Cạnh tranh nguyên liệu: Doanh nghiệp “nội” yếu thế

Bị nước ngoài cạnh tranh thu mua nguyên liệu ngay trên sân nhà, các doanh nghiệp trong nước đang gặp khó

Các doanh nghiệp chế biến tôm xuất khẩu đang rất thiếu nguyên liệu để sản xuất.
Các doanh nghiệp chế biến tôm xuất khẩu đang rất thiếu nguyên liệu để sản xuất.

Hiện nay nhu cầu của thị trường quốc tế đối với các mặt hàng nông sản, thuỷ sản của Việt Nam là rất lớn. Song các doanh nghiệp trong nước lại không thể cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài để thu mua nguyên liệu ngay chính ở sân nhà.

Không chỉ dừng lại ở việc một số người dân Trung Quốc sang Việt Nam mua thực phẩm phục vụ nhu cầu gia đình, theo ghi nhận từ các hiệp hội, ngành hàng thì trong thời gian gần đây, không ít doanh nghiệp từ nước láng giềng này còn sang thu gom nguyên liệu phục vụ sản xuất khiến các doanh nghiệp Việt Nam gặp không ít khó khăn.

Tại hội nghị giao ban xuất nhập khẩu 6 tháng đầu năm do Bộ Công Thương tổ chức mới đây, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (Vasep) phản ánh, mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam là tôm hiện đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguyên liệu trầm trọng, dù nhu cầu của thị trường được dự báo tăng khá mạnh.

Nguyên nhân, theo ông Nam một phần là do tại nhiều vùng nuôi tôm trong nước đang xảy ra dịch bệnh. Nhưng tình hình trên càng nghiêm trọng hơn khi có hiện tượng thương nhân và người dân Trung Quốc sang thu mua vét nguyên liệu của Việt Nam khắp từ miền Trung tới miền Nam. “Việc thu mua này diễn ra cả trên biển và cả trên bờ khiến các doanh nghiệp càng thêm khó về nguyên liệu để phục vụ sản xuất”, ông Nam bức xúc.

Cũng nói về khó khăn của doanh nghiệp khi phải cạnh tranh thu mua nguyên liệu với nước ngoài, ông Đặng Hoàng Giang, Tổng thư ký Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) còn quan ngại “Trong điều kiện hiện nay, nếu không có sự thay đổi, các doanh nghiệp trong nước sẽ chỉ làm gia công xuất khẩu cho các doanh nghiệp nước ngoài”.

“Trông người lại ngẫm tới ta”, ông Đỗ Hoài Năm, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cho rằng doanh nghiệp nước ngoài không chỉ có lợi thế về tài chính mà còn có phương pháp quản lý tốt nên có thể mở các điểm thu mua tới tận các huyện, các xã để thu mua nguyên liệu nên “thắng” trong cuộc cạnh tranh này cũng là điều dễ hiểu.

Trước thực trạng trên, đại diện cho các doanh nghiệp chế biến thuỷ sản ông Nam kiến nghị Bộ Công Thương cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cần có biện pháp phù hợp với các quy định của WTO để hạn chế doanh nghiệp nước ngoài tranh mua nguyên liệu trong nước.

Về phía cơ quan quản lý, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên cho hay Bộ đã có văn bản yêu cầu nhưng hề chưa nhận được thông tin phản hồi từ các địa phương, hiệp hội, ngành hàng cũng như chưa có doanh nghiệp nước ngoài nào vi phạm các cam kết khi tham gia thị trường Việt Nam bị “nêu danh”.

Bà Trần Thị Miêng, Phó cục trưởng Cục Chế biến Thương mại nông lâm thủy sản và nghề muối (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) thì nhìn nhận trong thương mại quốc tế có thể có những mặt hàng vừa xuất, vừa nhập trong cùng một thời điểm.

Vấn đề là phải kiểm soát hàng nhập khẩu làm sao để đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh và bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng. Còn đối đối với hàng xuất khẩu thì phải kiểm soát được lượng xuất nhiều hay ít, việc này chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn hay diễn ra lâu dài… để không gây ảnh hưởng đến sản xuất trong nước.

Cơ quan chức năng chỉ có thể kiểm soát ở biên giới theo các thông lệ quốc tế, không thể đặt ra việc ngăn sông cấm chợ như trước đây vì hiện Việt Nam đã gia nhập WTO.

Cũng theo bà Miêng, thực tế Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã rất nhiều lần có kiến nghị về việc cần ưu tiên các doanh nghiệp thu mua nông lâm thủy sản để phục vụ cho công tác xuất khẩu và Nghị quyết 11 của Chính phủ cũng đã nói rất rõ về điều này. Tuy nhiên trong quá trình triển khai vẫn còn tồn tại không ít vấn đề.

Thương mại điện tử không khoảng cách: Khởi động ngày hội số đầu tiên của Việt Nam

Ngày Thương mại điện tử quốc gia (12/12) lần đầu được luật hóa, đánh dấu cột mốc lịch sử của ngành. Hưởng ứng sự kiện, Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026 với chủ đề “Thương mại điện tử không khoảng cách” chính thức khởi động nhằm thu hẹp chênh lệch số, kích cầu tiêu dùng cuối năm...

Doanh nghiệp xuất khẩu sang Anh cần chứng minh chất lượng, tuân thủ tiêu chuẩn khắt khe

Dù xuất khẩu sang Anh tăng trưởng khả quan, song theo BritCham Vietnam, để tận dụng ưu đãi từ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA), doanh nghiệp Việt Nam cần đáp ứng các điều kiện: minh chứng chất lượng, tạo sự an tâm cho nhà nhập khẩu và chọn đúng kênh phân phối cho từng sản phẩm...

5 “nút thắt” lớn trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) cần tháo gỡ

Dù đánh giá cao những định hướng đổi mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), VCCI và cộng đồng doanh nghiệp vẫn chỉ ra 5 vấn đề lớn liên quan đến cơ chế công bố sản phẩm, phân tích nguy cơ, gánh nặng hồ sơ, kiểm tra thực phẩm nhập khẩu và điều khoản chuyển tiếp. Việc tháo gỡ những “nút thắt” này được xem là yêu cầu cấp thiết để đưa phương thức quản lý dựa trên rủi ro vào thực tiễn, tránh phát sinh ách tắc, gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy