Doanh nghiệp do nữ làm chủ biến “nguy thành cơ” trong đại dịch Covid-19

Chia sẻ tại Hội thảo “Phụ nữ đổi mới sáng tạo giải quyết các thách thức xã hội trong bối cảnh Covid 19” diễn ra ngày 25/11, bà Lê Thị Khánh Vân - Phó Chủ tịch Hội Nữ Trí thức Việt Nam, đồng trưởng Làng Thách thức và Sáng tạo xã hội – Techfest 2021 cho biết, theo khảo sát trên toàn cầu, số lượng phụ nữ thăng tiến, chiếm vị trí lãnh đạo, hay khởi nghiệp lại tăng 6-10% bất chấp thực tế Covid-19 tạo ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp và toàn xã hội. Lý giải điều này, một số chuyên gia cho rằng, phụ nữ lãnh đạo có khả năng thích ứng, linh hoạt, đã có nhiều cơ hội “biến nguy thành cơ” với các chiến lược ứng phó kèm đổi mới sáng tạo. 

Bà Vân cho biết, phụ nữ Việt Nam chiếm 52% dân số cả nước. Trong nghiên cứu khoa học, phụ nữ chiếm 46% nhân lực nghiên cứu và phát triển. Đặc biệt, phụ nữ được biết đến là nhóm có khả năng sáng tạo và thích nghi cao, sẵn sàng thử nghiệm các ý tưởng mới. 

Theo số liệu thống kê, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ chiếm 26,5% tổng số doanh nghiệp Việt Nam. “Tuy vậy, các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ lại thể hiện nhiều ưu điểm như sử dụng nhiều lao động nữ hơn, chi trả bảo hiểm cao hơn, chi phí tạo ra một việc làm thấp hơn, giải quyết nhiều thách thức hơn”, bà Vân nói.

Đồng tình với ý kiến này, ông Trần Văn Tùng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, trong giai đoạn vừa qua, với bối cảnh Covid-19, doanh nghiệp khởi nghiệp do phụ nữ lãnh đạo cũng bị tác động không nhỏ. “Nhưng ở khía cạnh khác, chúng ta cũng nhận thấy, các doanh nghiệp do nữ lãnh đạo đã chèo lái “con thuyền” thành công, đối phó với đại dịch. Vẫn có nhiều doanh nghiệp không ngừng tăng trưởng và khởi nghiệp”, ông Tùng nói.

Dẫn câu chuyện thành công của doanh nhân nữ Lê Diệp Kiều Trang, ông Trần Văn Tùng cho biết, trong đại dịch Covid-19 đầy thách thức, các doanh nhân như bà Trang lại nảy sinh ra được ý tưởng kinh doanh mới. Khi Covid-19 khiến nhiều người chuyển từ các phương tiện công cộng sang đi xe đạp, doanh nghiệp của Lê Diệp Kiều Trang đã sáng chế ra một loại xe đạp với khung làm từ Nano Carbon, với khối lượng chỉ 2,5 kg, rất thuận lợi để di chuyển trong các thành phố châu Âu và các khu vực khác. 

Với ý tưởng sáng tạo này, doanh nghiệp đã nhận được đầu tư 25 triệu USD. Startup này cũng đang sản xuất không kịp so với lượng đơn đặt hàng trước. “Rõ ràng trong những khó khăn của đại dịch Covid-19, những ý tưởng khởi nghiệp mới lại ra đời. Bộ Khoa học & Công nghệ luôn đồng hành cùng với các hoạt động khởi nghiệp do nữ làm chủ. Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục tạo điều kiện hỗ trợ bằng những giải pháp cụ thể để doanh nghiệp khởi nghiệp do nữ lãnh đạo phát triển hơn nữa”, ông Tùng khẳng định.

Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận, đại dịch Covid-19 đang tạo ra nhiều thách thức cho nữ giới nói chung và doanh nghiệp do nữ lãnh đạo nói riêng. Bà Nguyễn Thị Tuyết Minh, Chủ tịch Hội đồng Doanh nhân Nữ dẫn báo cáo mới ra ngày 22/11 của Hội Chữ thập đỏ và Lưỡi liềm đỏ cho biết, phụ nữ là đối tượng chịu thiệt hại nhiều nhất trong bối cảnh đại dịch Covid-19. 

Cụ thể, khảo sát được thực hiện trên 192 quốc gia và vùng lãnh thổ chỉ ra rằng, tỷ lệ phụ nữ bị mất việc làm do đại dịch Covid-19 cao hơn so với nam giới. Bên cạnh đó, tỷ lệ bị ảnh hưởng bởi Covid-19 do bạo hành gia đình, hay tỷ lệ ly hôn mà đối tượng bị tổn thương chính là người phụ nữ cũng gia tăng mạnh. Tại Việt Nam, báo cáo của ILO chỉ ra rằng, tỷ lệ người phụ nữ gọi điện đến đường dây nóng cũng cao hơn, từ 60-80%. 

Bà Minh cũng cho rằng, phụ nữ hiện vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, không chỉ là các chuẩn mực xã hội, những khó khăn trong nuôi dạy con cái trong bối cảnh Covid-19 hay bảo vệ gia đình hay các mối quan hệ xã hội trong hoạt động cộng đồng trong bối cảnh “bình thường mới”. Tuy nhiên, Covid-19 cũng không khiến doanh nghiệp do nữ lãnh đạo chùn bước. “Đơn cử như Sao Thái Dương, nếu không có Covid-19, thì làm sao doanh nghiệp biết mình có khả năng tạo ra các sản phẩm rất thiết thực cho xã hội như bộ Kit test Covid-19”, bà Minh nói.