Các nhà lãnh đạo ASEAN đã có những thống nhất quan trọng về ứng xử trên biển Đông.

Ngày 13/11/2014, sau khi thảo luận và thống nhất các nội dung quan trọng, Chủ tịch Cấp cao ASEAN 25 đã ra tuyên bố về biển Đông.

Theo đó, các nhà lãnh đạo cấp cao của ASEAN đã khẳng định lại tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trên biển Đông.

“Chúng tôi tiếp tục nhấn mạnh các nguyên tắc như được nêu trong Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC), Tuyên bố Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về biển Đông, Tuyên bố chung của Hội nghị Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 15 về kỷ niệm 10 năm Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) và các Tuyên bố liên quan của ASEAN được thông qua tại dịp Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 24”.

Các nhà lãnh đạo ASEAN 25 cũng hoan nghênh kết quả tích cực trong tham vấn về thực hiện DOC và nhất trí phấn đấu sớm đạt được Bộ Quy tắc Ứng xử (COC) trên cơ sở đồng thuận. Theo đó, các nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy tham vấn với Trung Quốc về các biện pháp và cơ chế nhằm bảo đảm và tăng cường hơn nữa việc triển khai đầy đủ và hiệu quả toàn bộ Tuyên bố DOC và sớm đạt được COC.

“Trong phương diện này, chúng tôi đề nghị triển khai thêm các biện pháp “thu hoạch sớm” nhằm thúc đẩy và tăng cường lòng tin ở khu vực”, Tuyên bố nêu rõ.

Đáng chú ý, trong tuyên bố của Chủ tịch ASEAN 25 có nhấn mạnh “Chúng tôi tiếp tục quan ngại về tình hình trên Biển Đông. Chúng tôi tái khẳng định các cam kết chung về bảo đảm giải quyết các tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình phù hợp với các nguyên tắc đã được thừa nhận chung của luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, không đe dọa hay sử dụng vũ lực, thực hiện kiềm chế và không được có các hoạt động gây phức tạp thêm tình hình, hay mở rộng gia tăng căng thẳng trong khu vực”.

Trước thực tế đó, Chủ tịch ASEAN 25 nhấn mạnh tầm quan trọng của các cam kết chung của các nước thành viên ASEAN đối với hòa bình, ổn định, an ninh hàng hải và lòng tin chung trong khu vực và nhấn mạnh sự cần thiết tạo dựng các điều kiện thuận lợi cho việc giải quyết hòa bình các tranh chấp.