Thỏa thuận Xanh châu Âu: Nông sản, thực phẩm và dệt may cần nắm bắt cơ hội “người đi trước”

V Vũ Khuê

10:53, 21/11/2023

Chọn cỡ chữ

Nông sản, thực phẩm và dệt may là những ngành hàng có tiềm năng xuất khẩu mang lại giá trị cao ở thị trường EU, đây cũng là lĩnh vực tập trung nhiều chính sách xanh của EU...

Nông sản là lĩnh vực tập trung nhiều chính sách xanh của EU.

Thỏa thuận Xanh châu Âu (The European Green Deal - EGD) là Chương trình tổng thể và dài hạn của Liên minh châu Âu (EU) nhằm ứng phó với các vấn đề khẩn cấp về khí hậu toàn cầu đến năm 2050.Các chính sách xanh của EU được triển khai trên 9 lĩnh vực chính, trong đó có những lĩnh vực có chính sách xanh bao trùm các chủ thể trong và ngoài EU, như khí hậu, môi trường và đại dương, nông nghiệp…

Là thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, EU thực hiện Thỏa thuận Xanh cũng sẽ ảnh hưởng tới một bộ phận đáng kể xuất khẩu của Việt Nam.

NHIỀU CHÍNH SÁCH XANH ÁP LÊN NÔNG SẢN, THỰC PHẨM, DỆT MAY

“Báo cáo Thoả thuận xanh EU và xuất khẩu của Việt Nam” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện, cho rằng các nhóm sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam được dự báo sẽ chịu tác động mạnh nhất từ quá trình chuyển đổi xanh ở thị trường EU trong thời gian tới bao gồm: Sản phẩm điện, điện tử, công nghệ thông tin, máy móc thiết bị, linh kiện liên quan; nông sản, thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ; thực phẩm các loại; dệt may, giày dép…

Báo cáo nhận định, nông sản thực phẩm là một trong các nhóm sản phẩm của Việt Nam có tiềm năng xuất khẩu mang lại giá trị cao ở thị trường EU. Đây cũng là lĩnh vực tập trung nhiều chính sách xanh của EU.

Nổi bật trong số đó là chiến lược “Từ trang trại đến bàn ăn” với các định hướng quan trọng về giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng và dư lượng tối đa cho phép đối với các chất trong nông sản thực phẩm; giảm lượng thuốc kháng sinh được phép sử dụng trên động vật và dư lượng trong các loại thịt, thủy sản; tăng cường các yêu cầu xanh về thiết kế, chất liệu các loại bao bì đóng gói thực phẩm; điều chỉnh cách thức ghi nhãn, vị trí nhãn, tăng cường các thông tin phải cung cấp cho người tiêu dùng về các đặc tính xanh của sản phẩm; thay đổi các yêu cầu về cách thức nuôi nhốt, vận chuyển, giết mổ vật nuôi...

Ngoài ra, một số chính sách xanh khác cũng có ảnh hưởng trực tiếp tới việc sản xuất, xuất khẩu nông sản thực phẩm Việt Nam sang EU vào thời điểm hiện tại như Quy định về chống phá rừng – EUDR, hoặc có thể là trong tương lai như Quy định về Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, Cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới - CBAM...

Với dệt may Việt Nam, EU đã và đang là thị trường xuất khẩu quan trọng hàng đầu. Tuy nhiên, với EU, dệt may lại đứng trong tốp đầu các ngành làm suy thoái môi trường và biến đổi khí hậu, do đó dệt may cũng thuộc nhóm tập trung nhiều nỗ lực xanh nhất của EU.

Phần lớn các chính sách xanh của EU về dệt may được tập trung tại Chiến lược của EU đối với dệt may tuần hoàn và bền vững với các định hướng chính sách về thiết kế sinh thái (thiết kế bảo đảm độ bền, khả năng sửa chữa, tái chế...); tăng cường thông tin qua hộ chiếu số của sản phẩm, các yêu cầu thông tin nhằm chống gian dối về tính xanh (greenwashing); hạn chế tối đa phát tán hạt vi nhựa từ sản phẩm dệt may ra môi trường; giảm thiểu các hóa chất độc hại trong sợi; áp dụng trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất...

Thậm chí, một số chính sách xanh khác cũng có thể sẽ mở rộng diện áp dụng ra các sản phẩm dệt may như Chỉ thị về khí thải công nghiệp, Lộ trình chuyển đổi cho hệ sinh thái dệt may trong tương lai, Cam kết tiêu dùng bền vững, Cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới (CBAM)...

“Trong so sánh với nhiều lĩnh vực khác, các chính sách xanh của EU đối với nông sản, thực phẩm và dệt may được đánh giá là phức tạp và thách thức hơn đáng kể”, TS. Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, VCCI nhận xét.

Bởi theo phân tích của bà Trang, phần lớn đều có phạm vi áp dụng bao trùm tất cả các sản phẩm nông sản thực phẩm và dệt may và được luật hóa dưới dạng các yêu cầu pháp lý tối thiểu, bắt buộc thực hiện.

Hơn nữa bao gồm các tiêu chuẩn, biện pháp, quy định tác động đến nhiều khâu trong chuỗi sản xuất (từ thiết kế mẫu mã đến nguyên phụ liệu, từ sản xuất, nuôi trồng đến vận chuyển, từ sử dụng đến sửa chữa, từ thải bỏ đến tái chế...) mà không phải chỉ áp dụng với thành phẩm cuối cùng.

HÀNH ĐỘNG SỚM ĐỂ DẦN THÍCH ỨNG

Mặc dù trước mắt các chính sách xanh của EU đặt ra những thách thức lớn cho xuất khẩu Việt Nam, nhưng báo cáo cũng cho rằng, trong lâu dài, việc thực hiện chủ động chuyển đổi xanh một cách đồng bộ và toàn diện có thể mang lại những cơ hội nhất định cho doanh nghiệp.

Từ góc độ thị trường, đây là cách thức tốt nhất để doanh nghiệp có thể đi trước một bước, tiếp cận sớm thị trường các sản phẩm xanh đầy tiềm năng của EU với tệp khách hàng có ý thức tiêu dùng xanh đang gia tăng mạnh mẽ của khu vực này.

Đồng thời, thích ứng sớm với các yêu cầu xanh ở EU cũng mang đến sự bảo đảm nhất định cho khả năng xuất khẩu của doanh nghiệp đi các thị trường phát triển khác vốn cũng đang thúc đẩy các hành động nhằm thực hiện các mục tiêu khí hậu tương tự EU (như Hoa Kỳ, Anh, Nhật Bản, Australia...).

Từ góc độ hiệu quả, chuyển đổi xanh mặc dù có thể yêu cầu đầu tư ban đầu cao nhưng lại có thể là nhân tố giúp tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp trong dài hạn.

Không những thế, trên bình diện vĩ mô, việc từng doanh nghiệp tham gia chuyển đổi xanh sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh trong nội địa nền kinh tế, từ đó đóng góp có ý nghĩa vào sự phát triển bền vững của chính Việt Nam.

Trước các chính sách xanh này của EU, bà Trang khuyến nghị doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu Việt Nam trong các ngành bị ảnh hưởng cần theo dõi sát diễn tiến các chính sách xanh ở EU; nhận diện kịp thời, chính xác các tiêu chuẩn xanh cụ thể có liên quan tới sản phẩm của mình.

Đặc biệt cần có sự chuẩn bị, đầu tư và hành động từ sớm, từ xa để dần thích ứng, và bảo đảm khả năng tuân thủ các yêu cầu bắt buộc khi EU áp dụng chính thức.

Từ góc độ của mình, các cơ quan Nhà nước, hiệp hội, tổ chức khác có thể hỗ trợ hiệu quả cho quá trình thích ứng với các tiêu chuẩn xanh EU này của doanh nghiệp thông qua việc cung cấp thông tin kịp thời, chuẩn xác và chi tiết về các tiêu chuẩn xanh EU theo nhóm sản phẩm cụ thể; tư vấn, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện; phối hợp với phía EU trao đổi về cách thức thực thi phù hợp, về các hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp Việt Nam, nếu có.

Đọc bài theo từ khoá

Mới nhất trên VnEconomy

eMagazine 15:33, 11/10/2026

Đồng bộ dữ liệu để người dân TP. Hồ Chí Minh hưởng lợi từ chuyển đổi số

Đọc ngay

eMagazine 15:30, 11/10/2026

Công nghiệp Thủ đô: Bảy thập kỷ chuyển mình và bứt phá

Đọc ngay

Video 14:54, 11/10/2026

Kịch bản tăng trưởng 3 tháng cuối năm

Đọc ngay

Ấn phẩm 14:11, 11/10/2026

Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 41-2026

Đọc ngay

Đọc tiếp

Nhà nước kiến tạo thực thi, doanh nhân tiên phong hiện thực hóa tăng trưởng

Doanh nghiệp không chỉ cần thêm chính sách, mà còn cần chính sách ổn định, quy định thông suốt, thời hạn giải quyết thủ tục minh bạch và cơ quan chịu trách nhiệm rõ ràng. Quan trọng nhất là một môi trường kinh doanh có thể dự báo được, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, phát triển dài hạn...

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc: Doanh nhân phải dám nghĩ lớn, đặt tầm nhìn dài hạn

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh doanh nhân phải dám nghĩ lớn, đặt tầm nhìn dài hạn cùng 4 trụ cột: nuôi dưỡng khát vọng, tôi luyện năng lực, đề cao trách nhiệm, tiên phong đổi mới để từng bước làm chủ chuỗi giá trị toàn cầu...

Công nghiệp Thủ đô: Bảy thập kỷ chuyển mình và bứt phá

Trải qua hơn bảy thập kỷ kể từ ngày tiếp quản Thủ đô năm 1954, công nghiệp Hà Nội từng bước phát triển, trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Bước vào năm 2026, sản xuất công nghiệp tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực khi tăng trưởng 9 tháng đạt mức cao nhất trong gần một thập kỷ, góp phần thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế Thủ đô.

Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 41-2026

Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 41-2026 phát hành ngày 12/10/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...

Robusta Việt cần thoát vai “làm nền”, khẳng định thương hiệu trên thị trường quốc tế

Dù kim ngạch xuất khẩu cao, cà phê Robusta Việt Nam vẫn chủ yếu được biết đến như nguồn nguyên liệu cho các nhà rang xay quốc tế. Để thoát vai “làm nền”, ngành cà phê cần thu hẹp khoảng trống về thương hiệu, nâng cao giá trị chế biến và tăng cường liên kết trong chuỗi cung ứng…

Xem thêm

Xuất nhập khẩu Khung pháp lý Công nghiệp Thị trường Nông sản

Đừng bỏ lỡ

Thị trường

Vietstock 2026: Kết nối chuỗi giá trị, thúc đẩy chăn nuôi xanh và tăng tính cạnh tranh

Đọc ngay

Thị trường

Vietstock 2026: Kết nối chuỗi giá trị, thúc đẩy chăn nuôi xanh và tăng tính cạnh tranh

Đọc ngay

Thị trường

Tháo gỡ các điểm nghẽn, hướng tới phát triển bền vững ngành sữa

Đọc ngay

Thị trường

Kết nối nguồn lực, phát triển du lịch nông thôn theo chuỗi giá trị

Đọc ngay

Thị trường

TP. Hồ Chí Minh cùng 20 địa phương kết nối cung - cầu, hướng tới chuỗi cung ứng bền vững

Đọc ngay

Thị trường

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc: Doanh nhân phải dám nghĩ lớn, đặt tầm nhìn dài hạn

Đọc ngay

Thời điểm bản lề của thị trường nghỉ dưỡng Việt Nam

Giới chuyên gia đánh giá năm 2026 là thời điểm bản lề đối với thị trường bất động sản nghỉ dưỡng. Việc Nhà nước đang đẩy mạnh cải cách thể chế, chính sách để tháo gỡ rào cản về visa, thị thực, thời hạn… sẽ tạo ra các cơ hội, sức hút tốt cho khách du lịch.

Hàng loạt công trình vi phạm đã tồn tại nhiều năm đang được chính quyền thành phố Hà Nội xử lý triệt để. Ảnh: Song Hoàng.

[Phóng sự ảnh] Hà Nội "quét sạch" công trình vi phạm để đón ngày lễ lớn

Tăng tín dụng lãi suất ưu đãi cho các tế bào tăng trưởng thực, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ảnh: Duy Linh

Tăng tín dụng lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chính phủ vẫn kiên định mục tiêu tiếp tục giữ tăng trưởng 2 con số. Ảnh minh họa/VnEconomy

Kịch bản tăng trưởng 3 tháng cuối năm

Tuyệt đối không để nền kinh tế thiếu điện và thiếu xăng dầu, đó là khẳng định từ Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi. Kịch bản tăng trưởng kinh tế 3 tháng cuối năm cũng được xác định rõ để từng bộ, từng địa phương đều hoàn thành kế hoạch của cả năm, đưa kinh tế cả nước đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bà Mariam J. Sherman cho rằng nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia sẽ giúp giảm chi phí vay cho Nhà nước và doanh nghiệp. Ảnh: VnEconomy

Chọn cỡ chữ

Nông sản, thực phẩm và dệt may là những ngành hàng có tiềm năng xuất khẩu mang lại giá trị cao ở thị trường EU, đây cũng là lĩnh vực tập trung nhiều chính sách xanh của EU...

NHIỀU CHÍNH SÁCH XANH ÁP LÊN NÔNG SẢN, THỰC PHẨM, DỆT MAY

HÀNH ĐỘNG SỚM ĐỂ DẦN THÍCH ỨNG

Đọc bài theo từ khoá

Vietnam Economic Times

Tạp chí Kinh tế Việt Nam

Askonomy