Trung Quốc hứa tăng vốn vào châu Phi

Sau chuyến thăm Nga, ông Tập Cận Bình đã bắt đầu chuyến thăm chính thức châu Phi, với trạm dừng chân đầu tiên là Tanzania. Trong chuyến thăm này, tân Chủ tịch Trung Quốc cam kết sẽ tăng cường đầu tư vào “lục địa đen”.

Theo báo Financial Times, ngoài ra, ông Tập còn đưa ra những lập luận nhằm bảo vệ vai trò của Trung Quốc ở châu Phi trước những nhận định cho rằng, Trung Quốc đổ tiền vào châu Phi chỉ nhằm mục đích kiểm soát nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào của khu vực này.

Phát biểu tại một trung tâm hội nghị do Trung Quốc xây dựng tại thành phố Dar es Salaam, Tanzania, ông Tập nhấn mạnh chính sách lập dài của Trung Quốc là không can thiệp vào các vấn đề chính trị trong nước của các quốc gia châu Phi, đánh giá cao tăng trưởng kinh tế của châu lục, và tái khẳng định lời hứa của Trung Quốc sẽ cho châu Phi vay 20 tỷ USD trong vòng 3 thập kỷ tới.

Ông Tập cũng ký kết một thỏa thuận xây dựng một cảng lớn và một khu công nghiệp ở Tanzania. Theo các quan chức, dự án này có thể tiêu tốn 10 tỷ USD.

“Con sư tử châu Phi” đang chạy nhanh hơn và nhanh hơn, và Trung Quốc cũng sẽ duy trì một động lực tăng trưởng tốt.  Chúng ta xem sự phát triển của nhau như cơ hội của chính mình”, ông Tập Cận Bình nói.

Sau khi thăm Tanzania, ông Tập sẽ tới thăm Nam Phi và Cộng hòa Congo. Các chuyến thăm này nằm trong khuôn khổ chuyến công du nước ngoài đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc trên cương vị mới, đồng thời nối tiếp chuyến thăm Nga của ông vào tuần trước.

Chuyến thăm châu Phi của ông Tập diễn ra trong bối cảnh nhiều quan chức ở châu Phi lo ngại rằng, hàng xuất khẩu của Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền sản xuất công nghiệp của châu lục này. Năm ngoái, thương mại song phương giữa Trung Quốc và châu Phi đạt mức 198 tỷ USD.

“Trung Quốc mua hàng hóa thô và bán cho chúng tôi hàng thành phẩm”, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nigeria, ông Lamido Sanusi, đã viết trong một bài viết đăng trên tờ Financial Times mới đây.

Phát biểu tại Tanzania, ông Tập nói: “Trung Quốc sẽ tiếp tục cung cấp sự hỗ trợ cần thiết cho châu Phi mà không đi kèm các điều kiện về chính trị”.

Các nhà ngoại giao Trung Quốc vẫn thường đặt cách tiếp cận châu Phi của Bắc Kinh trong thế đối lập với cách thức của các nước phương Tây. “Đó là những gì mà các nhà lãnh đạo châu Phi ưa thích - một ai đó cấp vốn mà không can thiệp vào công việc”, một nhà cố vấn chính sách cao cấp trong số các khán giả nghe ông Tập Cận Bình phát biểu nhận xét.

Phần lớn các khoản vay và vốn hỗ trợ của Trung Quốc cho châu Phi được sử dụng cho các dự án cơ sở hạ tầng và tài nguyên quy mô lớn - từ sân bay, cho tới khai mỏ, và đường bộ. Song song với đó, lượng dầu lửa mà Trung Quốc nhập khẩu từ châu Phi đã gia tăng trong những năm gần đây.

Theo Financial Times, hàng thành phẩm của Trung Quốc xuất khẩu sang châu Phi đã khiến nhiều nhà sản xuất địa phương gặp khó khăn. Bên cạnh đó, giới phê bình cho rằng, sự hậu thuẫn của các chính phủ ở châu Phi đem đến lợi thế cho các công ty Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh để giành lấy các hợp đồng cơ sở hạ tầng. Theo thống kê chính thức, đến hết tháng 6/2012, vốn đầu tư của Trung Quốc vào châu Phi đã lên tới 45 tỷ USD.

Bài phát biểu của ông Tập Cận Bình ở Dar es Salaam diễn ra trong không khí vui vẻ. Ông Tập đã nhắc đến một bộ phim truyền hình dài tập của Trung Quốc rất ăn khách ở Tanzania, khiến đám đông khán giả cười thoải mái và vỗ tay lớn. Ông Tập cũng kể một câu chuyện về một cặp đôi Trung Quốc cảm mến châu Phi trong chuyến đi săn ở Tanzania.

Chuyến thăm Tanzania của ông Tập được tờ Financial Times đánh giá là giàu tính biểu tượng, bởi tuyến đường sắt Tanzania-Zambia xây dựng vào thập niên 1970 là một trong những dự án cơ sở hạ tầng lớn đầu tiên của Trung Quốc tại châu Phi.

Hiện Trung Quốc đang xây một dự án đường dẫn khí đốt trị giá 1,2 tỷ USD ở Tanzania. Trong chuyến thăm kéo dài hai ngày tới nước này, ông Tập Cận Bình chứng kiến lễ ký kết một loạt thỏa thuận về cơ sở hạ tầng, nông nghiệp và thương mại. Một trong những dự án lớn nhất là dự án xây một cảng và khu công nghiệp mới ở Bagamoyo, phía Bắc Dar es Salaam. Dự án này sẽ do tập đoàn China Merchant Group xây dựng.

Hiện China Merchant Group đã xác nhận về dự án này nhưng chưa công bố mức chi phí cụ thể. Trong khi đó, các quan chức Tanzania nói rằng, dự án trị giá khoảng 10 tỷ USD.

Tanzania và quốc gia láng giềng Mozambique đã trở thành những điểm đến hấp dẫn cho các dự án trong lĩnh vực dầu khí. Mới đây, hai quốc gia này đã phát hiện được những mỏ khí đốt lớn ở ngoài khơi.