Xe điện có thể thay thế hoàn toàn xe chạy xăng tại thị trường lớn nhất thế giới?

Nhưng ở các thành phố cấp thấp hơn, chiếm khoảng 80% trung tâm đô thị của cả nước, chưa đến 40% số xe là xe điện.

“Đây là nơi mà giai đoạn điện khí hóa tiếp theo cần phải đến”, Chris Liu, một nhà phân tích xe điện tại Omdia có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết.

Sự bành trướng của ngành công nghiệp vào vùng trung tâm Trung Quốc đặt ra thách thức cho các nhà sản xuất ô tô truyền thống vẫn phụ thuộc vào doanh số bán xe chạy xăng. Họ phần lớn đã chống lại kiểu cải tổ triệt để mà nhiều chuyên gia ở Trung Quốc cho rằng cần thiết để tồn tại trong thời đại xe điện.

Volkswagen và BMW của Đức, Toyota, Honda của Nhật Bản, và tập đoàn General Motors của Mỹ vẫn nằm trong số 15 nhà sản xuất ô tô hàng đầu về doanh số bán hàng tại Trung Quốc, chủ yếu nhờ sản xuất ô tô sử dụng động cơ đốt trong. Thị phần của họ trong phân khúc xe điện là không đáng kể.

Omdia ước tính doanh số bán xe điện tại các thành phố cấp thấp hơn sẽ đạt "điểm bùng phát" 50% tổng doanh số vào cuối năm 2027. Điều này có thể làm tăng đáng kể lượng xe chạy xăng có sẵn để xuất khẩu, bổ sung vào lượng xe sản xuất tại Trung Quốc hiện đang tràn ngập thị trường toàn cầu.

Một số nhà phân tích dự báo 20% số xe bán ra tại Trung Quốc sẽ là xe chạy bằng nhiên liệu vào năm 2030. Ying Damin, quản lý một bãi xe của công ty con Zeekr chuyên sản xuất xe điện hạng sang của Geely tại Taizhou, một thành phố cấp ba với 2,2 triệu dân, cho biết con số này thậm chí có thể thấp hơn ở những thành phố như của ông, do doanh số bán xe điện đang tăng nhanh.

Ông nói thêm rằng trong khi người tiêu dùng Trung Quốc "trong thời đại xe chạy xăng" tự hào sở hữu những chiếc xe thương hiệu nước ngoài, thì giờ đây họ lại liên kết làn sóng xe điện với công nghệ trong nước. “Người Trung Quốc rất tự hào về các thương hiệu của mình”, Ying nói.

Khoảng cách về doanh số bán xe điện giữa các thành phố cấp cao và cấp thấp chủ yếu là do giá cả không phải chăng và khả năng tiếp cận trạm sạc thấp.

Những điều đó đang bắt đầu thay đổi, khi các nhà sản xuất xe điện hàng đầu Trung Quốc như BYD và Geely tung ra nhiều mẫu xe có giá cạnh tranh hơn - đặc biệt là xe hybrid sạc điện -cùng với sự hỗ trợ lớn hơn của chính phủ cho cơ sở hạ tầng sạc.

Ở cấp quốc gia, nơi tăng trưởng kinh tế chậm lại dẫn đến việc giám sát chặt chẽ hơn các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng của nhà nước, sự hỗ trợ cho điện khí hóa vẫn mạnh mẽ. Cuối năm ngoái, chính phủ trung ương Trung Quốc đã khởi động một kế hoạch ba năm đầy tham vọng nhằm tăng cường cơ sở hạ tầng sạc.

Chính phủ đặt mục tiêu lắp đặt 28 triệu trạm sạc công cộng vào cuối năm sau, tăng từ 21 triệu trạm vào đầu năm nay. Điều này sẽ đủ để cung cấp năng lượng cho khoảng 80 triệu xe điện (hiện đã có hơn 50 triệu xe điện trên đường phố Trung Quốc).

Kế hoạch này nhắm vào các khu vực chưa được phục vụ đầy đủ như các cộng đồng nông thôn, cũng như các trạm dịch vụ đường cao tốc và bãi đậu xe công cộng. Truyền thông nhà nước ước tính giai đoạn đầu tư ba năm sẽ tạo ra khoảng 28 tỷ USD chi tiêu cho thiết bị và xây dựng.

Các công ty Trung Quốc cũng đang đổ hàng tỷ USD vào nghiên cứu nhằm cải thiện phạm vi hoạt động và tốc độ sạc của xe điện. CATL, nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, mới đây đã công bố các cell pin có thể cung cấp năng lượng cho một chiếc xe chạy được 1.500 km chỉ với một lần sạc.

Khi công nghệ pin và cơ sở hạ tầng sạc được cải thiện, các nhà phân tích dự đoán người tiêu dùng ở các thành phố cấp thấp hơn - với số lượng lên đến hàng trăm triệu người - sẽ ưa chuộng xe điện.

Yuqian Ding, nhà phân tích ô tô của HSBC tại Trung Quốc, cho biết người tiêu dùng có thể bị ảnh hưởng bởi "bất cứ điều gì phổ biến ở các thành phố cấp một và cấp hai" về xu hướng, nhưng họ sẽ ưu tiên các thương hiệu Trung Quốc giá rẻ hơn mà vẫn có thể cung cấp trải nghiệm lái xe thông minh tinh tế.

Còn theo dữ liệu từ công ty tư vấn Automobility có trụ sở tại Thượng Hải, 27,8 triệu ô tô đã được bán tại Trung Quốc năm ngoái. Xe điện, bao gồm cả xe hybrid cắm điện, và xe chạy xăng mỗi loại chiếm 13,9 triệu chiếc. 5 năm trước, xe chạy xăng chiếm 23,9 triệu chiếc so với chỉ 1,3 triệu xe điện.

Việc nổi bật trong một thị trường đông đúc ngày càng trở nên khó khăn hơn. Cứ hai ngày lại có một mẫu xe mới được ra mắt tại Trung Quốc - triển lãm ô tô Bắc Kinh tuần này sẽ trưng bày hơn 1.400 mẫu xe mới - trong khi cuộc chiến giá cả khốc liệt đã ảnh hưởng nặng nề đến lợi nhuận của toàn ngành.

Tuy nhiên, Ying vẫn lạc quan rằng các chủ doanh nghiệp giàu có ở các thành phố cấp thấp hơn có thể là nền tảng cho nhu cầu về xe điện cao cấp. “Có rất nhiều doanh nhân, công ty tư nhân và nhiều khách hàng giàu có có thể mua những thứ mới”, ông nói.

Bất chấp những xu hướng đó, một số nhà sản xuất ô tô đã đầu tư mạnh vào sản xuất động cơ đốt trong trong nước vẫn do dự trong việc từ bỏ xe chạy xăng.

Các thành phố hạng nhất và hạng hai sẽ nhanh chóng chuyển sang “hoàn toàn sử dụng điện”, nhưng tình hình lại khác ở các thành phố cấp thấp hơn.