Còn những "điểm nghẽn" trong hoạt động dự báo cung – cầu thị trường lao động

Theo các chuyên gia, hoạt động dự báo cung – cầu thị trường lao động dù được thực hiện bởi nhiều cơ quan, đơn vị song công tác dự báo chủ yếu phục vụ cấp độ vĩ mô…

Người lao động tham gia phiên tuyển dụng việc làm. Ảnh - N.Dương.
Người lao động tham gia phiên tuyển dụng việc làm. Ảnh - N.Dương.

Hiện nay đã có nhiều các trung tâm dự báo về nhu cầu lao động, các viện nghiên cứu thuộc các bộ/ngành…, tuy nhiên, dù có nhiều dữ liệu về cung -cầu lao động nhưng vẫn chưa được quy về một mối, nên chưa có sự thống nhất, phần nào làm cho công tác dự báo thị trường lao động chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. 

CHƯA THỐNG NHẤT TRONG TRIỂN KHAI MÔ HÌNH DỰ BÁO CUNG – CẦU LAO ĐỘNG

Nhìn nhận về công tác dự báo cung – cầu lao động hiện nay, ông Phạm Ngọc Toàn, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Dự báo chiến lược, Viện Khoa học, Lao động và Xã hội (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) nhận thấy, hiện nay các bộ ban ngành, địa phương, thậm chí cả trường học…đều có các đơn vị, phòng ban, bộ phận thực hiện nghiệp vụ phân tích, dự báo. Tuy nhiên, công tác dự báo chủ yếu phục vụ cấp độ vĩ mô, mang tính chiến lược, chưa có ý nghĩa thực sự với người lao động và doanh nghiệp.

“Các đơn vị đang thiếu sự thống nhất trong triển khai mô hình phân tích, dự báo. Mỗi nơi thực hiện theo phương thức khác nhau, dẫn tới kết quả khác nhau, và chúng ta không biết sử dụng kết quả nào mới chính xác. Khó khăn tiếp theo liên quan đến dữ liệu. Dữ liệu nhiều nhưng chưa được quy về một mối. Doanh nghiệp, cơ quan thống kê, cơ quan quản lý nhà nước có sẵn sàng cung cấp cho nhau? Nếu không chia sẻ, tập hợp dữ liệu, mô hình dự báo khó thành công”, ông Toàn thừa nhận.

Bên cạnh đó, dù các đơn vị có thực hiện chức năng dự báo nhưng nhân lực đảm trách chưa được đầu tư đúng mức. Nghiệp vụ phân tích dự báo ít được đào tạo trong trường đại học, nên nguồn cung nhân lực trên thị trường lao động khan hiếm. Đây là những khó khăn cho công tác dự báo.

Ngoài ra, ông Toàn cũng cho rằng, cuộc cách mạng số, cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi chúng ta phải thay đổi về mô hình dự báo, bởi lẽ khi hội nhập nhiều hơn thì cách thu thập thông tin phải thay đổi, thay vì chờ nguồn dữ liệu thống kê, cần áp dụng Big data.

“Cần thay đổi phương thức, cách thức tổ chức của hoạt động dự báo cung - cầu lao động mới phù hợp xu hướng hiện nay. Nếu làm tốt, trong ngắn hạn, chúng ta sẽ cung cấp thông tin dự báo thị trường lao động thậm chí hàng tuần, hàng tháng, giúp người lao động, doanh nghiệp biết cách phản ứng với diễn biến thị trường, cũng như nắm rõ sức khỏe của nền kinh tế. Hiện có khó khăn trong công tác dự báo nhưng nếu khắc phục sẽ mang lại những tín hiệu, hiệu quả tích cực trong tương lai”, ông Toàn nhấn mạnh.

CẦN XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU ĐỂ DỰ BÁO KỊP THỜI

Từ thực tế tại địa phương, ông Vũ Quang Thành, Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ Việc làm Hà Nội cho biết, việc triển khai, sử dụng mô hình phân tích - dự báo nào phù hợp trên địa bàn cũng là cả vấn đề. Trung tâm đã tham vấn các bên liên quan cùng đánh giá thực trạng, triển khai, ứng dụng mô hình nào phù hợp cho Hà Nội.

“Chúng tôi kỳ vọng mô hình phân tích - dự báo cung cầu lao động phải đáp ứng các yếu tố về tính khoa học, bởi chúng ta không thể chỉ ước đoán, mà phải có số liệu, từ đó đưa ra dự báo, dự đoán tình hình cho chính xác. Thứ hai là tính phù hợp, bởi có thể Hà Nội dùng mô hình dự báo này thì phù hợp, nhưng tỉnh khác thì chưa. Do đó, phải chọn được mô hình phù hợp cho địa phương. Mô hình này cũng phải dùng được trong hiện tại lẫn tương lai. Kết quả của mô hình đầu ra phải phù hợp với sự phát triển của địa phương”, ông Vũ Quang Thành phân tích.

Phỏng vấn tuyển dụng lao động trực tuyến giúp doanh nghiệp và người lao động tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại. Ảnh - Thanh Bình.
Phỏng vấn tuyển dụng lao động trực tuyến giúp doanh nghiệp và người lao động tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại. Ảnh - Thanh Bình.

Để làm tốt hoạt động phân tích và dự báo cung – cầu lao động, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Dự báo Chiến lược Phạm Ngọc Toàn cho biết, vừa qua, đoàn công tác của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã tiến hành khảo sát nhu cầu, đánh giá hiện trạng ở một số địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Bình Dương…, để xem hiện trạng cơ sở dữ liệu phục vụ cho mô hình thế nào, có đáp ứng cho nhu cầu hay không; xem xét giữa các địa phương thì mô hình, cấu trúc có khác nhau, mức độ dự báo cho các địa phương ra sao.

“Chúng tôi đã thử nghiệm, nhận chia sẻ của chuyên gia quốc tế. Các bên chia sẻ cách thức vận hành thị trường lao động nước ngoài, để xem đâu là kinh nghiệm, bài học, mô hình tốt cho Việt Nam. Hiện đã có mô hình chung cho Việt Nam, nhưng chưa phân tách cho địa phương vì đang mang tính thử nghiệm, quá trình thử nghiệm giúp chúng tôi xác định, để chọn mô hình tốt hơn”, ông Toàn thông tin.

Theo ông Toàn, bước quan trọng là thu thập thông tin để có cơ sở dữ liệu cho thị trường lao động, xác định khoảng trống cơ sở dữ liệu. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũng tiến hành song song phát triển mô hình dự báo, xây dựng cơ sở dữ liệu đảm bảo tính liên thông, liên kết với các Bộ như Kế hoạch và Đầu tư để biết tình trạng lao động đang như thế nào trong doanh nghiệp, liên kết bảo hiểm xã hội để xác định lao động có tham gia bảo hiểm, có biến động thế nào về mặt nhân sự…

Hướng tiếp cận của mô hình này là cung cấp thông tin thị trường lao động trong ngắn hạn, theo nhóm riêng. Ví dụ, người lao động, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo…mong muốn nhận thông tin gì sẽ thiết kế cho riêng các nhóm. Trong định hướng xây dựng mô hình, cũng sẽ tính toán những dự báo trong dài hạn, để phục vụ hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược…

Nếu thực hiện thành công, mô hình này sẽ cung cấp thông tin dự báo thị trường lao động kịp thời. Người lao động biết được diễn biến thị trường đang ra sao; doanh nghiệp xác định chi phí lao động từng vùng, khu vực, từ đó quyết định đầu tư mở rộng kinh doanh hay không, đánh giá rõ nguồn nhân lực có sẵn sàng cho họ quyết định đầu tư tại Việt Nam hay chưa.

 “Theo kế hoạch, cuối năm 2024 sẽ xây dựng xong mô hình, nền tảng cơ sở dữ liệu. Từ năm 2025 trở đi sẽ có nguồn thông tin đầu vào cho cơ sở dữ liệu, ra mắt mô hình ban đầu, cung cấp thông tin chính thức. Như vậy, vào cuối năm 2024, chúng ta sẽ thấy bóng dáng mô hình này, đến năm 2025 có các kết quả đầu tiên”, ông Toàn tin tưởng.

Xã vùng cao Tây Giang, Đà Nẵng với hành trình chuyển đổi số

Đà Nẵng, một trong những điểm sáng về chuyển đổi số ứng dụng công nghệ vào phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, việc chuyển đổi số, đưa công nghệ phục vụ sản xuất, nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh tế vườn và trang trại ở các xã miền núi, đặc biệt ở các địa phương vùng cao biên giới, trong đó có xã Tây Giang vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Để khắc phục những hạn chế, tháo gỡ khó khăn, từng bước đưa kinh tế nông nghiệp ở vùng cao biên giới phát triển bền vững…

Tìm giải pháp kéo 1,6 triệu thanh niên "3 không" trở lại thị trường lao động

Trong khi nhiều doanh nghiệp chật vật trong việc tìm kiếm và giữ chân nhân sự phù hợp, Việt Nam lại đang có tới 1,6 triệu thanh niên rơi vào tình trạng "3 không", gồm không việc làm, không học tập và không đào tạo. Tỷ lệ thanh niên "3 không" không chỉ phản ánh những khoảng trống trong quá trình chuyển tiếp từ giáo dục ra thị trường lao động, mà còn là sự lãng phí lớn về nguồn lực cho tăng trưởng...

Từ đất đồi kém hiệu quả đến mô hình thanh long cho thu nhập hàng trăm triệu đồng

Tại thôn Yên Thịnh, xã Ngọc Trạo, tỉnh Thanh Hóa, bà Vũ Thị Thắm, Chi hội trưởng Chi hội nông dân thôn, đã mạnh dạn chuyển đổi đất đồi kém hiệu quả sang trồng 2 ha thanh long ruột đỏ theo hướng hàng hóa. Mô hình giúp gia đình có thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm, góp phần phát huy tiềm năng đất đồi tại địa phương...

Người dân cần kiểm tra giao dịch khi gia hạn bảo hiểm y tế trực tuyến

Người dân khi thanh toán trực tuyến để gia hạn thẻ bảo hiểm y tế, đóng tiếp bảo hiểm xã hội tự nguyện cần chủ động kiểm tra kết quả ghi nhận trên hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Nếu tài khoản đã bị trừ tiền nhưng chưa ghi nhận, cần liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và cơ quan Bảo hiểm xã hội để tra soát, không tự ý thanh toán lại khi chưa xác định rõ trạng thái giao dịch trước đó…

Xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp

Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Đề án "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới" hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật tinh gọn, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận và khả thi, đủ ổn định để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy