Bộ trưởng Tài chính: Bỏ thuế khoán là bước đi căn cơ và cần thiết!

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, sáng 19/6, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội liên quan đến những e ngại của hộ kinh doanh đối với cách tính thuế mới; những giải pháp đối với doanh nghiệp nhà nước để đạt được mục tiêu tăng trưởng năm 2025 là 8%; giải pháp đẩy nhanh tiến độ cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước.

Chất vấn tư lệnh ngành Tài chính, đại biểu Hoàng Văn Cường – Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội - cho rằng một trong những giải pháp để thúc đẩy phát triển hộ kinh doanh một cách chuyên nghiệp là bỏ thuế khoán.

Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân cũng quyết định bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 01/01/2026. Chính sách này đang tác động đến hàng triệu hộ kinh doanh, với tâm lý e ngại. Một số ý kiến đề nghị lùi thời hạn áp dụng quy định này, điều này cho thấy hộ kinh doanh không ngại nộp thuế nhưng rất e ngại về cách tính thuế, thủ tục để nộp thuế cho đúng.

“Xin hỏi Bộ trưởng, Chính phủ đã có kế hoạch và giải pháp như thế nào để chuẩn bị cho việc thực thi cách thu thuế mới với hộ kinh doanh mà sau khi bỏ thuế khóan để các hộ kinh doanh cảm thấy thuận lợi hơn, chuyên nghiệp hơn và hứng khởi hơn trong việc nộp thuế?", đại biểu Hoàng Văn Cường chất vấn.

Trả lời câu hỏi của đại biểu về bỏ thuế khoán, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết: hệ thống thuế của Việt Nam được các cơ quan quốc tế đánh giá là cơ bản tiếp cận các thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, liên quan đến tính minh bạch trong một số loại thuế thu thủ công đang là rào cản rất lớn, dẫn đến không minh bạch trong công tác quản lý thuế.

Vì vậy, Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 198 của Quốc hội đã nêu yêu cầu bỏ hình thức thuế khoán chậm nhất trong năm 2026.

Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định cơ chế thuế khoán phù hợp trong giai đoạn nhất định, nhưng đến nay đã bộc lộ nhiều bất cập, thiếu minh bạch, dễ lạm dụng và gây bất bình đẳng giữa các loại kinh doanh và không tạo được động lực cho hộ kinh doanh phát triển thành doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Việc bãi bỏ thuế khoán từ năm 2026 là chủ trương rất đúng của Đảng và Nhà nước, là bước đi căn cơ và cần thiết để minh bạch hóa hoạt động của các hộ kinh doanh, tạo sự bình đẳng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp và mở rộng khu vực kinh tế chính thức.

Bộ trưởng khẳng định là trong quá trình triển khai thực hiện chính sách mới sẽ có những tác động đến hàng triệu hộ kinh doanh. Do đó, Bộ Tài chính đang chuẩn bị đồng bộ về pháp lý, công nghệ để hỗ trợ thực hiện đảm bảo thuận lợi và giảm gánh nặng về thủ tục, cũng như chi phí cho các hộ kinh doanh.

Trong đó, rà soát, hoàn thiện chính sách thuế; đề xuất sửa Luật Quản lý thuế, Luật Thu nhập cá nhân hướng đến mô hình quản lý thuế mới và kê khai đơn giản minh bạch và dễ thực hiện; đơn giản hóa các sổ sách, hóa đơn chứng từ để đảm bảo hộ kinh doanh sẽ không bị áp lực khi chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp.

Cùng với đó, tăng cường chuyển đổi số trong quản lý thuế như: áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền giúp thu đúng, thu đủ; đồng thời giảm thời gian cũng như chi phí cho các hộ kinh doanh. Cung cấp miễn phí hệ thống khai thuế, nộp thuế điện tử, phần mềm hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán, đặc biệt là hỗ trợ cho các hộ kinh doanh còn khó khăn trong giai đoạn đầu. Đẩy mạnh chuyển đổi số nội bộ, nâng cao chất lượng dịch vụ công và năng lực quản lý thuế, tăng cường kết nối dữ liệu.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đẩy mạnh truyền thông, đào tạo và tư vấn, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các hộ kinh doanh hiểu rõ lợi ích, cách thực hiện hóa đơn điện tử và kê khai thuế; Tổ chức đào tạo, tư vấn pháp lý, kế toán thuế cho các hộ kinh doanh…