Trong khuôn khổ chuyến thăm của đoàn công tác Chính phủ Việt Nam đến Australia, nhiều tổ chức khoa học tại Australia như CSIRO, ACIAR đã cùng bày tỏ sẽ sát cánh cùng Việt Nam trong lĩnh vực nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ khoa học vào sản xuất nông nghiệp. Trong đó, hướng trọng tâm vào chuẩn hóa chất lượng nông sản, bảo vệ sinh kế cho nông dân, thúc đẩy nông nghiệp xanh, giảm phát thải, bảo vệ môi trường…

Ngày 8/3/2024 (giờ địa phương), tại Thủ đô Canberra của Australia, Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm làm việc tại Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Khối Thịnh vượng chung (CSIRO). Cùng dự buổi làm việc có lãnh đạo các bộ ngành và địa phương, trong đó có Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan.

HỢP TÁC VỚI CSIRO ĐỂ CHUẨN HÓA NÔNG SẢN

Phát biểu tại buổi làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết đã rất ấn tượng với các kết quả hợp tác nghiên cứu giữa CSIRO và Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, trong đó đặc biệt là nghiên cứu khoa học nông nghiệp. Thủ tướng chúc mừng và cảm ơn CSIRO đã vào Việt Nam từ những năm 1980 khi Việt Nam còn lạc hậu nghèo nàn. 

Thủ tướng cho rằng xu thế phát triển hiện nay là phát triển của thời đại; đó là về tổng thể là hòa bình, nhưng cục bộ vẫn có chiến tranh - tổng thể là hòa hoãn, nhưng cục bộ vẫn căng thẳng - tổng thể là ổn định, nhưng cục bộ vẫn có xung đột. Những nơi chiến tranh, xung đột, căng thẳng với thế giới hội nhập hiện nay thì không chỉ những nơi đó mà ảnh hưởng cả những nơi hoà bình như Australia hay Việt Nam.

Tổng Giám đốc CSIRO Doug Hilton đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về các hoạt động hợp tác của CSIRO với Việt Nam, bày tỏ vui mừng có cơ hội trao đổi hợp tác giữa CSIRO với Việt Nam.

"Chúng tôi vui mừng được hợp tác với Việt Nam về chương trình hợp tác khoa học công nghệ như chương trình ngành tôm ở Đồng bằng sông Cửu Long, chương trình chấm dứt rác thải nhựa mà hai nước đang đối mặt; hay như công nghệ quan sát bằng vệ tinh; chương trình nghiên cứu y tế phục vụ chữa trị ung thư. Australia mong muốn phát huy thành tựu, xây dựng tương lai đổi mới sáng tạo", ông Doug Hilton chia sẻ.

Ông Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam bày tỏ vui mừng thăm CSIRO lần thứ hai, lần trước CSIRO đã hợp tác với Đồng Tháp về xoài và một số chương trình giữa Đồng bằng sông Cửu Long với CSIRO. Hiện CSIRO đang hợp tác với Học viện Nông nghiệp Việt Nam về ngành hàng trái cây, khoai tây chất lượng cao.

“Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển nông nghiệp Việt Nam, phê duyệt Đề án phát triển 1 triệu ha lúa ít phát thải, chất lượng cao. Các mô hình phát triển nông nghiệp của Việt Nam đều gắn với chuyển đổi xanh. Việc hợp tác này giúp giải quyết các thách thức trong lĩnh vực nông nghiệp mà Việt Nam đang đối mặt", Bộ trưởng Lê Minh Hoan khẳng định.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết thời gian tới, Việt Nam tập trung hợp tác vào chuẩn hoá trong lĩnh vực nông sản, nhất là cá tra và tôm mà Việt Nam đang dẫn đầu thế giới, gắn ngành này với xu thế của thế giới là ít phát thải và chuyển đổi xanh, do đó mong muốn CSIRO hỗ trợ Việt Nam trong các ngành hàng này.

ACIAR CÙNG VIỆT NAM HƯỚNG TRỌNG TÂM VÀO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP

Trước đó vào ngày 7/3 (giờ địa phương), cũng trong khuôn khổ chuyến thăm Australia của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Chính phủ Việt Nam, Bộ trưởng Lê Minh Hoan làm việc với Nữ Giáo sư Wendy Umberger, Tổng giám đốc điều hành Tổ chức Nghiên cứu Nông nghiệp quốc tế Australia (ACIAR).

Từ năm 1993, Chính phủ Australia thông qua Tổ chức Nghiên cứu Nông nghiệp quốc tế Australia (ACIAR) đã hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu, mang lại các tiến bộ khoa học kỹ thuật, góp phần giảm nghèo và cải thiện thu nhập của nông dân. 

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cảm ơn sự  hỗ trợ của ACIAR trong 31 năm qua. “Dù quy mô của các dự án có vẻ nhỏ bé nhưng chúng đã có tác động tích cực và thiết thực trong thực tiễn, đặc biệt là trong việc hỗ trợ cho nông dân nhỏ và phát triển nông nghiệp bền vững”, Bộ trưởng khẳng định.

Chia sẻ thêm về chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững của Việt Nam, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho hay trọng tâm chuyển đổi sinh kế cho nông dân, đẩy mạnh tư duy kinh tế, tích hợp đa giá trị và tăng trưởng xanh. Tại Việt Nam, khu vực Tây Nguyên sẽ tập trung phát triển cây ăn trái, cây công nghiệp bền vững, với sự chú trọng về công nghệ truy xuất nguồn gốc để đáp ứng các quy định thị trường mới như Quy định chống phá rừng của châu Âu (EUDR).

“Ở Đồng bằng sông Cửu Long, chúng tôi đẩy mạnh mục tiêu giảm phát thải và tạo ra các giống lúa có khả năng chịu hạn mặn; tăng cường dinh dưỡng đất, phát triển cây có múi, đồng thời tối ưu hóa quy trình sản xuất để đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng cao và an toàn”, Bộ trưởng Lê Minh Hoan chia sẻ.

Đối với khu vực miền núi, vùng cao, sẽ tập trung phát triển mô hình nông lâm kết hợp, tận dụng tiềm năng địa lý và khí hậu đặc biệt của vùng cao để sản xuất nông sản chất lượng cao cho nông dân. Với lĩnh vực ngư nghiệp, trọng tâm hướng đến là tái tạo, bảo tồn nguồn tài nguyên biển; khuyến khích sự đổi mới, sáng tạo trong sản xuất thủy sản, bao gồm các loại sản phẩm mới như bào ngư, hàu, rong biển.

Phía ACIAR, Giáo sư Wendy Umberger cho biết ACIAR đánh giá cao tinh thần năng động và sáng tạo của nông dân Việt Nam, khuyến khích việc kết nối với khu vực tư nhân, cũng như hệ thống đại học và các viện trường nghiên cứu nông nghiệp ở Australia cũng như các quốc gia khác trong khu vực.

Với những cam kết lớn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và  ACIAR đã ký Bản ghi nhớ hợp tác để đẩy mạnh nghiên cứu khoa học phục vụ phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Hai bên chú trọng các vấn đề cấp thiết nhằm mang lại các giải pháp bền vững lâu dài, hỗ trợ các nhóm dễ tổn thương, các hộ quy mô nhỏ thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ sinh kế, môi trường và đáp ứng nhu các nhu cầu lương thực, dinh dưỡng của họ.

Đối với hợp tác phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp, ACIAR thông qua các chương trình học bổng, hoạt động kết nối cựu du học sinh và nghiên cứu, tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xây dựng năng lực cho các nhà nghiên cứu, nhà khoa học.

Tổng giám đốc Wendy Umberger đề xuất tổ chức một sự kiện vào tháng 5/2024 để trưng bày kết quả của dự án ACIAR tại Việt Nam; tổ chức diễn đàn để kết nối nông dân, đặc biệt là phụ nữ, với các nhà khoa học và doanh nghiệp tư nhân của Australia.

Giáo sư Wendy Umberger cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để tạo ra các dự án quy mô lớn hơn, nhằm tăng cường hiệu quả của hợp tác giữa hai bên.