Thất nghiệp ảo, bảo hiểm thật

Đã có tình trạng doanh nghiệp “bắt tay” với người lao động để trục lợi từ bảo hiếm thất nghiệp

Số người đăng ký bảo hiểm thất nghiệp đang tăng cao bất bình thường.
Số người đăng ký bảo hiểm thất nghiệp đang tăng cao bất bình thường.

Tại nhiều địa phương đang có tình trạng người lao động nghỉ việc “ảo” để được hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng như doanh nghiệp “bắt tay” với người lao động để trục lợi.

Sau khi chính sách bảo hiểm thất nghiệp bắt đầu có hiệu lực, số người tham gia tăng qua các năm. Năm 2009, có 5,9 triệu người tham gia bảo hiểm thất nghiệp, đưa tổng số thu là 3.510 tỷ đồng. Năm 2010 đã có 7,05 triệu người, đưa tổng số thu khoảng 4.800 tỷ đồng.

Theo Cục Việc làm (Bộ Lao động - Thương binh và xã hội), đến hết tháng 6/2011, có 146.538 người đăng ký thất nghiệp tại các trung tâm giới thiệu việc làm, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại Trung tâm Giới thiệu việc làm Hà Nội, trong ngày 7/9, có tới trên 300 lao động tới làm thủ tục đăng ký thất nghiệp. Theo cán bộ phòng Bảo hiểm thất nghiệp của trung tâm, từ đầu năm tới hết ngày 1/9, đã có 10.4581 người lao động đến đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trong khi cả năm 2010 chỉ có 4.192 người đăng ký. Như vậy, mới chỉ 8 tháng mà số lượng người đăng ký đã cao gấp đôi so với lượng người đăng ký của cả năm 2010.

Theo Trung tâm Giới thiệu việc làm Tp.HCM, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn có trên 70.000 người lao động đăng ký thất nghiệp, trong khi cả năm 2010, chỉ có khoảng 67.000 người.

Hiện tượng bất bình thường này, theo ông Điều Bá Được, Trưởng ban Chính sách thực hiện bảo hiểm (Bảo hiểm xã hội Việt Nam), là cần phải xem xét và nghiên cứu. Ông Được cho rằng, sự gia tăng này có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân kinh tế khó khăn, doanh nghiệp giải thể hoặc thu hẹp sản xuất. Dù nhiều doanh nghiệp không thể duy trì được công ăn việc làm dẫn đến lượng người lao động đăng ký bảo hiểm thất nghiệp có xu hướng gia tăng nhưng vẫn có tính ổn định tương đối cao.

Còn một nguyên nhân khác là do hiện tượng thất nghiệp “ảo”. Theo ước tính của Trung tâm Giới thiệu việc làm Hà Nội, khoảng 10% số lượng người đăng ký thuộc diện này.

“Rất có thể xảy ra hiện tượng người sử dụng lao động bắt tay với người lao động để trục lợi từ chính sách và hiện tượng gia tăng đăng ký thất nghiệp vừa qua chỉ là thất nghiệp ảo”, ông Được cho biết.

Thực tế khi tham gia, cả chủ sử dụng lao động và người lao động đều chỉ phải trích 1% tiền lương, tiền công để đóng. Ví dụ, người lao động có mức lương 2 triệu đồng/tháng khi đóng bảo hiểm thất nghiệp chỉ mất 240.000 đồng/năm, doanh nghiệp đóng 240.000 đồng/năm. Trong khi đó, nếu người lao động mất việc, nghỉ việc, doanh nghiệp không phải trả trợ cấp nửa tháng lương/năm (1 triệu đồng) và người lao động được nhận trợ cấp thất nghiệp 3 tháng x 60% lương (3,6 triệu đồng). Rõ ràng cả doanh nghiệp và người lao động đều có lợi từ chính sách bảo hiểm thất nghiệp.

Chưa kể, có trường hợp người lao động và doanh nghiệp thỏa thuận với nhau ra quyết định nghỉ việc cho người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng trên thực tế người lao động vẫn làm việc, hưởng lương. Như vậy, cả doanh nghiệp và người lao động đều có lợi. Doanh nghiệp không phải đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động, còn người lao động vẫn được hưởng lương và trợ cấp thất nghiệp. Chính vì những kẽ hở này mà thời gian qua, không ít lao động xin nghỉ việc “ảo” để được hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Bà Đỗ Thị Xuân Phương, Phó tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho rằng, hiện tượng thất nghiệp ảo là do trường hợp người lao động chấm dứt việc làm ở doanh nghiệp này, sau đó lại trở lại chính doanh nghiệp đó làm việc hoặc ký hợp đồng với doanh nghiệp khác là việc chủ động mất việc làm nhưng lại vẫn được thanh toán bảo hiểm thất nghiệp.

Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp phá sản thường nợ đọng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, nên chính những lao động trong các doanh nghiệp thực sự thất nghiệp lại không được hưởng chính sách do không đủ hồ sơ. Trong khi các đối tượng khác lại lạm dụng được chính sách. “Đây là vấn đề đáng lo ngại. Nếu không quản lý tốt sẽ dẫn tới những kẽ hở, tiếp tục tạo điều kiện cho người lao động lạm dụng để trục lợi”, bà Phương nói.

Ông Nguyễn Thanh Hoà, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và xã hội cũng thừa nhận, chính sách về bảo hiểm xã hội và các quy định về bảo hiểm thất nghiệp sau một thời gian triển khai đã nảy sinh nhiều vấn đề, cần được rà soát lại để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp.

Ngoài ra, cần đánh giá lại hiệu quả việc đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm để người lao động trở lại thị trường sớm nhất. Nếu trông vào trợ cấp thất nghiệp mãi thì sẽ rất nguy hiểm. Ông Hòa cho biết, trong thời gian tới, sẽ nghiên cứu để đề nghị sửa đổi Luật Bảo hiểm thất nghiệp đảm bảo chi trả bảo hiểm thất nghiệp đạt hiệu quả cao nhất.

Thúc đẩy hợp tác kinh tế, đầu tư, công nghệ với các đối tác

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có các cuộc gặp, trao đổi với lãnh đạo Brazil, Canada, Lào, Philippines, Singapore và Australia, tập trung thúc đẩy hợp tác kinh tế, đầu tư, năng lượng, công nghệ và triển khai các thỏa thuận cấp cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất thúc đẩy hợp tác kinh tế số, đổi mới sáng tạo trong không gian Pháp ngữ

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp đổi mới, sáng tạo Pháp ngữ 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất tăng cường hợp tác khoa học, công nghệ, kinh tế số; thúc đẩy kết nối nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn, tin cậy.

Thúc đẩy hợp tác kinh tế, đầu tư với các đối tác tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có các cuộc gặp với lãnh đạo Lào, Romania, Senegal, Cộng hòa Dân chủ Congo và Thụy Sĩ, tập trung thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ và kết nối hạ tầng chiến lược.

Việt Nam – Campuchia thúc đẩy kết nối hạ tầng chiến lược, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án hợp tác

Tại cuộc hội kiến Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Hun Sen nhất trí tăng cường kết nối hai nền kinh tế, ưu tiên hạ tầng giao thông chiến lược, thương mại biên giới và tháo gỡ khó khăn cho các dự án hợp tác trọng điểm.

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy