Trao đổi với ông Trịnh Thanh Hoan, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm, Bộ Tài chính về Quyết định số 28/2007/QĐ-BTC

Với Quyết định số 28/2007/QĐ-BTC ngày 24/4/2007 ban hành quy tắc và biểu phí bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, xem như văn bản pháp lý cuối cùng trong hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động bảo hiểm cháy nổ (Luật, Nghị định, Thông tư) coi như hoàn tất.

Liệu rằng với một khung pháp lý bao gồm cả chế tài xử phạt đầy đủ như vậy, thì sẽ có nhiều người tham gia hơn và nhờ đó ngăn ngừa được hạn chế tổn thất?

Cuộc trao đổi với ông Trịnh Thanh Hoan, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm dưới đây đã phần nào giải quyết băn khoăn này.

Thưa ông, thiệt hại do cháy nổ ở Việt Nam đã đến mức báo động chưa?

Theo số liệu thống kê năm 2006 của Hiệp hội quốc tế về hỏa hoạn tại Geneve (Thụy Sỹ), hàng năm, tổn thất trực tiếp do cháy, nổ ở các nước phát triển trên thế giới chiếm khoảng 0,1-0,3% GDP. Ví dụ ở Mỹ năm 2004 thiệt hại trực tiếp do cháy, nổ chỉ là 13 tỷ USD nhưng nếu tính cả thiệt hại gián tiếp khác thì tổng thiệt hại do cháy, nổ là 200 tỷ USD tương đương với 2% GDP.

Tại Việt Nam, theo số liệu thống kê cho thấy, từ năm 2002 đến năm 2006 xẩy ra 11.795 vụ cháy, thiệt hại ước tính 1.710 tỷ đồng. Tuy nhiên đây mới chỉ là số thiệt hại đã thống kê được và trên thực tế nếu tính toán đầy đủ thì số thiệt hại có thể còn lớn hơn rất nhiều.

Mặc dù số thiệt hại do cháy xẩy ra rất lớn nhưng qua kết quả khảo sát tại một số địa phương cho thấy số cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ tham gia mua bảo hiểm cháy, nổ còn rất thấp, mới đạt khoảng 20 đến 30% số cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ.

Trong các năm 2002 - 2006, số tiền bồi thường thiệt hại về bảo hiểm cháy, nổ mới đạt hơn 600 tỷ đồng và bảo hiểm cháy, nổ chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, mới bù đắp khoảng 40% số thiệt hại. Từ đó dẫn đến nhiều tổ chức, cá nhân gặp nhiều khó khăn trong việc khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống và đảm bảo tài chính.

Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến các doanh nghiệp cũng như các cá nhân chưa tham gia mua bảo hiểm cháy nổ?

Nguyên nhân dẫn đến nhiều cơ sở bị thiệt hại và không tham gia bảo hiểm cháy, nổ xuất phát từ 4 nguyên nhân. Thứ nhất, các doanh nghiệp bảo hiểm còn “kén cá chọn canh” ở những nơi rủi ro cao không nhận bảo hiểm như các chợ, các xưởng sản xuất vật liệu dễ cháy... còn doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sợ tăng giá thành dẫn đến khi bị hoả hoạn mới nghĩ tới mua bảo hiểm thì đã quá muộn.

Ý thức tự giác tham gia mua bảo hiểm cháy, nổ thấp và điều này xuất phát từ công tác tuyên truyền về bảo hiểm cháy, nổ chưa được quan tâm đúng mức, tổ chức và cá nhân chưa thấy được lợi ích của việc mua bảo hiểm cháy, nổ.

Thứ hai, sự phối hợp giữa doanh nghiệp bảo hiểm với Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy chưa thực sự chặt chẽ trong các khâu kiểm tra các cơ sở về phòng cháy, chữa cháy và tham gia bảo hiểm cháy, nổ của các cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ.

Thứ ba, đề phòng hạn chế tổn thất cháy, nổ chưa được chú trọng đúng mức. Qua khảo sát cho thấy nhiều cơ sở còn chưa chú trọng đến việc trang bị phương tiện để đề phòng hạn chế tổn thất, đội ngũ chữa cháy tại cơ sở chưa chuyên nghiệp, nội quy phòng cháy chữa cháy mang nặng tính hình thức, phần lớn cán bộ công nhân viên chưa quan tâm hoặc không thực thiện nội quy.

Thứ tư, thiết bị, phương tiện phòng cháy chữa cháy chưa đáp ứng được yêu cầu. Qua kết quả khảo sát phương tiện, thiết bị của lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy còn thiếu nghiêm trọng, số xe Zil trước năm 1975 còn chiếm đa số. Các xe chuyên dùng như xe thang, xe bơm, xe đục phá tường, xe chở bột chữa cháy có rất ít.

Thưa ông, trong khi nhiều người không mua bảo hiểm cháy nổ thì trên thực tế, cũng có trường hợp công ty bảo hiểm lại từ chối bán bảo hiểm cháy nổ cho doanh nghiệp và cá nhân. Tại sao lại như vậy? Những người không tham gia bảo hiểm cháy nổ (nếu thuộc diện bắt buộc) thì sẽ xử lý thế nào?

Trong quy định mới, có ghi rõ trách nhiệm của nhà bảo hiểm là không được từ chối bán bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc khi tổ chức, cá nhân có nhu cầu mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đã đáp ứng các điều kiện về phòng cháy chữa cháy và được cơ quan cảnh sát phòng cháy chữa cháy xác nhận. Việc bán bảo hiểm phải theo quy tắc, điều khoản, biểu phí qui định tại Quyết định số 28/2007/QĐ-BTC ngày 24/4/2007. Nếu không tuân thủ sẽ bị xử phạt theo qui định tại Điều 17 Nghị định 118/2003/NĐ-CP.

Người đứng đầu cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có cơ sở chịu trách nhiệm mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc. Cơ sở phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc mà không mua bảo hiểm thì trách nhiệm thuộc về người đứng đầu. Tài sản phải tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc gồm: nhà, công trình kiến trúc và các trang thiết bị kèm theo, máy móc thiết bị, các loại hàng hóa, vật tư, tài sản khác mà giá trị của nó tính được thành tiền.

Đồng thời, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ bán bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc khi bên mua bảo hiểm đã đủ điều kiện về phòng cháy chữa cháy tức là bên mua bảo hiểm đã được cơ quan cảnh sát phòng cháy chữa cháy cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về phòng cháy chữa cháy hoặc lập biên bản xác nhận đủ điều kiện về phòng cháy chữa cháy.