Dầu khí “đầu bảng” tiết kiệm của doanh nghiệp Nhà nước

Chiều 11/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong năm 2014.

Theo đó, số tiền tiết kiệm của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước được tổng hợp từ báo cáo của các đơn vị là 11.129 tỷ đồng.

Một số doanh nghiệp có số tiết kiệm đạt và vượt kế hoạch đặt ra như: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã tiết kiệm được 3.613 tỷ đồng (đạt 105% kế hoạch); Tập đoàn Viễn thông Quân đội tiết kiệm được 2.224 tỷ đồng; Tập đoàn Hóa chất Việt Nam tiết kiệm được 537 tỷ đồng, Bộ trưởng Dũng cho biết.

Chính phủ đã chỉ đạo từ năm 2014 trở đi, các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước hàng năm chủ động xây dựng kế hoạch và các biện pháp tiết giảm chi phí quản lý, giảm giá thành cùng với kế hoạch sản xuất kinh doanh hàng năm, báo cáo nêu giải pháp đã được áp dụng.

Một trong 10 giải pháp chủ yếu thực hành tiết kiệm chống lãng phí năm 2015 được Chính phủ đề cập là đẩy mạnh tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước.

Theo đó, kế hoạch cổ phần hóa và thoái vốn đầu tư ngoài ngành sẽ được hoàn thành, toàn bộ vốn Nhà nước ở các doanh nghiệp Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần chi phối sẽ được giảm và bán theo nguyên tắc thị trường.

Bên cạnh tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu, việc thực hiện công khai minh bạch kết quả hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước theo quy định của pháp luật, tách bạch nhiệm vụ sản xuất - kinh doanh với nhiệm vụ chính trị, công ích cũng được Chính phủ đề cập.

Đánh giá quản lý, sử dụng vốn và tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp có chuyển biến, song Ủy ban Tài chính - Ngân sách khẳng định chưa đáp ứng yêu cầu tái cơ cấu.

Hiệu quả sử dụng vốn ngân sách Nhà nước tại các doanh nghiệp còn thấp, tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn tại các doanh nghiệp vẫn chậm, chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. Một số đơn vị quản lý nợ chưa chặt chẽ dẫn đến nợ khó đòi lớn, để hàng hóa ứ đọng, chậm luân chuyển, hiệu quả sử dụng vốn thấp, cơ quan thẩm tra nhìn nhận.

Hạn chế khác trong thực hành tiết kiệm, theo Ủy ban Tài chính - Ngân sách là không ít các bộ, cơ quan trung ương, địa phương còn xảy ra tình trạng chi chưa đúng tiêu chuẩn, chế độ, định mức. Một số địa phương chưa thực hiện tốt chủ trương thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong mua sắm tài sản, cho vay, tạm ứng nhưng chậm thu hồi. Tình trạng chi vượt dự toán vẫn xảy ra, còn biểu hiện chấp hành kỷ luật tài chính chưa nghiêm, để xảy ra lãng phí.

Năm 2014, hệ thống kho bạc Nhà nước đã phát hiện 36.500 khoản chi chưa chấp hành đúng thủ tục, chế độ quy định, từ chối chưa thanh toán với số tiền 40 tỷ đồng, từ chối thanh toán 90 tỷ đồng vốn đầu tư do một số chủ đầu tư đề nghị thanh toán không đúng quy định, báo cáo thẩm tra nêu con số cụ thể.

Tình trạng dàn trải, chậm tiến độ, nợ đọng xây dựng còn lớn vẫn chưa được xử lý triệt để cũng là hạn chế, theo cơ quan thẩm tra.

Dẫn con số từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Tài chính - Ngân sách cho biết nợ đọng xây dựng cơ bản nguồn ngân sách Nhà nước đến 30/6/2014 là 40.590 tỷ đồng, nợ đọng xây dựng nguồn trái phiếu Chính phủ là 4.004 tỷ đồng.

Nhìn nhận nguyên nhân của những hạn chế, cơ quan thẩm tra đánh giá việc thanh tra, kiểm tra về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí còn hạn chế, xử lý vi phạm chưa nghiêm minh, triệt để.