vào năm 2025, từ mức khoảng 5% vào năm 2022. Một số thương hiệu Trung Quốc cũng đang tìm cách bán các mẫu cao cấp hơn ở Châu Âu.

Tại Thái Lan, 13.298 xe điện đã được bán trong 9 tháng đầu năm 2022, theo Bộ năng lượng nước này, tăng từ 1.954 xe vào năm 2021.

Trung tâm nghiên cứu Kasikorn có trụ sở tại Bangkok ước tính các nhà sản xuất Trung Quốc chiếm khoảng 80% doanh số bán xe điện đó.

Toyota bZ4X chạy điện có giá bán lẻ khoảng 53.000 USD tại Thái Lan. Trong khi đó, Tesla Inc. gần đây đã bắt đầu bán ô tô tại quốc gia này và Model 3 của họ có giá khởi điểm khoảng 51.000 USD — cao hơn gấp đôi so với số tiền mà Boonyopakorn đã trả cho chiếc ô tô mới của mình.

Phương tiện mà cô Boonyopakorn sử dụng là một chiếc subcompact chạy điện có tên là Ora Good Cat của Great Wall Motor. Nó tiêu tốn của cô 763.000 baht, tương đương khoảng 22.000 USD, với khoản tiền khoảng 4.000 USD tiền trợ cấp của chính phủ. Điều đó khiến nó rẻ hơn một chiếc Toyota Corolla hay Honda Civic chạy bằng xăng.

Air EV của SAIC-GM-Wuling Automobile, ở Jakarta, Indonesia năm 2022.
Air EV của SAIC-GM-Wuling Automobile, ở Jakarta, Indonesia năm 2022.

Tại Indonesia, mẫu xe hatchback chạy điện Air của SAIC-GM-Wuling đã được giới thiệu vào mùa hè năm ngoái và trở thành mẫu xe điện bán chạy nhất tại quốc gia này trong quý từ tháng 7 đến tháng 9. Nó bắt đầu với mức giá tương đương khoảng 15.000 USD.

Hiện tại, thị phần của Trung Quốc trên thị trường Thái Lan nói chung vẫn còn nhỏ. Theo Arthur D. Little, các thương hiệu Nhật Bản chủ yếu cung cấp ô tô chạy bằng xăng và hybrid xăng-điện chiếm khoảng 80% đến 90% tổng doanh số bán xe.

Tại Thái Lan, Toyota tin rằng xe điện cũng như các phương tiện khác như xe hybrid và xe chạy bằng hydro có thể đóng một vai trò trong việc giảm lượng khí thải carbon, Prasanna Ganesh, giám đốc điều hành của Toyota Daihatsu Engineering & Manufacturing có trụ sở tại Thái Lan cho biết.

Ông Ganesh cho biết, so với xe điện, xe hybrid cần ít hỗ trợ hơn từ các khoản trợ cấp và “có thể là một giải pháp đại chúng và dễ tiếp cận”.

Một phát ngôn viên của Toyota gần đây đã tiết lộ công ty đã lên kế hoạch giới thiệu nhiều mẫu xe điện ở châu Á.

Ở những khu vực bên ngoài các thành phố lớn như Bangkok và Korat, rất ít phương tiện không phải của Nhật Bản xuất hiện trên đường. Nhiều loại là xe thể thao đa dụng hoặc xe tải, tốn kém để cung cấp năng lượng bằng pin.

Siriwan Boonvisuit, người quản lý một đại lý Toyota ở tỉnh miền trung Saraburi, cho biết cơ sở hạ tầng sạc vẫn còn hạn chế và khoảng 60% phương tiện là xe bán tải. Cô cho biết, nông nghiệp là một ngành công nghiệp chính của tỉnh này và mọi người thường sử dụng giường của xe tải để vận chuyển hàng hóa như sầu riêng và mía.

Boonvisuit cho hay: “Sự quan tâm đến xe điện đang là xu hướng ở các thành phố lớn. Còn tại Saraburi, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc không gây ra cảm giác khủng hoảng”.

Hệ thống trạm sạc của Tesla. Ảnh: Reurers.
Hệ thống trạm sạc của Tesla. Ảnh: Reurers.

Great Wall hiện đã mở một nhà máy sản xuất ô tô ở Rayong, Thái Lan vào tháng 6 năm 2021, ban đầu sản xuất xe hybrid. Vào tháng 9, công ty cho biết họ muốn nhà máy Rayong trở thành “cơ sở sản xuất và xuất khẩu toàn cầu”.

BYD Co., nhà sản xuất xe điện hàng đầu của Trung Quốc được hỗ trợ từ Berkshire Hathaway Inc. của Warren Buffett, cho biết vào tháng 9 rằng họ đã lên kế hoạch mở nhà máy sản xuất xe du lịch do mình sở hữu hoàn toàn đầu tiên bên ngoài Trung Quốc, cũng ở Rayong. Hãng này cho biết nhà máy sẽ mở cửa vào năm 2024 với công suất sản xuất hàng năm là 150.000 EV sẽ được bán chủ yếu ở Đông Nam Á và Châu Âu.

Trong khi đó, Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator, một tổ chức tư vấn của Đức, đã ủng hộ việc châu Âu sử dụng các biện pháp thương mại để ngăn chặn thị trường của họ bị tràn ngập bởi xe điện giá rẻ của Trung Quốc.

“Các chính sách công nghiệp bóp méo thị trường” của Trung Quốc mang lại lợi thế cho nước này, tổ chức tư vấn cho biết. Ô tô từ lâu đã là mặt hàng xuất khẩu lớn của châu Âu sang Trung Quốc và các nơi khác, nhưng “xe điện do Trung Quốc sản xuất có thể khiến thương mại ô tô giữa Trung Quốc và EU gặp khó khăn”.

Tin mới

Mate Rimac: “Cơn gió lạ” của ngành xe điện toàn cầu

Mate Rimac: “Cơn gió lạ” của ngành xe điện toàn cầu

Trên bản đồ xe điện toàn cầu, không có tên Croatia. Nhưng quốc gia nhỏ bé nằm cạnh biển Adriatic này lại có một công dân sở hữu tầm ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của xe điện, đặc biệt là phân khúc xe hiệu suất cao. Ở tuổi 34, Mate Rimac là một trong những nhân vật quan trọng nhất của ngành công nghiệp xe hơi trên thế giới.
Nóng cuộc đua ô tô điện: Cạnh tranh nước rút, Tesla khó giữ ngôi đầu

Nóng cuộc đua ô tô điện: Cạnh tranh nước rút, Tesla khó giữ ngôi đầu

Trong khoảng 1,3 tỷ ô tô đang lưu thông trên toàn cầu, xe điện chỉ chiếm chừng 15%. Thị phần của xe điện dù đang ở mức thấp, nhưng tăng đều theo thời gian, và cái tên dẫn đầu vẫn là Tesla – nhà tiên phong trong cả ba lĩnh vực: thiết kế, sản xuất và kinh doanh. Tuy nhiên, nếu nhìn vào gương chiếu hậu, Tesla sẽ nhận ra, các đối thủ bám đuổi ngày càng đông hơn, và khoảng cách cũng dần được thu hẹp lại…
Trung Quốc xuất khẩu ô tô tăng mạnh, Hàn Quốc loay hoay tìm giải pháp

Trung Quốc xuất khẩu ô tô tăng mạnh, Hàn Quốc loay hoay tìm giải pháp

Theo báo cáo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc, trước tình hình ngành công nghiệp ô tô đang phát triển nhanh chóng của Trung Quốc, đứng thứ hai thế giới vào năm ngoái về xuất khẩu ô tô, chính phủ Hàn Quốc có “nhu cầu cấp thiết” là phải thực hiện các chính sách giúp các nhà xuất khẩu cạnh tranh với các nước láng giềng.