
Ngày 4/1, Ngân hàng Nhà nước họp báo công bố kết quả cơ bản trong điều hành năm 2016. Cùng với 2015, một “mặt bằng mới” các chỉ tiêu tiền tệ đang định hình, xét trong tương quan với lạm phát, tăng trưởng GDP.
So với năm 2015, kết quả các chỉ tiêu trong điều hành chính sách tiền tệ khá cân bằng. Tính đến 29/12/2016, tổng phương tiện thanh toán đã tăng 17,88% (năm 2015 16,2%), huy động vốn tăng 18,38% (năm 2015 16,2%), tín dụng tăng 18,71% (năm 2015 tăng 18,8%).
Các chỉ tiêu trên đang tạo sự ổn định như “một mặt bằng mới” sau nhiều năm đầy biến động: đột biến quãng 2007 - 2010, suy giảm hẳn quãng 2011 - 2014, trong đó 2011 là cú phanh gấp thắt chặt rõ rệt.
Diễn biến trên cũng phản ánh, sau những năm tiền và vốn bơm ra nền kinh tế bùng nổ, trong khi sức hấp thụ vốn và vấn đề sử dụng vốn kém dẫn tới lạm phát leo thang, các cân đối xoay quanh yếu tố tiền tệ đã có chuyển biến rõ hơn hai năm vừa qua.
Cụ thể, như năm 2009 và 2010, tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán và tín dụng rất cao (tương ứng 28,99% và 37,53%, 33,3% và 31,19%), lạm phát vượt 18% ngay năm 2011 sau đó. Và cũng từ 2011, chính sách tiền tệ thắt chặt thể hiện, khi tốc độ tăng tổng phương tiện thanh toán rơi xuống còn 12,1% và tín dụng chỉ còn tăng 14,3%.
Từ 2012, tổng phương tiện thanh toán bắt đầu tăng mạnh lên, nhưng tín dụng vẫn tăng trưởng rất thấp, kéo dài đến 2014 (tín dụng những năm này lần lượt 8,75%, 12,7% và 13,8%).
Như trên, năm 2015 và 2016, các chỉ tiêu chính của chính sách tiền tệ đã có sự ổn định, cùng nằm trong cân đối kiểm soát được lạm phát dưới 5% và tăng trưởng kinh tế trên 6% (tương ứng 6,68% và 6,21%).
Một phần phản ánh chất lượng tăng trưởng tín dụng đối với nền kinh tế, cũng như một khía cạnh phản ánh sức hấp thụ của nền kinh tế, đã có khác biệt lớn so với những năm trước.
Như năm 2009 và 2010, có tới 5-7% tăng trưởng tín dụng tương ứng với 1% tăng trưởng GDP, thì năm 2015 và 2016 chỉ có khoảng 2,8-3% tăng trưởng tín dụng tương ứng.
Tại cuộc họp báo trên, đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng nhận định, tín dụng hai năm qua đã có sự dịch chuyển rõ rệt hơn vào các lĩnh vực sản xuất, các lĩnh vực Chính phủ khuyến khích, và được giám sát chặt chẽ ở các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Mặt khác, điểm nhấn của tăng trưởng tín dụng hai năm vừa qua là đều khớp với chỉ tiêu tính toán từ đầu năm, rải đều các tháng trong năm.
Nhiều năm trước, tăng trưởng tín dụng thường rất thấp hoặc giảm đầu năm rồi dồn tăng cao những tháng cuối năm, gây thêm khó khăn trong việc điều hành chính sách tiền tệ.
Năm 2017, “mặt bằng mới” trên dự kiến tiếp tục định hình. Bước đầu, Ngân hàng Nhà nước dự tính chỉ tiêu tổng phương tiện thanh toán sẽ ở khoảng 16-18%, tăng trưởng tín dụng khoảng 18%, có thể có linh hoạt điều chỉnh theo thực tế.
Từ ngày 1/12/2026, tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản mã hóa được bổ sung vào diện đối tượng báo cáo theo quy định về phòng, chống rửa tiền. Luật vừa được Quốc hội thông qua cũng quy định 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, trong đó có giao dịch giá trị lớn trong thời gian ngắn không rõ mục đích kinh doanh, chia nhỏ giao dịch hoặc sử dụng công cụ cho phép ẩn danh...
Áp lực tỷ giá đang giảm nhờ sự kết hợp giữa đồng USD suy yếu, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất, chênh lệch lãi suất VND - USD duy trì dương, giải ngân FDI tích cực và cán cân thương mại Việt Nam bắt đầu cải thiện trong nửa đầu tháng 8. Diễn biến trên thị trường ngoại hối trong nước cũng đang xác nhận xu hướng này khi tỷ giá liên ngân hàng và tỷ giá tại các ngân hàng thương mại cùng hạ nhiệt...
Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang chuyển sang giai đoạn tổ chức vận hành sau khi các điều kiện nền tảng về thể chế và tổ chức cơ bản được hoàn thiện. Trọng tâm được đặt vào việc thu hút các định chế tài chính, phát triển sản phẩm phù hợp và sớm hình thành những giao dịch có khả năng đưa dòng vốn trung và dài hạn vào nền kinh tế…
Tăng trưởng tích cực kéo theo nhu cầu vốn, nhập khẩu và ngoại tệ gia tăng, tạo thêm sức ép lên tỷ giá và lãi suất. Theo HSBC, dư địa điều hành cuối năm 2026 sẽ cần lưu ý vào khả năng phối hợp chính sách để giữ “điểm cân bằng” giữa tăng trưởng và ổn định vĩ mô, trong khi doanh nghiệp cũng cần chủ động hơn trong quản trị rủi ro tỷ giá...
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng khai thác dữ liệu để đổi mới cách đánh giá khách hàng, quản trị tín dụng; qua đó giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và người dân có phương án khả thi, dòng tiền minh bạch tiếp cận vốn thuận lợi hơn, với chi phí hợp lý hơn...
Các thành phố lớn tại Việt Nam đang đối mặt với tình trạng “đô thị nén”, mật độ xây dựng cao, thiếu không gian mở và cây xanh. Điều này làm suy giảm khả năng thông gió tự nhiên, gia tăng hiện tượng đảo nhiệt đô thị và khiến con người ngày càng phụ thuộc vào hệ thống điều hòa…
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 35+36-2026 phát hành ngày 31/08-07/09/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...