
Tòa án được áp dụng tập quán để giải quyết vụ việc dân sự trong trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không quy định.
Đây là quy định mới tại Bộ luật Tố tụng dân sự (sửa đổi), Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa cho ý kiến sáng 16/10.
Đó cũng là kết quả sau nhiều cuộc tranh luận về quyền yêu cầu tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp với các quan điểm trái chiều.
Dự thảo báo cáo giải trình tiếp thu dự án bộ luật của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khái quát, đa số ý kiến nhất trí với dự thảo. Theo đó Tòa án không được từ chối yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng.
Nhưng, nhiều ý kiến khác đề nghị không quy định nội dung này trong dự thảo bộ luật.
Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì việc mở rộng thẩm quyền xét xử của tòa án nhân dân là bước chuyển quan trọng trong xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam, phù hợp với quy định của Hiến pháp năm 2013 về chức năng, nhiệm vụ của tòa án.
Trong khi pháp luật dân sự chưa có quy định đầy đủ để điều chỉnh được hết các quan hệ xã hội, khi có tranh chấp dân sự xảy ra mà chưa có điều luật áp dụng thì cần thiết phải có quy định cho phép tòa án áp dụng các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, tập quán, tương tự pháp luật, án lệ và lẽ công bằng để thụ lý vụ án và giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự chung do bộ luật này quy định.
Để bảo đảm tính khả thi, Ủy ban ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo chỉnh lý, bổ sung các quy định về giải quyết các vụ việc dân sự, trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng tại 4 điều của dự thảo bộ luật.
Nguyên tắc được nêu tại dự thảo là tòa án được áp dụng tập quán để giải quyết vụ việc dân sự trong trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không quy định. Tập quán không được trái với những nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại Bộ luật Dân sự.
Khi yêu cầu tòa án giải quyết vụ việc dân sự, đương sự có quyền viện dẫn tập quán để yêu cầu tòa án xem xét áp dụng.
Dự thảo bộ luật cũng quy định tòa án được áp dụng tương tự pháp luật để giải quyết vụ việc dân sự trong trường hợp phát sinh quan hệ thuộc phạm vi điều chỉnh của quan hệ dân sự mà các bên không có thỏa thuận, pháp luật không có quy định trực tiếp và không có tập quán được áp dụng theo quy định nói trên.
Điều kiện là khi áp dụng tương tự pháp luật, tòa án phải xác định rõ tính chất pháp lý của vụ việc dân sự, phải xác định một cách chắc chắn rằng trong hệ thống pháp luật hiện hành không có quy phạm pháp luật nào điều chỉnh quan hệ đó.
Khi không thể áp dụng tương tự pháp luật thì tòa án áp dụng nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, án lệ và lẽ công bằng để giải quyết vụ việc dân sự, dự thảo bộ luật nêu rõ.
Án lệ được định nghĩa tại dự thảo là quyết định giám đốc thẩm của hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao, bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, có tính chuẩn mực của các tòa án, trong đó chứa đựng sự giải thích, áp dụng pháp luật đã được Tòa án Nhân dân Tối cao lựa chọn, công nhận và công bố là án lệ để các tòa án nghiên cứu, áp dụng trong xét xử.
Còn lẽ công bằng được xác định trên cơ sở lẽ phải được mọi người trong xã hội thừa nhận, nguyên tắc nhân đạo, không thiên vị và sự bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của các đương sự trong vụ việc dân sự đó.




Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác khu vực, đồng thời đưa ra sáng kiến “Không gian vì phát triển và khả năng chống chịu”, mở rộng hợp tác về dữ liệu không gian và kinh tế vũ trụ.
Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có các cuộc gặp với lãnh đạo Lào, Romania, Senegal, Cộng hòa Dân chủ Congo và Thụy Sĩ, tập trung thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ và kết nối hạ tầng chiến lược.
Tại cuộc hội kiến Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Hun Sen nhất trí tăng cường kết nối hai nền kinh tế, ưu tiên hạ tầng giao thông chiến lược, thương mại biên giới và tháo gỡ khó khăn cho các dự án hợp tác trọng điểm.
Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh và Đầu tư ASEAN 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất 4 ưu tiên kết nối chiến lược và 4 định hướng hành động nhằm phát triển hạ tầng khu vực, chuyển mạnh từ cam kết sang các dự án cụ thể, hướng tới xây dựng nền kinh tế ASEAN hiện đại, bền vững vào năm 2040.
Tại Thủ đô Phnom Penh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni. Hai nhà lãnh đạo khẳng định quyết tâm gìn giữ, phát huy truyền thống đoàn kết, hữu nghị, thúc đẩy quan hệ Việt Nam – Campuchia ngày càng phát triển, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Chính phủ sẽ chỉ đạo xây dựng các công cụ thu hút vốn đầu tư trung và dài hạn để tạo điều kiện, có các cơ sở và công cụ tài chính cho các nhà đầu tư như phát triển trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đó là khẳng định của người đứng đầu Chính phủ.