Với một số người, detox nghĩa là nhịn ăn dài ngày để giảm cân. Nhưng với một số người khác, detox đơn giản chỉ là một thực đơn nhiều rau củ để giảm bớt áp lực cho cơ quan tiêu hóa. Vậy, chúng ta nên hiểu detox thế nào cho đúng?

Detox là từ viết tắt của Detoxification (thải độc). Detox là thực đơn ăn kiêng với hàm lượng hydratcacbon thấp nhất, có tác dụng giải độc cho cơ thể. Các tác giả cuốn "Detox for Life" cho rằng những bệnh tật của con người, từ bệnh đau đầu, rối loạn tiêu hóa, béo phì đến các bệnh tim, mạch, ung thư... đều do các độc tố thâm nhập vào cơ thể con người thông qua việc ăn uống những loại lương thực, thực phẩm không sạch.

Bằng cách nạp vào cơ thể những thức ăn tươi mà chiếm nhiều nhất là thực phẩm tự nhiên (rau xanh, củ, quả…) chế độ ăn kiêng detox sẽ giúp thanh lọc và thải độc tố ở các bộ phận bên trong và bên ngoài cơ thể (gan, thận, phổi, máu, da…), khiến cơ thể khỏe mạnh và tăng sức đề kháng.

Detox: giảm cân hay giải độc?

Nếu mục đích là giảm cân thì bạn phải xem mình có thật sự thừa cân hoặc béo phì trước đã. Có thể dùng chỉ số khối cơ thể BMI: cân nặng (kg) chia cho bình phương chiều cao (m) để xác định: trên 23 là có khuynh hướng thừa cân, trên 25 là đã thừa cân và trên 30 là béo phì. Khi đó, việc giảm cân mới cần thiết và phải bằng phương pháp ăn kiêng khoa học kết hợp với tập luyện thể lực và thường xuyên vận động. Khi đó, cân nặng giảm đi do giảm khối mỡ chứ không phải khối cơ.Với nhiều "tín đồ detox" quá khích đã chọn giảm cân cách nhịn ăn, thì sẽ giảm cả khối cơ và khối mỡ; sau thời gian nhịn ăn, rất dễ tăng cân và tăng mỡ chứ không tăng khối cơ. Hơn nữa, nhịn ăn như vậy sẽ làm cơ thể thiếu cả các chất dinh dưỡng cần thiết như vitamin (đặc biệt vitamin tan trong nước như vitamin C, vitamin nhóm B là các vitamin không dự trữ nhiều trong cơ thể), chất khoáng (canxi, phospho, magne), các vi chất (sắt, kẽm…) Như vậy, việc giảm cân sẽ kéo theo giảm cả sức khỏe!

Nếu ăn kiêng để giải độc thì bạn nên dùng thực phẩm tự nhiên và tinh khiết để không làm nặng gánh cho các cơ quan của cơ thể, đặc biệt là gan và thận. Thông thường, người ta có thể kiêng thịt, cá và chọn ăn thực phẩm hữu cơ (không có thuốc trừ sâu và phân bón hoá học), thực phẩm không qua chế biến công nghiệp (chọn các loại ngũ cốc, hạt…), kết hợp ăn rau và trái cây, uống nhiều nước (khoảng 2 lít) mỗi ngày. Việc ăn kiêng này thường được thực hiện ở nơi yên tĩnh, không gian thoáng, gần với thiên nhiên để thư giãn, kết hợp hít thở.

Vậy có nên detox?

Khi được thực hiện một cách khoa học, detox giúp cơ thể có một khởi đầu mới với chế độ ăn hợp lý hơn. Hầu hết mọi người tiêu thụ lượng calo nhiều hơn những gì cơ thể họ cần, điều này rất có hại  cho thận và gan. Những công thức detox có lợi sẽ giúp hệ tiêu hóa được nghỉ ngơi, giảm lượng ăn vào những thức ăn có hại cho sức khỏe.Tuy nhiên gần đây, các nhà khoa học thuộc Trung tâm Dinh dưỡng Hoàng gia Anh đã cảnh báo về những hậu quả phụ của thực đơn thải độc. Tháng 12 năm 2012, người ta đã đưa đến St. George’s Hospital tại London một thanh niên 23 tuổi rơi vào trạng thái hôn mê đã 4 ngày, do áp dụng detox, bằng cách chỉ ăn rau xanh, trái cây và uống nước.

Theo như các chuyên gia dinh dưỡng trạng thái hôn mê của "tín đồ" detox nọ là do hậu quả đào thải khỏi cơ thể các protein, muối và hydrat-cácbon.Theo giáo sư Sterwass Brakre, thuộc Trung tâm Dinh dưỡng Hoàng gia Anh, việc loại bỏ hoàn toàn muối ra khỏi thực đơn hàng ngày có thể làm mất cân đối điện giải, gây ra tình trạng suy giảm nồng độ natri - cacbonat trong cơ thể và biểu hiện nguy hiểm nhất của nó là hôn mê. Ông nói rằng, cơ thể con người được tạo hóa đã có sẵn một cơ thể vận hành để có thể chống đỡ với tình trạng độc tố quá liều. Để cơ chế này vận hành hoàn thiện, cần cung cấp đầy đủ cho cơ thể các chất tạo nguồn năng lượng - đó là các protein có chứa trong thịt và cá. Theo giáo sư, việc áp dụng một thực đơn hợp lý, mang tính khoa học, chứa đầy đủ các chất cần thiết cho cơ thể, không chạy theo "mốt" là liệu pháp tốt nhất để duy trì sức khỏe.

Vì ăn kiêng detox cắt giảm một lượng lớn calo và carb nên các bác sỹ không khuyến khích bạn ăn kiêng dài ngày và liên tục. Để tốt nhất cho sức khỏe, hãy duy trì lịch ăn kiêng hàng tuần hoặc cách 10 ngày một lần, mỗi lần 2 ngày.