Hai năm, Việt Nam có thêm 10 ngàn người nghiện ma tuý

Hiện cả nước có 210.751 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, tăng 10.617 người so với cùng kỳ năm 2015 - Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết trong tài liệu mới phát hành.

Sáng 18/4, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung sẽ lần đầu tiên trả lời chất vấn trực tiếp, trong phiên họp thứ 9 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.

Chuyển đổi, quản lý các trung tâm cai nghiện trong cả nước nằm trong nhóm vấn đề dành chất vấn Bộ trưởng Dung.

Trong tài liệu phục vụ phiên chất vấn, Bộ trưởng cho biết ngoài nghiện heroin, số người sử dụng ma túy tổng hợp dạng Amphetamine (ATS), cỏ mỹ “XLR-11” tăng nhanh, đặt biệt ở các tỉnh, thành phố phía Nam, như ở Tp.HCM, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu....

Người sử dụng ma túy tổng hợp có rối loạn tâm thần và một số có hành vi ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự an toàn xã hội - Bộ trưởng nhận định.

Ông Dung cho biết, nhiều văn bản quy phạm pháp luật tạo hành lang pháp lý tổ chức triển khai thực hiện cai nghiện đã được ban hành. Tuy nhiên, kết quả mang lại không như mong muốn, tỷ lệ tái nghiện cao, số người nghiện ma túy không ngừng gia tăng.

Trước thực trạng đó, Thủ tướng đã phê duyệt đề án đổi mới công tác cai nghiện ma túy đến năm 2020, trong đó nhiệm vụ chủ yếu là chuyển đổi trung tâm chữa bệnh - giáo dục - lao động xã hội thành cơ sở cai nghiện tự nguyện. Đến nay, cả nước có 110 cơ sở cai nghiện ma túy, tổng số người được điều trị cai nghiện là 40.059 học viên.

Trong công tác quản lý, Bộ trưởng thông tin, thời gian gần đây tại các tỉnh: Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh đã để xảy ra sự việc học viên gây rối tập thể, đập phá cơ sở, bỏ ra ngoài với số lượng lớn, gây tình trạng mất an ninh, trật tự trong khu vực địa phương.

Bộ truởng đề cập một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

Đó là việc lập hồ sơ đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc của một số địa phương chưa đúng quy định của pháp luật . Chẳng hạn việc xác định tình trạng nghiện; việc xác minh nơi cư trú (cơ quan lập hồ sơ xác định là nghiện ma túy, người bị lập hồ sơ cho rằng họ mới sử dụng nhưng chưa nghiện hay là việc cơ quan lập hồ sơ kết luận không có nơi cư trú ổn định, người bị lập hồ sơ lại cho rằng có nơi cư trú ổn định) dẫn đến sự bức xúc của các học viên. 

Nguyên nhân tiếp theo là cơ sở chật vật chất, trang thiết bị xuống cấp quá tải, điều kiện ăn ở không đảm bảo (học viên phải nằm trên sàn bê tông, nhà vệ sinh không đảm bảo) tạo ra sự bức bối của học viên. 

Ngoài ra, cán bộ làm công tác tư vấn trị liệu, quản lý, tư vấn tâm lý và kỹ năng còn yếu, chưa được tập huấn bài bản, thiếu kinh nghiệm nắm bắt sớm các hiện tượng bất thường, thiếu thông tin nên không phân loại được học viên, để học viên có tiền án, tiền sự, học viên bất hảo ở chung với các học viên khác, đã kích động, lôi kéo các học viên đập phá cơ sở để trốn. 

Phần lớn người nghiện ma túy vào cai nghiện là nghiện ma túy dạng tổng hợp, thường bị rối loạn tâm thần và gần 40% học viên có tiền án, tiền sự nên luôn kích động, chống đối cán bộ.

Đáng chú ý, cán bộ làm việc tại cơ sở cai nghiện ma túy không được phép sử dụng các chế tài để răn đe, trấn áp, xử lý học viên có hành vi vi phạm nội quy, quy chế của cơ sở như: chống đối, chửi cán bộ, không tuân thủ quy trình cai nghiện…. Trong khi các nước như: Trung Quốc, Thái Lan… cán bộ được trang bị công cụ, phương tiện để răn đe, trấn áp khi đối tượng chống đối - Bộ trưởng so sánh.