Thức ăn chăn nuôi trong nước: Tiến tới tự chủ nguồn cung
Chu Khôi
25/12/2023, 18:30
Trước thực trạng ngành chăn nuôi ngày càng phụ thuộc vào nguồn thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu nhập khẩu, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang vừa ký Quyết định 1625/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Phát triển công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi đến năm 2030”, trong đó đề ra mục tiêu tăng cường hơn nữa năng lực sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước, giảm tỷ trọng nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi…
Ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi vẫn lệ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ước tính, năm 2023 Việt Nam nhập khẩu khoảng 10,5 triệu tấn các loại thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu, với trị giá 5,1 tỷ USD; trong khi đó, xuất khẩu chỉ đạt khoảng 1,2 tỷ USD. Như vậy thâm hụt thương mại của ngành thức ăn chăn nuôi lên tới 3,9 tỷ USD trong năm 2023.
THÂM HỤT THƯƠNG MẠI LỚN
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 11 tháng năm 2023, kim ngạch xuất khẩu thức ăn gia súc của cả nước đạt 1,11 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, riêng tháng 11/2023 đạt 98,53 triệu USD, giảm 16,3% so với tháng 10/2023 nhưng tăng 12,6% so với cùng kỳ năm trước.
Về thị trường xuất khẩu thức ăn gia súc trong 11 tháng năm 2023 so với cùng kỳ năm 2022, Trung Quốc – thị trường lớn nhất, đạt 539,75 triệu USD, tăng mạnh 32,9%, chiếm 48,6% trong tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước. Campuchia – thị trường lớn thứ hai, đạt 155,55 triệu USD, tăng 0,9%, chiếm 14% trong tổng kim ngạch. Malaysia – thị trường lớn thứ ba, đạt 108,65 triệu USD, tăng 30,2%.
"Hiện cả nước có 269 nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi công nghiệp dạng hỗn hợp hoàn chỉnh với tổng công suất thiết kế đạt 43,2 triệu tấn. Trong đó, 90 nhà máy thuộc sở hữu của doanh nghiệp FDI (chiếm 33,5% về số lượng; 51,3% về công suất thiết kế) và 179 nhà máy thuộc doanh nghiệp trong nước (chiếm 66,5% về số lượng và 48,7% về công suất thiết kế)".
Theo Cục Chăn nuôi.
Đáng chú ý, xuất khẩu thức ăn gia súc sang thị trường có Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đạt 915,67 triệu USD, tăng 16,6% so với cùng kỳ, chiếm 82,4% trong tổng kim ngạch; thị trường có Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đạt 132,98 triệu USD, tăng 10,2%, chiếm 12%; thị trường Đông Nam Á đạt 329,99 triệu USD, tăng 2,5%, chiếm 29,7% trong tổng kim ngạch xuất khẩu.
Từ chiều ngược lại, trong 11 tháng năm 2023, nhập khẩu nhóm các mặt hàng thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt trên 4,7 tỷ USD, giảm 7,1% so với cùng kỳ năm 2022. Việt Nam nhập khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu nhiều nhất từ thị trường Argentina, chiếm 28,7% trong tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này của cả nước. Tiếp đến lần lượt là nhập khẩu từ các thị trường: Brazil chiếm tỷ trọng 17,9%; Hoa Kỳ chiếm 14%; Đông Nam Á chiếm 6%; EU chiếm 5,6%...
Trong giai đoạn 2018 - 2022, nước ta nhập khẩu từ 18,6 đến 22,8 triệu tấn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi mỗi năm; giá trị nhập khẩu dao động khoảng 6 - 8,9 tỷ USD (riêng năm 2021, 2022, giá trị nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu do giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng cao). Các nguyên liệu nhập khẩu chính gồm: ngô, khô dầu các loại, lúa mì, đạm động vật...
Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), cho biết khó khăn lớn nhất hiện nay của ngành thức ăn chăn nuôi là năng lực sản xuất nguyên liệu trong nước phục vụ cho ngành còn hạn chế, phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu. Ước tính nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu chiếm khoảng 65% tổng nhu cầu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong nước.
NGUỒN CUNG NGUYÊN LIỆU TRONG NƯỚC THIẾU TRẦM TRỌNG
Về sản lượng thức ăn chăn nuôi cả nước, năm 2018 đạt 18,8 triệu tấn và tăng lên 20,8 triệu tấn trong năm 2022. Đáng chú ý, trong giai đoạn này, cơ cấu sản lượng thức ăn chăn nuôi thay đổi theo xu hướng tăng dần tỷ trọng của các doanh nghiệp FDI (từ 59,8% năm 2018 lên 62,5% năm 2022) và giảm dần của các doanh nghiệp trong nước (từ 40,2% năm 2018 còn 37,5% trong năm 2022).
Năm 2023 cơ cấu sản lượng thức ăn chăn nuôi vẫn tiếp tục thay đổi theo xu hướng trên, một phần do Tập đoàn Masan (sản lượng thức ăn chăn nuôi chiếm khoảng 6% tổng sản lượng cả nước) đã bán toàn bộ mảng thức ăn chăn nuôi cho Công ty DeHeus (Hà Lan).
Về tổng nhu cầu thức ăn tinh (ngô, khô dầu đậu tương, cám, bột cá...) của toàn ngành chăn nuôi khoảng 33 triệu tấn/năm, chủ yếu dùng cho chăn nuôi lợn và gia cầm. Để đáp ứng nhu cầu này, nước ta cần số lượng rất lớn nguyên liệu thức ăn tinh, trong khi trong nước chỉ cung cấp được khoảng 35% tổng nhu cầu, tương đương 13 triệu tấn/năm, số còn lại từ nguồn nhập khẩu.
Việt Nam có lợi thế về sản xuất gạo (chiếm 8,4% sản lượng của thế giới), có khả năng thay thế một phần ngô làm thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, khi thay thế ngô bằng thóc, gạo, hiệu quả kinh tế đã giảm tới 33,2% do giá thóc, gạo cao hơn giá ngô. Năm 2023, giá thóc gạo tăng cao, giá thóc tẻ IR 504 lên tới 8.800 – 9.000 đồng/kg tại ruộng; lúa OM 380 8.600 - 8.800 đồng/kg tại ruộng (trong khi giá các loại thóc này những năm trước chỉ ở mức 5.000-6.000 đồng/kg), khiến việc sử dụng thóc gạo trong chăn nuôi không còn tính hiệu quả kinh tế. Ngay cả giá cám gạo cũng trở nên đắt đỏ đối với nguyên liệu thức ăn chăn nuôi.
Ngoài ra, Việt Nam cũng có một số sản phẩm, phụ phẩm từ quá trình chế biến thủy sản, giết mổ gia súc, gia cầm (mỡ cá, bột cá,...) làm thức ăn chăn nuôi nhưng số lượng không đáng kể. Đối với chất phụ gia và thức ăn bổ sung chính (vitamin, axit amin...), Việt Nam phải nhập khẩu tới 80% do nước ta không có công nghệ sản xuất, thị trường tiêu thụ nhỏ không thu hút được đầu tư, mà chỉ sản xuất được một lượng nhỏ thức ăn bổ sung khoáng, chế phẩm vi sinh và thảo dược.
TĂNG NĂNG LỰC SẢN XUẤT TRONG NƯỚC
Nhằm giải quyết vấn đề cấp bách nêu trên, mới đây Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang đã ký Quyết định 1625/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Phát triển công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi đến năm 2030. Đề án nêu lên định hướng: “Phát huy tiềm năng sẵn có, tăng cường hơn nữa năng lực sản xuất, chế biến thức ăn chăn nuôi trong nước bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và hạ giá thành sản phẩm, giảm tỷ trọng nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi”...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 52-2023 phát hành ngày 25-12-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Năm 2025, ngành gỗ đạt kim ngạch xuất khẩu ấn tượng 17,2 tỷ USD, nhưng cũng phải đối mặt với “làn sóng” kiện phòng vệ thương mại, đặc biệt tại thị trường Mỹ. Trước áp lực này, doanh nghiệp buộc phải thay đổi tư duy, tăng cường liên kết và tái cấu trúc toàn diện để nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với biến động thương mại toàn cầu.
Hợp tác xã vươn tầm: Động lực mới cho tăng trưởng xanh và liên kết chuỗi giá trị
Phát triển mạnh về quy mô, đa dạng ngành nghề và từng bước khẳng định vai trò trong nền kinh tế, khu vực hợp tác xã đang trở thành điểm tựa quan trọng cho tăng trưởng và an sinh xã hội. Trước yêu cầu mới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: Hợp tác xã cần thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tăng cường liên kết và hoàn thiện thể chế để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững.
Nâng tầm nông sản Việt bằng nội lực xanh và số, hướng tới mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD vào năm 2030
Để hướng tới mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD nông lâm thủy sản vào năm 2030, đòi hỏi ngành nông nghiệp Việt Nam cần phải phát triển bền vững hơn, từng bước khẳng định vai trò trong xu hướng thương mại xanh và chuyển đổi số toàn cầu...
Liên kết hợp tác xã - doanh nghiệp: Chìa khóa xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp bền vững
Trước đòi hỏi phát triển nông nghiệp quy mô lớn, bền vững, liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và hợp tác xã không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là chìa khóa nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh và thu nhập cho người dân. Yêu cầu cấp thiết đặt ra là tái định vị vai trò hợp tác xã trong hệ sinh thái kinh tế tư nhân.
Lừa đảo mạng gia tăng, hợp tác xã đối mặt nguy cơ mất dữ liệu và tài sản
Chuyển đổi số trong khu vực hợp tác xã vẫn chậm và tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh mạng, trong khi các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn. Các chuyên gia cảnh báo cần sớm hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực số và tăng cường giải pháp bảo mật để bảo vệ hợp tác xã trước nguy cơ mất dữ liệu, tài sản.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 1/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/04/04/d8c76cccd80b4b9eb1eecaa2f44753ca-80865.png?w=1050&h=630&mode=crop)
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 1/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/04/04/d8c76cccd80b4b9eb1eecaa2f44753ca-80865.png?w=600&h=337&mode=crop)
