Xung đột Trung Đông thúc đẩy xe điện Trung Quốc phát triển
Giá dầu tăng vọt do cuộc xung đột tại Iran có thể thúc đẩy việc áp dụng xe điện trên toàn cầu - một lĩnh vực đã giúp Trung Quốc vượt qua Nhật Bản để trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới năm ngoái.
"Việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể là bước ngoặt đối với xe điện", David Brown, giám đốc cứu chuyển đổi nghiên năng lượng tại Wood Mackenzie, cho biết trong một báo cáo được công bố mới đây.
Justin Feng, một nhà kinh tế học châu Á tại HSBC, cũng nhấn mạnh xu hướng này trong một báo cáo hôm thứ Sáu cuối tuần qua. Ông cho biết giá dầu cao hơn và biến động hơn có thể biến xe điện thành một "giải pháp tiết kiệm chi phí" rõ ràng hơn nếu xung đột kéo dài, đẩy nhanh quá trình điện khí hóa giao thông đường bộ ở châu Á.
Hiện có 39 quốc gia mà xe điện chiếm hơn 10% tổng doanh số bán ô tô, tăng từ 4 quốc gia vào năm 2019, theo một báo cáo của viện nghiên cứu Ember của Anh.
Báo cáo cũng cho hay các thị trường mới nổi đang áp dụng xe điện với tốc độ nhanh chóng, một số thị trường hiện đã vượt qua các nền kinh tế phát triển về thị phần doanh số bán xe điện.
Nhu cầu toàn cầu ngày càng tăng đối với xe điện - được thúc đẩy hơn nữa bởi xung đột ở Trung Đông - có thể mang lại cú hích lớn cho ngành công nghiệp ô tô của Trung Quốc, quốc gia đã vượt qua Nhật Bản về doanh số toàn cầu lần đầu tiên vào năm ngoái.
Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã dẫn đầu thế giới về doanh số bán xe mới toàn cầu vào năm 2025, chấm dứt hơn hai thập kỷ thống trị vị trí số một của Nhật Bản, Nikkei đưa tin hôm thứ Bảy cuối tuần qua, trích dẫn dữ liệu từ các nhà sản xuất ô tô và công ty dữ liệu MarkLines.
Các ông lớn ô tô Trung Quốc BYD và Geely hiện cũng đã vượt qua các đối thủ cạnh tranh Nhật Bản là Nissan và Honda về doanh số bán hàng, báo cáo cho biết.
Trung Quốc đã xuất khẩu 8,32 triệu xe vào năm ngoái, tăng 30% so với năm trước, theo dữ liệu từ Hiệp hội các đại lý ô tô Trung Quốc. Tổng lượng xuất khẩu xe điện đạt 2,32 triệu chiếc, tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái.
Châu Âu vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất cho xe điện của Trung Quốc, tiếp theo là Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông.
Tuy nhiên, nếu xung đột ở Trung Đông tiếp diễn, cú sốc nhiên liệu hóa thạch có thể là trở ngại ngắn hạn đối với ngành sản xuất xe điện, vốn vẫn tiêu tốn nhiều năng lượng và phát thải carbon, ông Feng của HSBC cảnh báo.
Thái Lan, một trung tâm sản xuất xe điện mới nổi ở châu Á, dường như đặc biệt dễ bị tổn thương trước những cú sốc về nguồn cung năng lượng. Theo ông Feng, gần 60% lượng dầu nhập khẩu và gần một phần ba lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của Thái Lan đến từ vùng Vịnh.
Ngược lại, sản xuất xe điện của Trung Quốc dự kiến sẽ kiên cường hơn nhờ chuỗi cung ứng mạnh mẽ hơn và khả năng linh hoạt về năng lượng cao hơn của quốc gia này.
Trong một diễn biến khác, đối mặt với giá năng lượng tăng mạnh, Trung Quốc hôm thứ Hai đã thực hiện một số động thái để giảm bớt chi phí cho hơn 300 triệu tài xế phụ thuộc vào xe chạy bằng xăng.
Cơ quan hoạch định kinh tế hàng đầu của đất nước, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia, thông báo sẽ “giảm bớt gánh nặng” cho người lái xe bằng cách hạ thấp mức tăng giá xăng dự kiến.
Bắt đầu từ thứ Ba, giá xăng trung bình sẽ được ấn định ở mức 4,70 USD/gallon — tăng từ 4,20 USD nhưng thấp hơn nhiều so với mức 5,10 USD/gallon dự kiến. Ngay cả với mức trần thấp hơn, giá xăng vẫn tăng khoảng 20% kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Iran.
Cơ quan này cho biết sẽ điều chỉnh giá xăng cứ 10 ngày một lần để phản ánh những thay đổi về giá dầu toàn cầu. Sự tăng vọt chi phí năng lượng do xung đột gây ra đã khiến quá trình điều chỉnh giá theo công thức này trở nên khó khăn hơn về kinh tế và chính trị.
Quyết định thay đổi giá xăng là điều bất ngờ đối với các nhà phân tích dầu mỏ theo dõi sát sao Trung Quốc.
“Điều này cho thấy Bắc Kinh đang rất lo ngại về áp lực lạm phát và khả năng chi trả của người tiêu dùng, đặc biệt là trong bối cảnh những khó khăn kinh tế vĩ mô hiện nay”, Muyu Xu, một nhà phân tích dầu mỏ cấp cao tại Kpler, một công ty dữ liệu ngành, cho hay.
