Dữ liệu khảo sát từ 416/500 doanh nghiệp và 7.048/10.000 cá nhân trên cả nước cho thấy 89% nhà môi giới chưa có chứng chỉ hành nghề, hoặc chứng chỉ đã hết hiệu lực. Trong đó, 51,8% chưa từng tham gia bất kỳ khóa đào tạo chính quy nào... 

Theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), Luật Kinh doanh bất động sản 2023 được Quốc hội thông qua ngày 28/11/2023, có hiệu lực từ 1/8/2024, quy định bắt buộc tất cả cá nhân hành nghề môi giới bất động sản phải có chứng chỉ hành nghề và phải tốt nghiệp khóa đào tạo về kiến thức pháp luật, kiến thức chuyên môn.

Tuy nhiên, sau 9 tháng thi hành, công tác tổ chức thi sát hạch cấp chứng chỉ vẫn chưa được triển khai đồng bộ trên toàn quốc, gây khó khăn pháp lý, làm gián đoạn hoạt động kinh doanh và ảnh hưởng thu nhập của hàng vạn môi giới. Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng hiện còn thiếu quy chuẩn về nội dung, giáo trình và năng lực giảng viên, làm giảm chất lượng đầu ra, tiềm ẩn nguy cơ đào tạo hình thức, thiếu thực chất. 

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO

Dữ liệu khảo sát của VARS từ 416/500 doanh nghiệp (tương đương 20.000 môi giới chuyên nghiệp) và 7.048/10.000 cá nhân trên cả nước, đã thể hiện rõ thực trạng hoạt động đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới bất động sản và nhu cầu tham gia thi sát hạch.

Thứ nhất, có đến 89% nhà môi giới chưa có chứng chỉ hành nghề hoặc chứng chỉ đã hết hiệu lực. Trong số đó, 51,8% chưa từng tham gia bất kỳ khóa đào tạo chính quy nào, là một hạn chế lớn về kiến thức pháp luật và nghiệp vụ cơ bản. 

Thứ hai, 93% số môi giới tham gia khảo sát bày tỏ mong muốn được dự thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề, cho thấy mức độ quan tâm và trách nhiệm về việc tuân thủ quy định pháp luật. Điều này không chỉ khẳng định ý thức tuân thủ pháp luật và mong muốn chuẩn hóa kiến thức nghề nghiệp, mà còn mở ra cơ hội lớn cho những cơ sở đào tạo uy tín phát triển chương trình bồi dưỡng, ôn tập, luyện thi chuyên sâu.

Thứ ba, nhu cầu tổ chức kỳ thi sát hạch thí điểm tại các tỉnh, thành phố như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Đà Nẵng rất lớn, bởi đây là nơi tập chung đông đảo môi giới bất động sản. Việc tập trung kỳ thi tại những địa điểm trên sẽ đảm bảo tính khả thi, giảm chi phí đi lại và đáp ứng kịp thời “cơn khát” chứng chỉ hành nghề của lực lượng môi giới toàn quốc.

Thứ tư, 88,6% nhà môi giới khẳng định cần được đào tạo trước kỳ thi sát hạch, thể hiện nhu cầu chuẩn hóa kiến thức, lẫn kỹ năng thực tế trước khi cấp chứng chỉ hành nghề đang trở nên cấp thiết. Theo đó, tổ chức các khóa đào tạo “bài bản, đúng chuẩn” không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực môi giới, mà còn đảm bảo hiệu quả kỳ thi sát hạch, giảm thiểu gian lận và hạn chế chứng chỉ “trên giấy”. Đồng thời, cũng là cơ sở để cơ quan quản lý siết chặt điều kiện cấp phép cho đơn vị tổ chức đào tạo, tránh tình trạng khóa “chui”, thiếu kiểm soát, bảo đảm đội ngũ môi giới đáp ứng đúng yêu cầu của Luật Kinh doanh bất động sản 2023. 

Thứ năm, 72,6% nhà môi giới không hiểu thế nào là đơn vị đào tạo, bồi dưỡng đạt chuẩn, dẫn đến tình trạng “chọn sai, học nhầm” những khóa không đủ điều kiện cấp chứng nhận. Vì vậy, minh bạch danh sách đơn vị được cấp phép và truyền thông mạnh mẽ về tiêu chí chuẩn là hết sức cấp bách, nhằm bảo đảm học viên tiếp cận đúng nguồn đào tạo, tránh bị lợi dụng.

 CẦN HƯỚNG DẪN ĐỊA PHƯƠNG THỰC HIỆN

Trên cơ sở vấn đề, thực trạng và nhận định đã nêu, VARS đề xuất Bộ Xây dựng cần có văn bản chỉ đạo các UBND cấp tỉnh, thành phố khẩn trương thành lập Hội đồng thi (theo Nghị định 96/2024/NĐ-CP) và tiến hành tổ chức kỳ thi sát hạch đầu tiên; có thể hướng dẫn lựa chọn một số địa phương trọng điểm để thí điểm tổ chức trong thời gian sớm nhất, sau đó rút kinh nghiệm đổng loạt triển khai trên cả nước;

Yêu cầu các địa phương hàng năm báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ tổ chức thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và tổ chức thanh, kiểm tra hoạt động đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới bất động sản. Nhắc nhở và cảnh báo các địa phương không triển khai hoặc triển khai không hiệu quả.

Đồng thời, Bộ Xây dựng xem xét ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về quy trình tổ chức kỳ thi sát hạch cho địa phương; văn bản hướng dẫn chi tiết về tiêu chí và điều kiện của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới bất động sản, điều hành sàn giao dịch bất động sản; công bố công khai và cập nhật định kỳ danh sách cơ sở đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng quy định. 

Đối với UBND các tỉnh, thành phố, VARS đề xuất cần khẩn trương thành lập Hội đồng thi cấp tỉnh theo Nghị định 96/2024/NĐ-CP và phối hợp với đơn vị uy tín, có năng lực, kinh nghiệm để hỗ trợ quá trình tổ chức thi khi nhận được đề nghị từ những tổ chức xã hội nghề nghiệp trung ương, địa phương, hoặc cơ sở đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề đủ điều kiện hoạt động;

Xây dựng lộ trình, kế hoạch tổ chức thi; định kỳ khảo sát nhu cầu thi sát hạch tại địa phương, đặc biệt ở đô thị lớn, khu vực có hoạt động giao dịch bất động sản sôi động, để đáp ứng nhu cầu thực tế, tránh dồn ứ, gây khó khăn cho lực lượng môi giới;

Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động đào tạo, tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với tổ chức, cá nhân hoạt động đào tạo, bồi dưỡng kiến thức môi giới và điều hành sàn giao dịch bất động sản trên địa bàn; kiên quyết xử lý cơ sở đào tạo hoạt động không phép, không đảm bảo điều kiện, không tổ chức đào tạo đúng quy định hoặc cấp chứng chỉ, bằng cấp không đúng quy trình, mua bán chứng chỉ, chứng nhận. 

Đối với Hội đồng thi cấp tỉnh, cần thẩm định hồ sơ dự thi nghiêm túc, đúng quy định; chỉ công nhận giấy chứng nhận hoàn thành khóa học do cơ sở đào tạo có đủ điều kiện hoạt động đào tạo, bồi dưỡng theo quy định tại Luật Kinh doanh bất động sản 2023 và quy định có liên quan. Đồng thời, thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng đúng và đủ theo Thông tư số 04/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng: Hướng dẫn về chương trình khung đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới bất động sản, điều hành sàn giao dịch bất động sản.