Cần thiết kế quy định việc cấp giấy tờ phù hợp với người gốc Việt

Sáng 28/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cho ý kiến dự án Luật Căn cước công dân (sửa đổi).

HAI LOẠI Ý KIẾN VỀ DỰ THẢO LUẬT CĂN CƯỚC CÔNG DÂN

Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý một số nội dung lớn của Dự thảo Luật Căn cước Công dân (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và an ninh Lê Tấn Tới cho biết về tên gọi vẫn còn hai loại ý kiến.

Loại ý kiến thứ nhất đồng ý đổi tên luật thành Luật Căn cước như dự thảo Luật Chính phủ trình, cho rằng dự thảo Luật được xây dựng dựa trên cơ sở 4 chính sách, trong đó có chính sách bổ sung đối tượng được cấp thẻ căn cước và đối tượng được cấp giấy chứng nhận căn cước là người gốc Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam nhưng chưa xác định được quốc tịch. Đây là vấn đề có tính lịch sử, đã tồn tại lâu nay ở nước ta, đến nay chưa có bất kỳ văn bản luật nào giải quyết cơ bản, đầy đủ vấn đề này.

Việc lược bỏ cụm từ “công dân” trong tên Luật không tác động đến yếu tố chủ quyền quốc gia, vấn đề quốc tịch cũng như địa vị pháp lý của công dân. Nội dung Luật Căn cước cũng đã quy định phân biệt việc cấp căn cước cho công dân Việt Nam và những người chưa có đầy đủ các quyền của công dân Việt Nam. Thường trực Ủy ban Quốc phòng và an ninh nhất trí với loại ý kiến này.

Loại ý kiến thứ hai đề nghị giữ tên luật là Luật Căn cước công dân, giữ ổn định các quy định của pháp luật hiện hành, các loại giấy tờ, thủ tục hành chính, dân sự, không tác động đến tâm lý của một bộ phận người dân.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới, tên gọi này đã sử dụng ổn định, góp phần giữ ổn định các quy định của pháp luật hiện hành, các loại giấy tờ, thủ tục hành chính, dân sự; phù hợp với tên gọi trong Nghị quyết số 33/2023/UBTVQH15 ngày 17/3/2023 của UBTVQH.

Tên gọi Luật Căn cước công dân gắn với tên gọi thẻ căn cước công dân thể hiện địa vị pháp lý là công dân Việt Nam với đầy đủ quyền và nghĩa vụ của công dân Việt Nam. Tuy nhiên, tên gọi này thể hiện không đầy đủ chính sách sửa đổi, bổ sung tại dự thảo Luật này, chưa phù hợp, bao quát đầy đủ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng.

CÒN NHIỀU Ý KIẾN KHÁC NHAU VỀ TÊN GỌI CỦA THẺ CĂN CƯỚC CÔNG DÂN

Thảo luận tại hội nghị, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Dương) cho biết ủng hộ phương án đổi tên thành Luật Căn cước. Bà cho rằng tên gọi này phù hợp với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng quy định trong dự thảo luật, gồm cả công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam nhưng chưa xác định được quốc tịch, phù hợp với chính sách, mục tiêu, định hướng khi xây dựng luật.

Việc mở rộng cấp căn cước với các đối tượng này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý của các cơ quan chức năng, đồng thời cũng giúp những đối tượng đó ổn định cuộc sống, có giấy tờ hợp pháp để tham gia các hoạt động xã hội, được hưởng các chế độ an sinh cần thiết.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Đồng Tháp) cho rằng đặt tên là thẻ căn cước sẽ đảm bảo gọn gàng của tên gọi... Mặc dù, một số đại biểu cho rằng việc đổi tên thẻ sẽ gây tốn kém ngân sách, tuy nhiên, dự thảo quy định những người đã được cấp thẻ căn cước công dân gắn chip không nhất thiết phải đổi thẻ.

Đại biểu Phạm Văn Hòa cũng cho hay việc này sẽ không gây tốn kém như lo lắng của các đại biểu. Mặt khác, phạm vi điều chỉnh của thẻ căn cước cũng bao quát được đối tượng áp dụng của luật bao gồm công dân Việt Nam, người gốc Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam nhưng chưa được xác định quốc tịch. Đây là vấn đề mới, phù hợp và cần thiết.

Tuy nhiên, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn ĐBQH tỉnh) Quảng Nam) lại băn khoăn khi Luật này phục vụ trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam và đối tượng là công dân Việt Nam. Trong Hiến pháp cũng có nhiều điều khoản nhắc đến nhiều từ “công dân”. Đối tượng công dân Việt Nam nằm trong quy định pháp luật của Việt Nam, còn những đối tượng chưa rõ quốc tịch, người gốc Việt còn liên quan đến quyền con người và đến các đối tượng khác.

Kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết các đại biểu cơ bản tán thành với báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý một số vấn đề lớn của dự thảo Luật. Các đại biểu cho ý kiến về tên gọi; phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật; khái niệm người gốc Việt Nam; nên cấp căn cước hay cấp giấy chứng nhận, hoặc loại giấy tờ nào cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch…

“Dù lựa chọn phương án nào cũng cần thiết kế quy định việc cấp một loại giấy tờ phù hợp thực tiễn đối với người gốc Việt nhưng chưa xác định được quốc tịch Việt Nam”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo cơ quan thẩm tra, cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ, có ý kiến chính thức bằng văn bản về vấn đề tên gọi của Luật, báo cáo cấp có thẩm quyền cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 6 vào tháng 10 tới.