Động thái này của Bắc Kinh được đưa ra không lâu sau khi Brussels mạnh tay áp thuế quan lên ô tô điện nhập khẩu từ Trung Quốc...

Trung Quốc vừa mở một cuộc điều tra đối với giá thịt lợn nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU), nhắm vào một mặt hàng thực phẩm xuất khẩu chủ lực của khối này. Động thái này được đưa ra không lâu sau khi Brussels mạnh tay áp thuế quan lên ô tô điện nhập khẩu từ Trung Quốc.

Theo hãng tin CNN, hành động “ăn miếng trả miếng” trên làm gia tăng rủi ro leo thang căng thẳng đối với một trong những mối quan hệ thương mại lớn nhất thế giới. Cuộc điều tra của Trung Quốc cũng khiến các doanh nghiệp xuất khẩu châu Âu thêm phần lo ngại rằng Bắc Kinh sẽ còn có những biện pháp nữa nhằm vào hàng hoá của họ để trả đũa thuế quan xe điện.

Ngày thứ Hai, Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố các nhà sản xuất nông sản trong nước đã đề nghị mở một cuộc điều tra chống bán phá giá nhằm vào thịt lợn và các phụ phẩm từ lợn nhập khẩu từ EU. Cơ quan này cũng cho biết điều tra sơ bộ đã phát hiện đủ căn cứ để mở một cuộc điều tra chính thức nhằm xác định thịt lợn châu Âu có được bán phá giá vào Trung Quốc hay không.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết thêm cuộc điều tra sẽ hoàn tất trong vòng 1 năm nhưng có thể gia hạn thêm 6 tháng nếu cần thiết.

Nếu cuộc điều tra dẫn tới việc Trung Quốc áp thuế quan, kết quả đó sẽ gây tổn thất không nhỏ đối với các nhà xuất khẩu thịt lợn châu Âu vì sẽ gây suy giảm nhu cầu của Trung Quốc đối với mặt hàng này do châu Âu cung cấp. Trung Quốc hiện là thị trường chính của xuất khẩu thịt lợn châu Âu, và EU là nhà sản xuất thịt lợn lớn thứ hai thế giới chỉ sau Trung Quốc.

Theo dữ liệu hải quan EU, khối này xuất khẩu hơn 2,5 tỷ euro, tương đương 2,7 tỷ USD, thịt lợn bao gồm cả phụ phẩm sang Trung Quốc trong năm năm ngoái. Khoảng một nửa số thịt này có xuất xứ từ Tây Ban Nha, và các nước Hà Lan, Đan Mạch và Pháp cũng đóng góp một lượng lớn.

Ngoài cuộc điều tra nhằm vào thịt lợn châu Âu, Trung Quốc cũng đã mở cuộc điều tra chống bán phá giá đối với đối với rượu brandy nhập khẩu từ EU và có thể áp thuế quan lên rượu cognac Pháp. Trung Quốc cũng có thể nhằm vào rượu vang và hàng hoá xa xỉ của châu Âu - theo nhận định của công ty nghiên cứu Rhodium Group.

Ông Olof Gill - một phát ngôn viên của Uỷ ban châu Âu (EC) - nói với báo giới vào ngày thứ Hai rằng EU sẽ theo dõi chặt chẽ cuộc điều tra của Trung Quốc nhằm vào thịt lợn EU và “can thiệp khi cần” để đảm bảo rằng cuộc điều tra tuân thủ đúng các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Khi được hỏi về chính sách trợ cấp nông nghiệp khá lớn của EU, ông Gill đáp rằng khối này không hề lo ngại rằng WTO có thể đưa ra những phát hiện có lợi cho Trung Quốc. “Bất kỳ khoản trợ cấp nào của chúng tôi cũng tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ của chúng tôi trong WTO”, ông Gill nói.

Có thể nói động thái của Bắc Kinh không gây bất ngờ vì trước đó, giới quan sát đã tin chắc Trung Quốc sẽ có biện pháp nhằm khiến EU từ bỏ ý định áp vĩnh viễn thuế quan cao hơn lên ô tô điện nhập khẩu từ Trung Quốc. Quyết định về vấn đề này sẽ được giới chức EU đưa ra vào tháng 11 năm nay, sau khi thuế quan bổ sung mà EU công bố gần đây chính thức có hiệu lực vào ngày 4/7.

Tuần trước, EC tuyên bố thuế quan bổ sung áp lên ô tô điện Trung Quốc sẽ dao động từ 17,4-38,1%, ngoài thuế quan hiện hành là 10%. Như vậy, tổng thuế suất của thuế quan mà châu Âu áp lên ô tô điện Trung Quốc sẽ lên tới gần 50%.

Ngay sau kế hoạch áp thuế được EC công bố, Trung Quốc đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Kế hoạch này có thể cản trở tham vọng về ô tô điện của Trung Quốc và thúc đẩy các hãng sản xuất ô tô Trung Quốc mở nhà máy ở châu Âu.

Hiện tại, EU còn đang điều tra trợ cấp nhà nước của Trung Quốc dành cho các công ty sản xuất turbine gió và tấm pin năng lượng mặt trời, trong bối cảnh có những lo ngại rằng tình trạng dư thừa công suất công nghiệp của Trung Quốc đang khiến thế giới tràn ngập trong hàng xuất khẩu giá rẻ từ nước này.