Việc chủ động gây chán ăn của nhiều chị em với mong muốn giảm cân được xếp vào nhóm "chán ăn tinh thần". Ngoài ra, còn có một dạng chán ăn bệnh lý.

Nếu bạn để ý sẽ thấy mỗi lần bác sĩ đều hỏi có ăn ngon miệng không hoặc có ăn được không trong mỗi lần thăm khám. Có nghĩa là, "ăn được", hay "ăn uống ngon miệng" là tiêu chuẩn để đánh giá tình trạng bệnh tiến triển như thế nào.

Ví dụ bệnh nhân viêm gan siêu vi, dựa vào việc chán ăn bác sĩ có thể chẩn đoán được, nếu cơ thể vẫn mệt mỏi hay vẫn sốt như ăn ngon miệng hơn có nghĩa cơ thể đang được cải thiện. Còn nếu ăn không ngon tức là bệnh chưa ổn định. Hoặc một số bệnh cấp tính như như cảm cúm, viêm nhiễm hoặc bị các bệnh mãn tính như lao, sốt rét, ung thư… cũng có thể dẫn đến chứng chán ăn.

Bên cạnh đó, chán ăn do rối loạn tiêu hóa là một trong những triệu chứng phổ biến. Nguyên nhân là do dịch vị dạ dày bài tiết kém nên ăn xong sẽ có cảm giác đầy hơi, không tiêu dẫn đến tình trạng kém ăn, chán ăn. Bệnh xảy ra cũng có thể là do nhu mao ruột làm nhiệm vụ hấp thu vật chất hoạt động kém nên thức ăn tiêu hóa xong lại không đi vào máu được. Bên cạnh đó, thói quen ăn uống không điều độ, lúc ăn nhiều, lúc ăn quá ít dẫn tới tình trạng rối loạn tiêu hóa, gây chán ăn, ăn không ngon. Trường hợp này cần có sự tư vấn của bác sĩ để có sức khỏe tốt. Người bệnh cũng phải sắp xếp lại công việc hợp lý, giữ tinh thần lạc quan, thoải mái, vui vẻ để cải thiện sức khỏe ăn uống.

Ngoài ra, theo Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Quốc gia (Mỹ), stress, căng thẳng cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến mệt mỏi, chán ăn, ăn không ngon miệng. Cơ thể sau đó sẽ bị sụt cân, gầy ốm nhanh, suy nhược, khó tập trung vào công việc… Trường hợp này cần đến bác sỹ nhờ kê đơn thuốc để lấy lại sự ngon miệng trong ăn uống.

Chán ăn do bệnh lý: nên khám sức khỏe tổng quát - Ảnh 1.
Và như một vòng luẩn quẩn, do ăn uống thiếu chất dinh dưỡng kéo dài do nhiều nguyên nhân như bệnh tật, hoàn cảnh, thời gian, công việc bận rộn, thói quen ăn uống không hợp lý hoặc ăn uống quá kén chọn... nên cơ thể bị thiếu chất (thiếu đạm, thiếu sắt, thiếu kẽm, thiếu vitamin...) làm cơ thể bị suy dinh dưỡng, thiếu máu, rối loạn giấc ngủ, chán ăn, ăn không ngon, kém khả năng tiêu hóa thức ăn... Khi cơ thể mệt mỏi do thiếu chất, lại dẫn đến không muốn ăn hoặc ăn không thấy ngon miệng, nếu để lâu dài sẽ thành chán ăn mãn tính.

"Những trường hợp như trên nên đến gặp bác sĩ dinh dưỡng để được tư vấn đa dạng thực phẩm và chế độ ăn thích hợp. Nếu thấy người bệnh chán ăn kéo dài, sụt cân, mệt mỏi, giảm khả năng lao động, học tập, vui chơi... nên đi khám sức khỏe tổng quát"- PGS.TS.BS Nguyễn Duy phong, Trường ĐH Y dược TP.HCM cho lời khuyên.

"Bệnh nhân sau khi khỏi bệnh nên ăn uống đa dạng thực phẩm, ăn 20 - 30 loại thực phẩm khác nhau mỗi ngày, thay đổi món thường xuyên, nên làm các món thập cẩm, chế biển nhanh kiểu hấp luộc, ăn các thực phẩm gần với nguồn gốc thiên nhiên như gạo lứt, khoai, bắp, đậu... hơn là thức ăn công nghiệp".

Chán ăn do bệnh lý: nên khám sức khỏe tổng quát - Ảnh 2.
Thách thức lớn nhất trong việc điều trị bệnh biếng ăn là giúp người bệnh nhận ra họ đang mắc bệnh. Phương pháp điều trị đầu tiên được sử dụng thường đến từ các bác sỹ tâm lý. Liệu pháp ngôn ngữ có mục tiêu là thay đổi suy nghĩ và hành vi của bệnh nhân để khuyến khích họ quay trở lại thói quen ăn uống lành mạnh. Liệu pháp này tỏ ra có hiệu quả hơn ở những bệnh nhân tuổi teen, hoặc bệnh nhân chỉ vừa mắc bệnh trong thời gian ngắn. Các liệu pháp ngôn ngữ thông dụng bao gồm: thảo luận, tâm sự, trò chuyện theo nhóm; có sự tham gia động viên của gia đình…

Bước thứ hai sẽ là sử dụng dược phẩm. Hiện chưa có loại thuốc nào có thể trực tiếp điều trị bệnh chán ăn tinh thần, nhưng các loại thuốc như thuốc chống trầm cảm, thuốc chống rối loạn thần kinh và ổn định thần kinh có thể giúp hỗ trợ bệnh nhân trong quá trình điều trị.

Chán ăn do gene

Chán ăn cũng là bệnh mang tính di truyền. Bệnh nhân có mẹ hay chị em mắc bệnh rối loạn ăn uống thì rủi ro mắc chứng chán ăn tinh thần cao hơn. Họ có thể bị bệnh từ nhỏ hoặc đến tuổi dậy thì nhưng đến khi trưởng thành thì tùy thuộc vào nhận thức của từng người mà có thể tự điều chỉnh được chế độ ăn uống của bản thân hoặc phải nhờ cậy đến bác sỹ dinh dưỡng.

Nếu không thể theo đuổi các bài tập tại phòng gym, hoặc duy trì các môn thể thao ngoài trời như trước kia, hãy vận động đơn giản ngay tại nhà.

Khi kết hợp nhiều bài vận động một lúc, bạn chỉ cần tối đa là khoảng 30 giây hết mình cho mỗi động tác. Chỉ cần vận động hết mình như vậy trong khoảng 20 phút là cũng đã đủ cho nhu cầu vận động mỗi ngày của cơ thể. Và không chỉ giúp duy trì thói quen vận động hàng ngày, chúng còn có thể hỗ trợ tiêu hao năng lượng rất hiệu quả để giúp bạn duy trì dáng vóc trong những ngày phải hạn chế xuất hiện tại nơi đông người như thế này.

Đi bộ

Đi bộ là bài vận động bạn có thể dễ dàng áp dụng vào mọi lúc, mọi nơi, bất luận điều kiện nhiệt độ hay yếu tố thời tiết. Nếu có căn phòng trống hoặc một đường hành lang vắng, bạn nên tập đi bộ giật lùi. Bài tập này sẽ giúp bạn tiêu hao năng lượng nhiều hơn là đi bộ theo cách thông thường nếu so trong cùng một khoảng thời gian vận động. Nếu chỉ tập đi bộ, thời gian dành cho bài tập đi bộ hàng ngày nên được duy trì bằng thời gian bạn dành cho các bài tập vận động trước kia của mình.

6 bài vận động tại nhà cho mùa dịch Covid-19 - Ảnh 1.
Vặn eo

Đứng thẳng, mở hai chân bằng vai, từ từ cúi xuống và vươn tay về phía trước, lần lượt xoay về hai bên trái, phải. Tuy đây chỉ là bài tập vận động rất nhẹ nhàng nhưng chúng sẽ giúp cơ thể bạn linh hoạt hơn suốt cả ngày. Nếu muốn tăng hiệu quả tiêu hao năng lượng, bạn có thể kết hợp cầm tạ tay khi thực hiện bài tập (bạn có thể thay tạ tay bằng chai nước hoặc cuốn sách nặng khoảng 1 – 2 kg).

Nhảy Jumping Jack

Nhảy tại chỗ. Nhảy lên rồi tiếp đất ở tư thế hai chân mở rộng bằng vai, lần sau tiếp đất chụm chân, cứ thế luân phiên thay đổi hai tư thế tiếp đất này. Vừa nhảy vừa kết hợp đánh tay từ dưới lên trên. Bài tập này tuy thuộc dạng cổ điển nhất nhưng vẫn là một trong những bài tập vận động trong nhà hiệu quả nhất, đặc biệt là khi bạn kết hợp với các bài tập khác trong bài viết này.

6 bài vận động tại nhà cho mùa dịch Covid-19 - Ảnh 2.

Đi bộ chùng chân

Bài tập chùng chân (lunges) giờ không hề xa lạ với những ai đã từng quen với các phòng tập gym. Tuy nhiên, đây thường là động tác thực hiện tại chỗ bằng cách thay đổi lần lượt bên chùng chân. Nếu muốn tăng hiệu quả tiêu hao năng lượng với bài tập này, bạn nên đặt chân lên phía trước để bước đi thay vì đổi bên chân đứng tại chỗ. Đồng thời, thay vì khuỵu chân cho đầu gối chân sau chạm sàn thì bạn chỉ cần hạ đầu gối lưng chừng cho dễ bước đi. Ngoài ra, vừa đi bộ chùng chân vừa tập tạ tay sẽ giúp tăng thêm độ tiêu hao năng lượng.

Tập bò

Tư thế bò bằng hai tay, thân thẳng, không võng lưng, hai chân sau giữ thẳng (không cử động gì, có thể đặt miếng khăn trơn ở đầu mũi chân để giúp cơ thể dễ di chuyển hơn) sẽ giúp bạn giảm thiểu chứng đau lưng dưới, đồng thời giúp cải thiện khả năng cân bằng của cơ thể. Kết hợp động tác bò với các bài tập khác, chúng sẽ giúp kích thích chuyển hoá năng lượng và cho cơ thể dáng vẻ săn chắc, thon gọn.

6 bài vận động tại nhà cho mùa dịch Covid-19 - Ảnh 3.
Đi nhón gót

Nghe thì có vẻ quá dễ nhưng nếu thực hiện bài tập này trong khoảng 15 – 30 phút, bạn sẽ thấy chúng không hề dễ dàng như bạn nghĩ, đặc biệt là khi bạn nhón gót ở mức cao nhất có thể. Và năng lượng tiêu hao nhờ chúng vì vậy cũng không hề nhỏ. Chỉ lưu ý bạn rằng khi mới tập, tốt nhất bạn không nên đi nhón gót quá lâu ngay từ đầu mà nên tăng thời gian mỗi ngày một chút, để đôi bàn chân bạn có thể thích nghi dần dần. Nếu không, bạn sẽ thấy rất đau ngón chân trong các ngày sau đó.

Gõ từ khóa và nhấn Enter