Làm gì với lao động “3 không”?

Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu lao động nói về tình trạng thiếu kỹ năng của lao động xuất khẩu Việt Nam

"Ở hầu hết các thị trường, nhu cầu về lao động có tay nghề đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là những lao động có tay nghề cao."
"Ở hầu hết các thị trường, nhu cầu về lao động có tay nghề đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là những lao động có tay nghề cao."

VnEc

onomy h

ỏi chuyện ông Nguyễn Lương Trào, Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu lao động, xung quanh

 t

ình tr

ạng thi

ếu

kỹ năng c

ủa

lao động xuất khẩu Vi

ệt Nam

.

Không nghề, không ngoại ngữ, không tác phong công nghiệp

Thưa ông, t

ình tr

ạng

lao động thi

ếu k

ỹ n

ăng

đã ảnh hưởng như thế nào đến công tác xuất khẩu lao động?

Lao động xuất khẩu Việt Nam vốn xuất thân từ nông thôn, đa số không nghề, không ngoại ngữ, không tác phong công nghiệp, mà chúng ta vẫn thường gọi là lao động “3 không”, rất bất lợi khi muốn ra nước ngoài làm việc.

Thông thường, những lao động “3 không” bao giờ cũng rất khó được tuyển chọn và thu nhập thấp. Đối tượng lao động này cũng rất khó tiếp cận và học hỏi công việc cũng như phong tục tập quán, văn hóa của nước sở tại nếu được tuyển dụng. Thời gian kéo dài, sẽ dẫn đến tâm lý chán việc, tệ hơn là góp phần vào số lượng lao động bỏ trốn. Đó là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến bản thân người lao động.

Ngoài ra, thực trạng này còn ảnh hưởng rất lớn đến thương hiệu, uy tín lao động Việt Nam trên thị trường thế giới.

Thực tế th

ì

 cho đến thời điểm này, thị trường lao động ngoài nước vẫn cần và chấp nhận một bộ phận lao động giản đơn, chưa qua đào tạo nghề hoặc trình độ nghề thấp. Tuy nhiên, ở hầu hết các thị trường, nhu cầu về lao động có tay nghề đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là những lao động có tay nghề cao.

Cụ thể, những thị trường truyền thống như Malaysia, Đài Loan đang tăng tốc nhu cầu lao động làm việc trong công xưởng, nhà máy, khu công nghệ cao; Nhật Bản, Hàn Quốc đều có chương trình tuyển chọn lao động kỹ thuật cao, chuyên gia cho một số nghề với chế độ cấp visa dài hạn và luôn được ưu tiên đặc biệt.

Những thị trường như Mỹ, Canada, Australia, Singapore được coi là thị trường cao nhất kể cả về thu nhập và diều kiện nhập cảnh. Muốn có một tấm visa vào những thị trường này, người lao động phải có kỹ năng nghề cao, kinh nghiệm làm việc thực tế và phải đạt trình độ tiếng Anh 4.5 điểm IELTS trở lên…

Theo ông, nguyên nhân nào khiến lao động xuất khẩu Việt Nam rơi vào thực trạng “3 không”?

Một trong những nguyên nhân chính của tình hình trên do chưa có sự gắn kết ch

ặ

t chẽ, hợp tác chiến lược giữa cơ sở dạy nghề với doanh nghiệp xuất khẩu lao động.

Thực tế, hệ thống các trường dạy nghề khá nhiều nhưng phần lớn vẫn chưa bắt bén được nhu cầu thị trường cả trong ngành nghề lẫn công nghệ. Nhiều học viên học nghề xong không biết sử dụng những thiết bị hiện đại.

Còn việc dạy ngoại ngữ trong các trường dạy nghề hầu hết chưa đáp ứng được yêu cầu xã hội, học sinh ra trường không đủ trình độ ngoại ngữ để đi làm việc ở nước ngoài.

Vì thế, từ trước đến nay, phần lớn các doanh nghiệp xuất khẩu lao động đều tự tạo nguồn và tự đào tạo lấy lao động.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp chủ yếu là đào tạo ngoại ngữ và giáo dục định hướng. Doanh nghiệp nào có cơ sở dạy nghề thì chủ yếu dạy nghề ngắn hạn. Số doanh nghiệp xuất khẩu lao động có trường dạy nghề rất ít, và cũng không thể đào tạo được nhiều nghề để đáp ứng yêu cầu đa dạng về nghề của thị trường lao động quốc tế.

Ngoài ra, lao động khi có nguyện vọng đi làm việc ở nước ngoài đều muốn đi bằng con đường nhanh nhất, vi

ệc

họ không đủ kiên trì và kinh phí để theo học một lớp chính quy t

ừ

12-24 tháng cũng là một nguyên nhân khiến họ phải mang cái “mác” lao động “3 không”.

M

ột m

ình doanh nghi

ệp kh

ông th

ể t

ự gi

ải quy

ết

Đ

ể giải quyết thực trạng lao động trên, theo ông cần phải làm gì?

Điều đó quả thật không dễ chút nào, khi m

à

công tác đào tạo nghề và ngoại ngữ cho lao động đi làm việc ở nước ngoài hiện chưa được đầu tư một cách bài bản.

Tôi nghĩ, muốn có một nguồn lao động đảm bảo chất lượng với tay nghề cao và phong phú, một mình doanh nghiệp xuất khẩu lao động không thể làm nổi. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống dạy nghề. Đã đến lúc các doanh nghiệp và nhà trường nên bắt tay nhau để đào tạo, đem lại lợi ích cho hai bên.

Cụ thể, nhà trường sẽ phải thực hiện được định hướng thị trường trong đào tạo, có cơ hội tiếp thu công nghệ đào tạo mới, nâng chất lượng đầu ra, tăng sức hấp dẫn cho đầu vào. Khi học sinh ra trường, được đối tác chấp nhận thì doanh nghiệp cũng dễ dàng được ch

ọn

mặt gửi vàng.

Ngược lại, khi nguồn nhân lực được đào tạo bài bản, doanh nghiệp sẽ tránh được tình trạng tuyển lao động theo kiểu ăn đong, đáp ứng được yêu cầu về chất lượng cũng như số lượng cho đối tác. Như thế, doanh nghiệp sẽ giữ được uy tín, có cơ hội giữ và mở rộng thị trường.

Ngoài ra, để giải quyết vấn đề này cũng cần có sự vào cuộc của cơ quan quản lý nhà nước. Vai trò của nhà nước chính là việc tạo cơ chế, theo dõi và chỉ đạo sự gắn kết đó đi đúng hướng và hiệu quả.

Giám sát chặt tình hình nợ lương, thưởng Tết Đinh Mùi 2027 tại các doanh nghiệp

Để đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong dịp Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027, Liên đoàn Lao động Hà Nội đã đề ra loạt giải pháp, yêu cầu các cấp công đoàn thành phố tăng cường nắm bắt, kịp thời phát hiện các doanh nghiệp gặp khó khăn, nợ lương, không có khả năng trả thưởng cho người lao động để có hỗ trợ kịp thời...

Hà Nội: Giáo viên đủ điều kiện xét thăng hạng chưa đồng nghĩa với việc trúng tuyển

Sở Nội vụ Hà Nội vừa chính thức làm rõ những vướng mắc xung quanh Kỳ xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức giáo dục năm 2026, nhấn mạnh việc đáp ứng tiêu chuẩn và đủ điều kiện dự xét chưa đồng nghĩa với việc nắm chắc vé trúng tuyển, do còn căn cứ từ chỉ tiêu được phê duyệt và thứ tự ưu tiên...

14 lĩnh vực phải chuyển đổi vị trí công tác sau 3-5 năm

Theo Thông tư mới nhất của Bộ Nội vụ, hàng loạt vị trí công tác, trực tiếp giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp sẽ phải định kỳ chuyển đổi sau 3 đến 5 năm, như tổ chức bộ máy, biên chế, địa giới hành chính, tiền lương, lao động nước ngoài...

Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục lĩnh vực đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài

Bộ Nội vụ đang đề xuất sửa đổi, hoàn thiện nhiều quy định trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Trọng tâm là việc chuyển toàn bộ thủ tục hành chính, thông báo, báo cáo sang thực hiện trực tuyến trên và cơ sở dữ liệu. Thời hạn giải quyết thủ tục cũng sẽ được rút ngắn, đặc biệt không thu lệ phí điều chỉnh thông tin, cấp lại, cấp đổi giấy phép...

Sức hút của Hà Nội với lao động nhập cư đang giảm sút

Hà Nội không thiếu sức hấp dẫn về thu nhập, mà đang để thất thoát lao động ở hai khâu, đó là thu hút người đến và giữ chân người ở lại. Cạnh tranh bằng chất lượng việc làm, không chỉ bằng thu nhập, cũng như đảm bảo các chế độ về bảo hiểm xã hội, cùng với nhà ở, là điều kiện để Hà Nội tạo sức hút đối với lao động di cư…

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy