Do Nhật Bản sản xuất hơn 40% chip nhớ flash NAND và 15% DRAM của thế giới, nên trận động đất 8,9 độ richter kèm sóng thần tấn công vào bờ biển phía đông đất nước này hôm 11/3 có thể sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc cung ứng thiết bị bán dẫn toàn cầu, các hãng nghiên cứu dự báo.
Theo Jim Handy, nhà phân tích thuộc hãng nghiên cứu bán dẫn Objective Analysis, trận động đất kinh hoàng này có thể làm sản lượng wafer (đế cấy vi mạch) sụt giảm, đẩy giá cả tăng vọt. Nếu các nhà máy sản xuất thiết bị bán dẫn của Nhật Bản phải đóng cửa, dù chỉ trong khoảng hai tuần, thì sản lượng cũng đủ bị thu hẹp khá nhiều.
Với tình trạng như vậy, Objective Analysis dự báo, giá cả thiết bị bán dẫn sẽ dao động mạnh và dẫn tới sự thiếu hụt trong ngắn hạn. Trong quá khứ, các trận động đất với cường độ nhẹ hơn, như cơn địa chấn 5,9 độ richter năm 2008 và hai trận cường độ 6 và 6,8 độ richter năm 2007 cũng đã từng gây ra những lo ngại tương tự đối với ngành công nghiệp bán dẫn.
"Khi tôi thấy ở Tokyo có những tòa nhà bị bốc cháy và một nhà máy lọc dầu ở Chiba cháy dữ dội, tôi đã phải xem xét mọi thứ kể cả ở lân cận thành phố này và đánh giá xem mức độ ảnh hưởng còn nghiêm trọng đến mức nào", chuyên gia Handy giải thích về góc nhìn của ông trong vụ việc này.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý với quan điểm của Objective Analysis. Hãng nghiên cứu thị trường iSuppli không tin rằng sản lượng DRAM và NAND sẽ bị ảnh hưởng bởi động đất.
Theo nhà phân tích Mike Howard thuộc iSuppli, các mối quan hệ của ông ở Nhật Bản cho hay, các nhà máy thuộc tập đoàn Micron, Toshiba và Elpida Memory nằm cách tâm chấn rất xa, đủ để tránh được những thiệt hại. "Tất cả các nhà máy này đều nằm ở phía nam và tây của Nhật, cách xa tâm chấn. Do đó, sản lượng sẽ không bị giảm sút", ông nói.
Những thông tin ban đầu mà iSuppli có được cho thấy, hai hãng sản xuất DRAM lớn nhất Nhật Bản thuộc sự điều hành của hãng Micron có trụ sở ở Mỹ và Elpida của Nhật, không bị ảnh hưởng trực tiếp từ cơn địa chấn kinh hoàng này.
Tuy nhiên, chuyên gia Howard cũng tỏ ra lo ngại khi cho rằng, ảnh hưởng lớn nhất đến việc sản lượng bán dẫn của Nhật Bản có thể là từ việc gián đoạn nguồn cung nguyên liệu.
"Các nhà cung cấp có thể sẽ gặp những trở ngại trong việc cung cấp, phân bổ và vận chuyển nguyên vật liệu thô", iSuppli cho biết trong một tuyên bố đưa ra chiều 12/3. "Điều này có thể dẫn tới một vài sự gián đoạn trong việc cung ứng bán dẫn từ Nhật Bản trong vòng 2 tuần tới".
Không chỉ gây thiệt hại về nguồn cung, Objective Analysis còn cho rằng, lượng cầu cũng có thể bị ảnh hưởng, bất kể trong trường hợp các nhà máy sản xuất ở Nhật có bị đóng cửa hay không. Theo hãng nghiên cứu này, do nhiều hãng sản xuất hàng điện tử nằm ở Nhật Bản, nên việc tiêu thụ thiết bị bán dẫn sẽ ngưng trệ cho tới khi những thiệt hại về động đất được xử lý xong.
Theo các báo cáo ban đầu, cơn dư chấn hôm 12/3 ở Tokyo đã buộc Sony phải ngừng hoạt động sản xuất ở 6 nhà máy thuộc tập đoàn này tại miền đông bắc Nhật Bản, trong khi tập đoàn Nikon vốn có nhiều cơ sở sản xuất đặt gần tâm chấn, có thể đã bị thiệt hại nặng.
Năm 1999, khi trận động đất 7,6 độ richter tấn công Đài Loan, đã gây thiệt hại nặng ở Đài Bắc và làm ngừng hoạt động sản xuất bán dẫn ở các nhà máy thuộc thành phố Tân Trúc. Còn ở Mỹ, cơn địa chấn Loma Prieta năm 1989 với cường độ 6,9 độ richter cũng làm ngưng trệ hoạt động sản xuất bán dẫn ở thung lũng Silicon.
Tuy nhiên, những trận động đất nói trên mới chỉ mạnh bằng 1/100 cơn địa chấn hôm 11/3 ở Nhật Bản, theo Objective Analysis. Hãng nghiên cứu này cho biết "đang liên lạc với nhiều công ty để tìm hiểu tình trạng của họ, nhưng quy mô của trận động đất này quá lớn, nên có thể vài mất vài ngày nữa mới tường tận được tất cả những tác động".
Trên thực tế, bằng nhiều cách khác nhau, các nhà sản xuất thiết bị bán dẫn của Nhật Bản ngay từ sớm đã chuẩn bị cho những thảm họa tương tự như lần này. Ngoài việc xây dựng các cơ sở sản xuất đủ sức chống chọi với động đất, các doanh nghiệp Nhật Bản còn đưa các nhà máy của mình "đi" khắp đất nước.
Điều này hoàn toàn trái ngược với tình hình ở Hàn Quốc và Đài Loan, nơi mà các nhà máy sản xuất thiết bị bán dẫn thường tập trung ở cùng một chỗ. "Ở Đài Loan, chính quyền sở tại thành lập một khu riêng biệt cho việc sản xuất thiết bị bán dẫn ở Tân Trúc", chuyên gia Handy cho hay. "Còn ở Hàn Quốc, các nhà máy này chủ yếu nằm ở Chungju".
Đơn hàng của các doanh nghiệp Trung Quốc đang vượt xa năng lực sản xuất dự kiến của Nvidia trong năm 2027…
Dù đã sở hữu chuỗi giá trị điện tử tương đối hoàn chỉnh, từ các linh kiện thiết yếu, tích hợp hệ thống đến những ứng dụng đầu cuối, Đài Loan cũng đang tự đánh giá lại lợi thế và hạn chế để ngành công nghiệp điện tử tạo ra giá trị cao hơn trước tác động AI...
Nhà sản xuất các nguyên mẫu robot gắn linh kiện cho hay mức độ chính xác và hiệu quả của máy móc đang vượt công nhân...
Trong bối cảnh nguồn cung DRAM tiếp tục khan hiếm, các nhà sản xuất điện thoại thông minh Trung Quốc hướng tới tái chế chip nhớ từ điện thoại, máy tính và các thiết bị điện tử cũ để dùng trong những sản phẩm mới...
Từ chỗ là AI công cụ theo lệnh (1956), đến AI công cụ biết suy đoán (2007) rồi AI tạo sinh (Generative AI, 2014) và hiện nay biết tự hành động, ra quyết định sau khi nhận yêu cầu (AI tác nhân, Agentic AI, 2023), AI ngày càng tác động trên cả hai mặt tích cực và tiêu cực, chi phối hầu như tất cả các mặt cuộc sống của loài người, đặt ra cho tất cả các quốc gia môt nhiệm vụ mới: giải quyết thách thức kép trong quản trị AI. Bài viết này làm rõ nội hàm của thách thức kép từ trường hợp Việt Nam và đề xuât những việc cần làm để giải quyết tốt nhất có thể thách thức này.
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 42-2026 phát hành ngày 19/10/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...
Ở giữa đảo ngọc Phú Quốc, có một mô hình trống nấm Linh Chi đỏ từ nhiều năm nay, tạo thêm một phần việc làm cho người dân địa phương. Nấm ở đây được nuôi trồng theo kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao, nguyên liệu được hấp thanh trùng, tiệt trùng trước khi cấy phôi giống.