Rà soát, chuẩn bị tổ chức bộ máy tòa án, viện kiểm sát nhân dân

Nghị quyết quy định, kể từ ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân được Quốc hội thông qua đến ngày có hiệu lực thi hành (1/7/2025), Chánh án Tòa án nhân dân tối cao có trách nhiệm rà soát, chuẩn bị về tổ chức bộ máy, nhân sự, cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết khác để bảo đảm hoạt động của Tòa án nhân dân các cấp theo quy định của Luật.

Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có trách nhiệm rà soát, chuẩn bị về tổ chức bộ máy, cán bộ, cơ sở vật chất và các điều kiện khác để bảo đảm hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân các cấp theo quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân.

Theo Nghị quyết, kể từ ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo lãnh thổ tiếp nhận nhiệm vụ giải quyết, xét xử vụ án hình sự, hành chính, vụ việc dân sự và các vụ việc khác mà Tòa án nhân dân cấp huyện đang giải quyết.

Nghị quyết nêu rõ, đối với những vụ án do cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án đã thụ lý, giải quyết trước 1/7/2025 nhưng đến 1/7/2025 chưa kết thúc thì được thực hiện các quy định mới về điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt, quy định về số hoá hồ sơ, chữ ký số, thông báo qua nền tảng số và các quy định khác của Bộ luật Tố tụng hình sự đã được sửa đổi, bổ sung một số điều, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này...

Sáng cùng này, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Hình sự. 

Theo Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến, Viện kiểm sát nhân dân tối cao tối cao đã sửa đổi, bổ sung Điều 37 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định rõ về nhiệm vụ, quyền hạn của điều tra viên làm Trưởng Công an cấp xã hoặc làm Phó Trưởng Công an cấp xã và bổ sung tại 04 điều gồm: Điều 36, Điều 110, Điều 113 và Điều 485 để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và phù hợp với thực tiễn.

Cụ thể, Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã được Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã có nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại khoản 1 Điều này, các điểm a, c khoản 1 và khoản 2 Điều 36 của Bộ luật này, trừ quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt (Bổ sung khoản 1a vào sau khoản 1 Điều 37).

Ngoài ra, theo Viện trưởng, việc bắt giữ khẩn cấp theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài trước khi có yêu cầu dẫn độ không phải là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự mà là biện pháp hợp tác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm giữa các quốc gia.

Việc bắt giữ khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ chính thức có thể được thực hiện trên cơ sở áp dụng trực tiếp điều ước quốc tế đã được ký kết giữa các quốc gia hoặc theo nguyên tắc có đi có lại, theo thông lệ quốc tế thì phải do Tòa án quyết định.

Tiếp thu ý kiến của đại biểu, để bảo đảm phù hợp với pháp luật hiện hành, dự thảo luật bổ sung một điều quy định có tính nguyên tắc về biện pháp giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài (Điều 506a). Các nội dung cụ thể về việc áp dụng biện pháp này sẽ được quy định trong pháp luật về dẫn độ để bảo đảm phù hợp với phạm vi điều chỉnh.