Cải tạo chung cư cũ: Dân có thể được bồi thường bằng tiền

Bộ Xây dựng vừa tiến hành lấy ý kiến các cơ quan liên quan về cơ chế, chính sách bồi thường cho các hộ dân tại khu chung cư cũ khi Nhà nước tiến hành cải tạo, sửa chữa.

Theo thống kế của Bộ, toàn thành phố Hà Nội hiện đang có tổng quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước khoảng 185.000 hộ dân, với diện tích sử dụng 5,5 triệu m2. Trong đó, số lượng căn hộ đã bán đạt khoảng 134.960 hộ. Ngoài ra còn có quỹ nhà do các cơ quan tự quản khoảng 30.000 căn với diện tích xấp xỉ 1 triệu m2, khoảng 450 chung cư cũ với tổng diện tích khoảng 1 triệu m2 cần cải tạo, xây dựng lại.

Bộ Xây dựng cho biết, việc lấy ý kiến rộng rãi về khung cơ chế, chính sách mới cho công tác cải tạo, xây mới chung cư cũ nhằm đẩy nhành tiến độ các dự án cải tạo chung cư cũ có quy mô lớn như khu Nguyễn Công Trứ, Văn Chương, Quỳnh Mai, Thanh Xuân Bắc...

Theo đề xuất của Bộ Xây dựng, chủ căn hộ chung cư cũ nếu phải di dời để thực hiện dự án cải tạo, xây dựng mới tòa nhà sẽ được bồi thường bằng tiền hoặc bằng nhà hoặc cả tiền và nhà, tùy theo nhu cầu của người được bồi thường và điều kiện cụ thể của từng dự án.

Đặc biệt, mỗi căn hộ chung cư cũ sẽ được bồi thường 1 căn hộ chung cư mới với diện tích tối đa bằng 1,5 lần diện tích căn hộ cũ đã bị thu hồi, với diện tích (căn mới) không được nhỏ hơn 30 m2. Trường hợp dự án không đủ quỹ nhà tái định cư tại chỗ, có thể bồi thường bằng căn hộ mới nằm cùng một quận với địa điểm cũ, thì diện tích nơi mới tối đa gấp 2 lần nơi ở cũ.Trong trường hợp nhà mới nằm khác quận, diện tích được bồi thường có thể gấp 2,5 lần.

Đối với các hộ tầng 1, ngoài những ưu đãi như trên, các hộ này còn được bổ sung với hệ số 1,1 lần diện tích được bồi thường, tức là gấp 2,75 lần nơi ở cũ nhằm khuyến khích không tái định cư tại chỗ.

Cũng theo Bộ Xây dựng, phần chênh lệch giữa căn hộ mới và cũ (nếu có) được thanh toán bằng giá bán nhà ở thương mại. Nếu chủ sở hữu căn hộ mới không có khả năng trả một lần tiền chênh lệch, họ sẽ được trả góp trong thời gian tối đa là 10 năm và được hỗ trợ cho vay vốn ưu đãi để thanh toán.

Với trường hợp các hộ dân đang thuê chung cư cũ thuộc sở hữu Nhà nước (chưa mua theo Nghị định số 61/CP), Bộ Xây dựng đề xuất: nếu người thuê muốn được bồi thường như trường hợp đã có sở hữu, phải nộp tiền mua căn hộ cũ cho Nhà nước theo quy định về bán nhà thuộc sở hữu Nhà nước cho người đang thuê.

Trường hợp người đang thuê không nộp tiền mua, căn hộ cũ sẽ phải trả lại cho Nhà nước. Nếu người đang thuê có nhu cầu thuê tiếp tại địa điểm cũ hoặc thuê, thuê mua nhà ở xã hội thì được UBND cấp tỉnh nơi có dự án xem xét, giải quyết phù hợp với điều kiện cụ thể. Các trường hợp tự cơi nới, xây dựng nhà ở, công trình xây dựng trên đất lấn chiếm thì không được bồi thường mà chỉ được hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đất đai hiện hành.