Cân nhắc thận trọng khi sử dụng các thông tin từ ChatGPT
Phan Anh
14/02/2023, 07:00
Với khả năng hiểu được nội dung của câu hỏi một cách chính xác và nhanh chóng đưa ra câu trả lời thông minh, tự nhiên, logic, tương tác giống người, ChatGPT đang “làm mưa làm gió”, hút người dùng toàn cầu cũng như Việt Nam. Tuy nhiên, chia sẻ với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần cân nhắc, thận trọng khi sử dụng các thông tin của ChatGPT, nhất là khi đưa ra các quyết định và chỉ nên dùng như một kênh tham khảo, đối chiếu...
ChatGPT đang “làm mưa làm gió” trên toàn cầu khi chỉ trong 2 tháng đã có tới 100 triệu người dùng.
Đánh cụm từ “ChatGPT” trên Google, trong 0,4 giây đã cho ra gần 660 triệu kết quả. Đây là ứng dụng có số người dùng phát triển nhanh nhất trong lịch sử bởi chỉ trong 2 tháng có mặt trên thị trường đã có tới 100 triệu người dùng. Ước tính, trung bình mỗi ngày có 13 triệu người sử dụng ChatGPT. Con số kỷ lục này chưa có sản phẩm công nghệ nào từ trước tới nay đạt được đã nói lên sự quan tâm của thị trường và sức hút vô cùng lớn của công cụ AI mới thông minh và thân thiện này trên toàn cầu cũng như tại Việt Nam.
Là một mô hình ngôn ngữ lớn, ChatGPT cho phép làm tốt cả hai việc: hiểu ngôn ngữ tự nhiên (NLU) và tạo ngôn ngữ tự nhiên (NLG). Người dùng thích thú với một chatbot vừa hiểu được nội dung của câu hỏi một cách chính xác vừa đưa ra một câu trả lời rất thông minh, tự nhiên và hợp lý. Các câu trả lời này được ChatGPT tự tổng hợp, tạo ra từ dữ liệu khổng lồ được huấn luyện trước đó chứ không phải là sự sáng tạo. Nếu chưa xét đến tính xác thực, thì nội dung trả lời rất phù hợp, logic với câu hỏi. Đó là điểm mà chưa hệ thống chat public nào làm được trước đây, một chuyên gia công nghệ nhận xét.
BƯỚC ĐỘT PHÁ CỦA CÔNG CỤ TÌM KIẾM THÔNG TIN
ChatGPT như một “trợ lý biết tuốt” bởi có thể lập trình, viết code, viết đoạn văn, đoạn báo, làm thơ, truyện cười, dịch thuật, tóm tắt văn bản...Theo các chuyên gia công nghệ, mô hình ngôn ngữ lớn và học tăng cường để xây dựng ChatGPT không hề mới, nhưng yếu tố chính làm nên thành công của công cụ này nằm ở việc nâng cao trải nghiệm người dùng.
TS. Đặng Minh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng công nghệ CMC, cho rằng thay vì người dùng phải tự tìm kiếm, tra cứu thông tin để đưa ra câu trả lời, ChatGPT tự tổng hợp thông tin, trả lời vào thẳng các vấn đề mà người dùng tìm hiểu thông tin, tìm kiếm tri thức như trao đổi cùng “chuyên gia” trong thực tế với trải nghiệm thân thiện, có thể theo dõi được mạch thông tin. Công cụ này cũng có thể tạo ra nội dung theo yêu cầu ở các định dạng, loại hình, lĩnh vực khác nhau ở mức đơn giản.
Yếu tố chính làm nên thành công của công cụ này nằm ở việc nâng cao trải nghiệm người dùng
Chung quan điểm, TS. Đặng Trần Thái, Trưởng phòng xử lý ngôn ngữ tự nhiên, Viện Nghiên cứu dữ liệu lớn VinBigdata, nhấn mạnh: công nghệ này mang lại cho người dùng cảm giác được giao tiếp giữa người với người thông qua khả năng hiểu ngữ cảnh hội thoại; khả năng lập luận giải thích các vấn đề phức tạp; khả năng đưa ra câu trả lời trực tiếp thay vì đưa ra các đường dẫn và người dùng phải tự tổng hợp thông tin; khả năng tạo ra văn bản hợp lý như con người. “Các mặt tích cực này sẽ định hình xu thế công nghệ cho các sản phẩm trợ lý ảo và các công cụ tìm kiếm”, ông Thái nói.
Còn theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Trung, Tổng giám đốc Công ty cổ phần công nghệ DTT, ChatGPT là một xu thế nổi bật, sự "tiến hóa" đột phá của công cụ tìm kiếm. Điểm mới là ChatGPT có thể trao đổi dưới hình thức ngôn ngữ giống như một người đang trao đổi với chúng ta. ChatGPT là sự tổng hợp toàn bộ dữ liệu mở của nhân loại và đưa ra đáp án cho câu hỏi một cách thông minh nhất, khác với các chatbot đang được dùng trong thực tế hiện nay.
KHÔNG NÊN TIN TƯỞNG 100% VÀO CHATGPT
ChatGPT mới chỉ được tung ra thị trường như một trò chơi thử nghiệm, chưa được ra mắt như một công cụ chính thức bởi vấn đề đạo đức và trách nhiệm khi thông tin trả lời sai lệch, không chính xác, vi phạm các chuẩn mực.
Bên cạnh những điểm tích cực, các chuyên gia cũng chỉ ra những hạn chế cần khắc phục để ChatGPT hoàn thiện hơn. Chính ChatGPT cũng nói về các nhược điểm của nó như thiếu sự sáng tạo một cách đúng nghĩa, chỉ trả lời chung chung mà không cá nhân hóa và thiếu sự xác thực, thiếu dẫn nguồn... ChatGPT có thể trả lời sai, thiên lệch, hoặc gây nhầm lẫn vì chỉ dựa trên dữ liệu huấn luyện mà không có kiểm soát đảm bảo chất lượng, tính đúng đắn của thông tin. Dữ liệu của ChatGPT mới dừng ở năm 2021 và chưa có dữ liệu thời gian thực.
ChatGPT làm thơ
Hơn nữa, một rào cản lớn là sự lo ngại về việc rò rỉ thông tin của người dùng bao gồm các cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức… Về mặt xã hội, sự xuất hiện của ChatGPT dấy lên mối lo ngại về việc đạo văn đến mức chính OpenAI phải phát triển ngay công nghệ phát hiện đạo văn do ChatGPT tạo ra.
ChatGPT là một ứng dụng được huấn luyện và chạy thử nghiệm cho tất cả các cá nhân. Theo các chuyên gia, công cụ này đã giải quyết tốt bài toán hiểu và trả lời tự nhiên gần với con người, phù hợp với trợ lý cá nhân nhưng chưa giải quyết được bài toán về tính chính xác cho các trợ lý ảo chuyên ngành, đặc biệt là những lĩnh vực cần tính chính xác cao như y tế, luật pháp cũng như các lĩnh vực cần thông tin thời gian thực như trợ lý tin tức, trợ lý thông tin kinh tế- xã hội…
Với những tiện ích hiện nay, ChatGPT có thể giúp tăng năng suất lao động, giảm thời gian người dùng phải tìm kiếm, tìm hiểu thông tin. Tuy nhiên, “tính xác thực của thông tin mà ChatGPT đưa ra vẫn đang làm một câu hỏi.
Ông Thái cho rằng, việc ChatGPT đưa ra câu trả lời trực tiếp mà thiếu đi phần dẫn chứng tài liệu tham khảo sẽ khiến người dùng không thể kiểm chứng lại được câu trả lời của máy và tai hại hơn nếu người dùng tin vào các thông tin thiếu xác thực mà máy đưa ra.
Ông Tuấn nhấn mạnh: các thông tin ChatGPT chỉ nên dùng mang tính tham khảo, đối chiếu, tìm hiểu tri thức, không thể dùng để đưa ra các quyết định. Ngoài ra, công cụ này có thể học rất nhanh từ quá trình giao tiếp, dựa trên những phản hồi của người dùng nhưng cũng có nghĩa ChatGPT có thể học cả các thông tin sai lệch, thông tin không được kiểm chứng.
Do đó, người dùng cần phải thận trọng khi sử dụng thông tin, nhất là khi dùng để đưa ra quyết định. Cùng với đó, cần phải sử dụng ChatGPT có trách nhiệm, không đưa cho ChatGPT những thông tin sai lệch, ông Tuấn khuyến cáo.
SỰ KHỞI ĐẦU CHO PHÁT TRIỂN TIẾP THEO CỦA AI
Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế số hiện nay, các ngành nghề lĩnh vực đều cần tạo nội dung thông tin, thu thập, sử dụng và xử lý thông tin số liệu ở các mức độ khác nhau và có thể dùng các công cụ như ChatGPT để hỗ trợ như một nguồn tham khảo. Việc quyết định sử dụng ở mức độ nào sẽ tùy theo từng ngành, lĩnh vực.
Theo quan điểm của ông Trung, ChatGPT có thể sử dụng được ở một số lĩnh vực như tư vấn sản phẩm, dịch vụ… đòi hỏi nhu cầu tổng hợp, tìm kiếm thông tin nhanh chóng và phân tích ở mức độ nội suy theo nhu cầu, hỗ trợ doanh nghiệp, người dùng.
Với những vấn đề đòi hỏi mức độ ngoại suy, cần kinh nghiệm, phân tích, dự báo xu hướng tương lai thì con người vẫn đóng vai trò chủ đạo, chuyên gia này khẳng định.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7-2023 phát hành ngày 13-02-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Nâng chất lượng kỹ sư bán dẫn trong kỷ nguyên AI tại Việt Nam
Trong mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, phát triển nhân lực AI và công nghệ cao trở thành yếu tố then chốt. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, cùng cách tiếp cận tích hợp đa ngành là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh…
FPT, Viettel, VNG tham gia liên minh phát triển 6G toàn cầu
Sự gia nhập của ba doanh nghiệp Việt Nam gồm FPT, Viettel, VNG vào liên minh phát triển công nghệ mạng 6G toàn cầu do Qualcomm khởi xướng đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực công nghệ và viễn thông của đất nước…
Shein cam kết rót 1,46 tỷ USD củng cố chuỗi cung ứng tại Quảng Đông
Khoản đầu tư hơn 10 tỷ nhân dân tệ trong ba năm tới không chỉ cho thấy tham vọng mở rộng chuỗi cung ứng của Shein tại Quảng Đông mà còn phát đi tín hiệu rõ ràng về chiến lược tái định vị tại thị trường nội địa Trung Quốc, trong bối cảnh lộ trình IPO vẫn còn nhiều ẩn số...
Mỹ sắp nới hạn chế, mở cơ hội mới cho ngành bán dẫn Việt Nam
Động thái sắp nới lỏng kiểm soát xuất khẩu phần mềm và công nghệ nhạy cảm của Mỹ với Việt Nam có thể đưa Việt Nam từ vị thế lắp ráp, đóng gói chip, trở thành đối tác thực sự của công nghiệp chip Hoa Kỳ, tờ Rest of World nhận định…
Sắp thành lập Quỹ Phát triển AI quốc gia
Trong năm 2026-2027, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ thành lập Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định gồm: Hà Nội có 11 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 32; Thành phố Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 38; Hải Phòng có 7 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 19...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 4/2025](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/01/06/3e4055b2e2264c47bacde654709d0e80-61735.png?w=1050&h=630&mode=crop)
