Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng hướng tới APEC 2027, không chỉ hoàn thiện hạ tầng mà còn thiết kế vận hành, công nghệ và trải nghiệm hiện đại, áp dụng chuẩn mực quốc tế. Được định hướng trở thành Trung tâm Kinh tế Hàng không thế hệ mới 2.0, sân bay Gia Bình đồng thời cho thấy cách nguồn lực tư nhân đang tham gia ngày càng sâu vào các dự án hạ tầng chiến lược, góp phần nâng cao năng lực kết nối và vị thế quốc tế của Việt Nam.

Đặt tại Bắc Ninh – cửa ngõ Thủ đô Hà Nội, sân bay Gia Bình được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu hạ tầng của một vùng kinh tế năng động, đồng thời tạo động lực cho công nghiệp, logistics, đô thị và các ngành dịch vụ mới. Trong bối cảnh chuẩn bị cho APEC 2027, dự án còn mang thêm ý nghĩa như một cấu phần hạ tầng chiến lược phục vụ nhiệm vụ đối ngoại quan trọng. Xa hơn cột mốc APEC, Sân bay Gia Bình hướng tới trở thành một trung tâm hàng không quốc tế hàng đầu, góp phần tăng trưởng kinh tế và phát triển hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

MỞ KHÔNG GIAN CHO DÒNG VỐN LỚN THÚC ĐẨY NỀN KINH TẾ PHÁT TRIỂN

Trở lại với Quy hoạch điều chỉnh hệ thống cảng hàng không toàn quốc, theo dự kiến, đến năm 2030, nhu cầu vốn đầu tư hệ thống cảng hàng không khoảng 577.572 tỉ đồng. Thực tế này mở ra cơ hội lớn để huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân và nhiều nguồn lực khác. Không dừng lại ở một chiến lược tài chính, đây được xem một mệnh lệnh chiến lược nhằm đột phá về cơ sở hạ tầng, từ đó tạo đột phá về tăng trưởng. Đây cũng là định hướng đang được thúc đẩy thông qua những cải cách thể chế thời gian gần đây. Nghị quyết số 68 - NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79 - NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được kỳ vọng tạo hành lang thuận lợi hơn để doanh nghiệp tư nhân tham gia các dự án hạ tầng chiến lược theo mô hình hợp tác với Nhà nước.

Nhắc đến nguồn vốn từ khu vực tư nhân, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng - Giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế cho rằng: Sau gần 40 năm Đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân đã chứng minh khả năng đổi mới sáng tạo, quản trị linh hoạt và thích ứng nhanh với thị trường. Khi được tạo cơ chế phù hợp, doanh nghiệp tư nhân không chỉ bổ sung nguồn lực đầu tư mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản trị và hiệu quả khai thác các công trình hạ tầng.

Đồng tình, trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, thành viên Ban điều hành Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS) cho rằng: Với các dự án hạ tầng quy mô lớn như sân bay, tín dụng ngân hàng khó có thể là nguồn vốn chủ lực do thời gian thu hồi vốn kéo dài. Vì vậy, cần khơi thông mở rộng các kênh huy động vốn dài hạn như trái phiếu hạ tầng, đồng thời kết hợp nguồn vốn ưu đãi từ các tổ chức tài chính quốc tế và các quỹ tài chính xanh. Đặc biệt, Nhà nước cần có cơ chế "vốn mồi" để tạo niềm tin cho nhà đầu tư và nâng cao khả năng huy động vốn xã hội.

Các chuyên gia nhận định, nguồn lực tài chính tư nhân cho đầu tư phát triển hạ tầng không thiếu. Tuy nhiên, chỉ những doanh nghiệp có năng lực quản trị, tiềm lực tài chính và uy tín mới đủ khả năng tiếp cận. Theo ông Nguyễn Thế Minh, ba yếu tố quyết định gồm năng lực tài chính, kinh nghiệm triển khai dự án và uy tín trên thị trường. Đây cũng là điều kiện để các tổ chức tín dụng và nhà đầu tư sẵn sàng đồng hành với các dự án quy mô lớn.

ĐỊNH HÌNH CỰC TĂNG TRƯỞNG HÀNG KHÔNG MỚI

Thực tế triển khai xây dựng hạ tầng lớn, bao gồm hàng không những năm qua cho thấy khi được trao cơ hội và cơ chế phù hợp, khu vực kinh tế tư nhân góp phần kiến tạo giá trị, xác lập mô hình tăng trưởng mới mang tính đột phá. Trong đó, Công ty Cổ phần Hàng không Masterise, nhà đầu tư của Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình, được định hướng trở thành một trong những doanh nghiệp tư nhân tiên phong tham gia phát triển hạ tầng hàng không chất lượng cao tại Việt Nam. Với tư duy lấy trải nghiệm người dùng làm trung tâm, định hướng phát triển hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ và cam kết theo đuổi các tiêu chuẩn quốc tế về thiết kế, công nghệ và vận hành, doanh nghiệp hướng tới góp phần hình thành một thế hệ cảng hàng không hiện đại, thông minh và có bản sắc riêng.

Theo kế hoạch, Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình sẽ đưa vào khai thác thương mại giai đoạn 1 từ năm 2027. Dự án là điển hình cho vai trò ngày càng nổi bật của khu vực tư nhân trong các dự án hạ tầng chiến lược, hình thành cực tăng trưởng cho hàng không thế hệ mới, phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới.

Ông Thomas Romig - Giám đốc cao cấp vận hành Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, Phó Chủ tịch phụ trách An toàn, An ninh và Vận hành của Hội đồng Sân bay quốc tế (ACI) - cho biết sân bay được định hướng phát triển trên ba trụ cột: Chất lượng dịch vụ, xuất sắc trong vận hành và đổi mới công nghệ.

Theo ông, lợi thế của sân bay quốc tế Gia Bình không chỉ nằm ở hạ tầng sân bay mà còn ở hệ sinh thái aerotropolis được quy hoạch đồng bộ, tích hợp logistics, thương mại, dịch vụ và đô thị. Đây sẽ là nền tảng để hình thành một cực tăng trưởng kinh tế mới, đồng thời nâng cao năng lực kết nối của Việt Nam với chuỗi vận tải hàng không quốc tế. Đáng chú ý, Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình được xây dựng theo mô hình "digitally native", ứng dụng nền tảng số và trí tuệ nhân tạo ngay từ giai đoạn đầu. Dữ liệu được khai thác xuyên suốt trong toàn bộ quá trình vận hành để hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực, tối ưu hiệu quả khai thác và nâng cao trải nghiệm hành khách.

Nếu được triển khai đúng tiến độ và phát huy hiệu quả, đặc biệt trong quá trình chuẩn bị phục vụ APEC 2027, sân bay Gia Bình không chỉ bổ sung năng lực cho hệ thống hàng không quốc gia mà còn có thể trở thành hình mẫu mới về huy động vốn tư nhân, phát triển hạ tầng theo chuẩn quốc tế và chuẩn bị năng lực vận hành cho các sự kiện đối ngoại cấp cao.