Số 96-98 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội
02437552050
Theo giới nghiên cứu sử học, quốc gia Văn Lang ra đời vào khoảng thế kỷ 6 trước Công nguyên, mở ra một thời đại dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Các sách sử xưa truyền lại (trong đó có Đại Việt sử ký toàn thư), phần ghi chép về thời kỳ hình thành nhà nước đầu tiên trên đất nước ta, viết rất sơ lược. Điều này do nguyên nhân trải qua nghìn năm Bắc thuộc, các sách sử đã bị giới cai trị phương Bắc tiêu hủy hết. Tuy vậy, sử sách cũng cho biết nước ta thuở đầu tiên có quốc hiệu Văn Lang, các triều đại đầu tiên gọi là kỷ Hùng Vương.
Từ cách đây gần 1,5 thế kỷ, các nhà nghiên cứu người Pháp khi chứng kiến những chiếc trống đồng được phát hiện tại huyện Đông Sơn (Thanh Hóa) đã phác thảo ra một nền văn minh rực rỡ ở Đông Dương cách ngày nay hơn 2 thiên niên kỷ, đặt tên là “Nền Văn hóa Đông Sơn”. Công cuộc truy tập và nghiên cứu trống đồng được triển khai bài bản bởi Viện Viễn Đông Bác Cổ, để rồi vào những năm đầu thế kỷ 20, nhà nghiên cứu người Áo F. Heger đã xuất bản tập sách “Những trống kim khí ở Đông Nam Á”.
Heger chia trống đồng thành bốn loại chính theo thứ tự từ cổ nhất đến gần đây nhất, gồm: Heger I, Heger II, Heger III và Heger IV. Trong đó, nhóm Heger I là những trống đồng có niên đại từ thế kỷ thứ VI trước Công nguyên đến thế kỷ I trước Công nguyên, cách ngày nay 2.500 năm đến 2.000 năm - thuộc loại cổ nhất, cơ bản nhất và từ loại này mà các loại khác ra đời.
"Thống kê đến thời điểm hiện nay, trên thế giới đã phát hiện được gần 250 trống đồng Heger I. Trong đó, có 137 chiếc ở Việt Nam, 73 ở Trung Quốc (đều tập trung ở khu vực phía Nam các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây và Vân Nam - gần với Việt Nam), 8 chiếc ở Thái Lan, 9 ở Lào, 2 ở Campuchia, 4 ở Malaysia, 12 ở Indonesia, và 5 ở Myanmar".
Thạc sỹ Lê Thị Liên, Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Vào tham quan Viện Bảo tàng Lịch sử quốc gia, chúng ta được chiêm ngưỡng trống đồng Ngọc Lũ - chiếc trống đồng được đánh giá là đẹp nhất, hoa văn tinh xảo nhất trên thế giới và cũng là một trong những trống đồng có kích thước lớn nhất. Trống đồng này được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia đợt 1 theo Quyết định số 1426/TTg ngày 1/10/2012.
Thạc sỹ Lê Thị Liên, hướng dẫn viên của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, cho biết trong số 137 trống đồng Heger loại 1 được tìm thấy ở nước ta, thì có 5 trống được xếp vào Tiểu nhóm A1, tức là nhóm quý nhất (bao gồm: Ngọc Lũ, Hoàng Hạ, Sông Đà, Bản Thôm và Quảng Xương). Có 8 trống được xếp vào Tiểu nhóm A2 (gồm trống: Miếu Môn, Vũ Bị, Đồi Ro, Làng Vạc I, Làng Vạc II, Pha Long, Phú Xuyên và Quảng Trị).
Có 26 trống được xếp vào Tiểu nhóm B (bao gồm: Duy Tiên, Yên Tập, Ngọc Lũ II, Phú Duy, Núi Gôi, Việt Khê, Làng Vạc III, Làng Vạc IV, Định Công I, Định Công II, Định Công III, Cửu Cao, Mật Sơn, Thiết Cương, Phương Tú, Pắc Tà, Giải Tất, Bình Phủ, Hà Nội, Hoằng Vinh, Vĩnh Ninh, Đông Sơn I, Đông Sơn II, Đông Sơn III, Đông Sơn IV, Đào Thịnh, Phú Khánh), còn lại là các trống đồng được xếp vào các tiểu nhóm C và D.
Riêng trống đồng Heger loại I tìm thấy tại huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa có 12 chiếc, hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Đông Sơn và Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Nói rõ hơn về xuất xứ và nơi “cư trú” hiện tại của 5 trống đồng quý nhất - Tiểu nhóm A1, bà Liên cho hay: trống đồng Hoàng Hạ được dân công đào mương dẫn nước xóm Nội, thôn làng Hoàng Hạ, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông (Hà Nội ngày nay) tìm thấy ở độ sâu 1,6 mét trong lòng đất vào ngày 13/7/1937. Trống đồng Hoàng Hạ hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam. Trống đồng Sông Đà (còn có tên là trống Moulié) được quan Phó sứ tỉnh Hòa Bình (vào nửa cuối thế kỷ 19) là ngài Moulié đã lấy trống này từ người vợ góa của viên quan lang người Mường vùng sông Đà thuộc tỉnh Hòa Bình. Năm 1889, trống được mang trưng bày tại cuộc đấu xảo quốc tế ở Paris và sau đó không được trở về Việt Nam nữa. Hiện trống đồng Sông Đà trưng bày tại Bảo tàng Guimet, Paris - Pháp.
Trống đồng bản Thỏm tìm thấy ở bản Thỏm, xã Thôn Mòn, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. Hiện trống này đang đươc lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Trống Quảng Xương (do viên thuế quan người Pháp tên là Pajot mua ở Quảng Xương, Thanh Hóa vào năm 1934) hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam.
Trống đồng Ngọc Lũ được phát hiện vào khoảng những năm 1893-1894 ở làng Ngọc Lũ (Bình Lục, Hà Nam), khi người dân đắp đê tìm thấy dưới độ sâu 2 mét trên bãi cát bồi có một chiếc trống đồng. Người dân đem cúng vào đình làng Ngọc Lũ. Năm 1902, nhân cuộc đấu xảo ở Hà Nội, trống được đem ra trưng bày. Viện Viễn Đông Bác cổ đã xuất 550 đồng bạc Đông Dương mua lại và lưu trữ ở Hà Nội.
Với niên đại tạo tác cách ngày nay 2.500 năm, trống đồng Ngọc Lũ có hoa văn vô cùng tinh xảo, trở thành trống đồng đứng đầu trong những trống đồng Đông Sơn đẹp nhất hiện biết. Trống có patin màu xanh ngả xám, đường kính mặt 79,3cm, cao 63cm, nặng 86kg, thuộc loại kích thước lớn. Mặt trống đúc liền chờm ra khỏi tang. Tang trống nở phình, thân trống hình trụ đứng, chân trống hình nón cụt hơi choãi.
Trung tâm của mặt trống trang trí hình mặt trời 14 tia, giữa các tia trang trí hoa văn lông đuôi chim công. Trên mặt trống, bao quanh mặt trời là 16 vành hoa văn. Vành 1, 5, 11 và 16 là những hàng chấm nhỏ. Vành 2, 4, 7, 9, 13 và 14 là những vòng tròn chấm giữa có tiếp tuyến.
Vành 3 là những hàng chữ N gẫy khúc nối tiếp. Vành 12 và 16: là hoa văn răng cưa. Vành số 6 trang trí hình người nhảy múa, nhà cầu mái vòm, nhà sàn mái cong, người giã gạo, cảnh đánh trống đồng… đối xứng qua tâm.
Vành số 8 có 2 nhóm hươu, tổng cộng 20 con, mỗi nhóm 10 con, đực cái xen kẽ, xen kẽ giữa các nhóm là 14 con chim lạc, với hai nhóm 6 con và 8 con, hướng ngược chiều kim đồng hồ. Vành số 10 là 36 con chim, trong đó có 18 con bay và 18 con đậu, ngược chiều kim đồng hồ. Vành số 12, 15 là hoa văn răng cưa. Viền mặt trống không có hoa văn, có vết con kê hình vuông không đều nhau.
Tang trống chính là chiếc hộp cộng hưởng khuếch đại âm thanh. Tang trống có 10 vành hoa văn. Phần trên của tang trống có 6 vành hoa văn hình học. Vành 1 và 6: những đường chấm nhỏ thẳng hàng. Vành 2 và 5: văn răng cưa. Vành 3 và 4: hoa văn vòng tròn đồng tâm chấm giữa nối với nhau bằng những tiếp tuyến song song. Vành số 7 là hoa văn người hóa trang lông chim đua thuyền và chim cốc, có 6 hình thuyền đi từ trái sang phải, thuyền thứ 1 có 5 người, thuyền thứ 4 có 6 người, thuyền thứ 2, 3, 5, 6 có 7 người, các nhân vật như thuyền trưởng, thủy thủ, người cầm lái, người bắn tên, người giết tù binh...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 17-2023 phát hành ngày 24-04-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
https://postenp.phaha.vn/chi-tiet-toa-soan/tap-chi-kinh-te-viet-nam
Trong bối cảnh các mỏ dầu khí truyền thống ngày càng suy giảm, tiềm năng mới chủ yếu nằm ở vùng nước sâu, xa bờ với điều kiện địa chất phức tạp và yếu tố nhạy cảm về quốc phòng, an ninh, việc sửa đổi Luật Dầu khí mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt...
Phát triển bền vững không còn là trách nhiệm xã hội hay nhiệm vụ riêng của bộ phận ESG, mà đã trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi và động lực tăng trưởng hàng đầu. Cuộc đua này đòi hỏi sự gắn kết chiến lược, đồng hành hành động giữa Doanh nghiệp – Địa phương – Nhà trường - Quốc gia...
Trước áp lực cạnh tranh gia tăng từ hàng hóa nhập khẩu, việc vận dụng hiệu quả các công cụ phòng vệ thương mại không chỉ đơn thuần là giải pháp ứng phó tình huống, mà đã trở thành "lá chắn" chiến lược quan trọng giúp bảo vệ các ngành công nghiệp nền tảng, tạo dựng môi trường cạnh tranh bình đẳng và thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững...
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) xây dựng ba kịch bản xuất khẩu thủy sản năm 2026, trong đó kịch bản cơ sở dự báo kim ngạch đạt 12,1 - 12,3 tỷ USD. Để đạt mục tiêu này, ngành kỳ vọng duy trì đà tăng tại các thị trường trọng điểm, đồng thời các điểm nghẽn về chi phí và thương mại được tháo gỡ…
Hàn Quốc từng là thành trì vững chắc của các thương hiệu ô tô nội địa và phương Tây. Tuy nhiên, thị trường này đang chứng kiến một cuộc lật đổ ngoạn mục khi xe điện sản xuất tại Trung Quốc ồ ạt tiến vào, chinh phục người tiêu dùng nhờ giá cả cạnh tranh và công nghệ hiện đại…
Sáu tháng đầu năm 2026 khép lại với nhiều tín hiệu tích cực của nền kinh tế. Đằng sau những con số tăng trưởng là yêu cầu nhìn lại hiệu quả thực thi các quyết sách và nhận diện những động lực cần tiếp tục được khơi thông trong chặng đường còn lại của năm, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Điểm nhấn kỳ họp Quốc hội không thường lệ lần thứ nhất
Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đang trải qua tuần làm việc đầu tiên. Hàng loạt các dự án Luật, dự thảo Luật quan trọng được các đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận. Trong đó có dự án Nghị quyết nhằm bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) kết hợp với mạng lưới đường sắt đô thị (metro) là chiến lược cốt lõi để giải quyết ùn tắc và tái cấu trúc không gian. Mô hình này tập...
Kỷ niệm 35 năm thành lập Tạp chí Kinh tế Việt Nam (1991 - 2026)
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...
