Châu Âu cấp phép vaccine thế hệ mới trước nguy cơ xuất hiện biến thể khác vào mùa Đông

Trong thông báo đưa ra, EMA cho biết đã hoàn tất việc xem xét và đồng ý cho sử dụng các vaccine ngừa Covid-19 thế hệ mới được điều chỉnh từ các vaccine thế hệ đầu là Comirnaty của hãng Pfizer/BioNtech và Spikevax của hãng Moderna. Hai vaccine thế hệ mới này có khả năng ngăn ngừa virus SARS-CoV-2 chủng gốc và đặc trị dòng phụ BA.1 của biến thể Omicron. Chúng cũng được khuyến nghị sử dụng cho người từ 12 tuổi trở lên và đã tiêm đầy đủ 2 mũi vaccine đầu tiên.

EMA cũng nêu rõ các vaccine mới được thông qua không được điều chỉnh để điều trị các biến thể BA.4 và BA.5 mới xuất hiện trong vài tháng trở lại đây và đang dần chiếm ưu thế tại châu Âu cũng như trên toàn thế giới. Ngoài ra, các vaccine thế hệ mới vẫn có những tác dụng phụ giống như những vaccine thế hệ đầu tiên nhưng với các triệu chứng nhẹ hơn và diễn ra trong thời gian ngắn hơn. EMA cho biết đang xét duyệt các loại vaccine điều trị hai biến thể BA.4 và BA.5 và hy vọng có thể sớm thông qua trước mùa Đông.

Phát biểu trước sự kiện trên, Uỷ viên phụ trách Y tế châu Âu bà Stella Kyriakides nhấn mạnh việc các vaccine đặc trị dòng phụ của biến thể Omicron được cấp phép có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh làn sóng dịch Covid-19 vẫn có nguy cơ bùng phát trở lại tại châu Âu vào mùa Thu và mùa Đông tới. Nhiều quốc gia châu Âu hiện vẫn đang chờ đợi các thế hệ vaccine ngừa Covid-19 mới để khởi động chiến dịch tiêm mũi nhắc lại thứ hai.

Theo Reuters, Bộ trưởng Bộ Y tế Đức Kark Lauterbach cho biết nước này có thể bắt đầu sử dụng vaccine Covid-19 thế hệ mới từ ngày 8/9. Ông Lauterbach cho biết việc phê duyệt vaccine được thiết kế dựa trên BA.1 mới này là một bước nhảy vọt trong cuộc chiến chống lại đại dịch một khi các vaccine hiện có đã có sẵn tác dụng chống lại tất cả biến chủng cũ.

Kể từ tháng 3/2022, các cơ quan y tế Đức đã khuyến nghị mũi tăng cường thứ 2 (mũi 4) cho người trên 70 tuổi, sau đó hạ xuống độ tuổi trên 60. Đến ngày 17/7, Bộ trưởng Lauterbach mở rộng khuyến cáo cho cả người dưới 60 tuổi trong bối cảnh làn sóng BA.5 Omicron lan rộng. "Bây giờ là thời điểm tối ưu để thu hẹp khoảng cách tiêm chủng cho mùa thu," ông Lauterbach nói.

Tại Anh, cơ quan Quản lý dược phẩm đã cho biết các dữ liệu từ cuộc thử nghiệm lâm sàng cho thấy, một mũi vaccine Covid-19 tác dụng kép của Pfizer-BioNTech tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh đối với cả biến thể Omicron và virus SARS-CoV-2. Theo kế hoạch, Cơ quan y tế quốc gia ở vùng England và Scotland vào ngày 5/9 sẽ bắt đầu chương trình tiêm mũi vaccine tăng cường mới, với nhóm đối tượng đầu tiên là những người sống trong các nhà dưỡng lão và cuối cùng là những người trên 50 tuổi. Xứ Wales và vùng Bắc Ireland thuộc Vương quốc Anh cũng đang triển khai chiến dịch tiêm chủng tương tự.

Trong khi đó, cũng sau một cuộc họp kéo dài ngày 1/9, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) đã phê duyệt vaccine Covid-19 thế hệ mới, có thể được dùng như "mũi 4" hoặc "mũi 5" trong chiến dịch tiêm chủng thu đông. Theo hãng tin AP, quyết định được đưa ra của CDC nhằm phê duyệt các vaccine Covid-19 được cập nhật bổ sung tác dụng chống lại các dòng SARS-CoV-2 thoát miễn dịch mới như BA.4 và BA.5 Omicron.

Giám đốc CDC Rochelle Walensky tuyên bố rằng các mũi tiêm bằng vaccine ngừa Covid-19 thế hệ mới này "có thể giúp khôi phục khả năng bảo vệ đã suy yếu kể từ lần tiêm chủng trước và được thiết kế lại để cung cấp khả năng bảo vệ rộng rãi hơn". Đó là 2 vaccine hai thành phần mới từ 2 hãng dược lớn của Mỹ là Moderna và Pfizer, trước đó đã được cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) vừa phê duyệt vài ngày trước nhưng để phân phối cần có khuyến nghị từ CDC.

Các cố vấn của CDC đã tranh luận mạnh mẽ về việc những ai sẽ là người nhận được mũi tiêm tăng cường theo kiểu mới và khi nào tiêm. Cuối cùng, hội đồng đã thống nhất rằng vaccine được cập nhật là lựa chọn tốt nhất trong bối cảnh nước Mỹ đang đối diện với hàng chục ngàn ca nhiễm mới và khoảng 500 ca tử vong/ngày dù mùa đông chưa đến. Pfizer cho biết họ dự kiến cung cấp 3 triệu liều đến các điểm tiêm chủng trên toàn quốc kể từ ngày 6/9.

Những quyết định khẩn cấp này được đưa ra trong bối cảnh EMA đã đưa ra cảnh báo về một biến thể hoàn toàn mới của virus SARS-CoV-2 có thể xuất hiện trong mùa đông này, mà những vaccine hiện có vẫn đủ khả năng ngăn ngừa bệnh nhân chuyển nặng và tử vong. Theo EMA, chiến dịch tiêm mũi tăng cường sẽ sử dụng các vaccine mới được phê chuẩn chuyên trị biến thể Omicron cũng như các vaccine được bào chế ban đầu chống lại phiên bản gốc ghi nhận năm 2019, nhằm ngăn chặn làn sóng lây nhiễm vào cuối năm.

Viện quốc gia về các bệnh truyền nhiễm Nam Phi (NICD) cho biết, sự gia tăng số của virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19 tại các cơ sở xử lý nước thải của nước này là dấu hiệu dự báo một làn sóng dịch bệnh mới đang đến gần. Báo cáo giám sát nước thải hàng tuần của NICD cho thấy đã có sự gia tăng đáng kể virus SARS-CoV-2 trong các mẫu nước thải được lấy vào trong tuần kết thúc hôm 23/8. Báo cáo của NICD nhấn mạnh, biến thể Omicron và các dòng phụ của nó được tìm thấy trong nước thải trên khắp tỉnh Gauteng, nơi có thủ đô hành chính Pretoria.

Tuy nhiên, ông Marco Cavaleri, Giám đốc đơn vị phụ trách tiêm chủng của EMA cảnh báo mọi người không nên chờ đợi loại vaccine nhắm cụ thể vào một biến thể nào đó. Bởi không loại trừ khả năng các biến thể mới trong mùa đông này có thể gần giống với biến thể Omicron trước đây. "Đó là bởi vì có thể sẽ có một biến thể hoàn toàn mới xuất hiện mà chúng ta chưa thể dự đoán gì được vào lúc này", hãng thông tấn AFP trích lời giải thích của ông Cavaleri.

Hai loại vaccine của Pfizer/BioNTech và Moderna sẽ chủ yếu được dành làm mũi tiêm tăng cường cho người cao tuổi, các đối tượng dễ bị tổn thương, phụ nữ có thai và nhân viên y tế. Còn đa số người thường sẽ được tiêm loại vaccine vốn được bào chế ban đầu để chống lại phiên bản gốc của virus SARS-CoV-2. Quan chức EMA nhấn mạnh các vaccine ban đầu vẫn có tác dụng ngăn ngừa bệnh chuyển nặng và tử vong, dù hiệu quả ngăn ngừa virus lây lan có thể giảm sút chút ít.