Công bố 9 luật mới với nhiều điểm đột phá, khắc phục điểm nghẽn thể chế

Ngày 20/12, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố 9 luật và 1 pháp lệnh vừa được Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa XV thông qua bao gồm Luật Phòng không nhân dân; Luật Dược; Luật Đầu tư công; Luật số 57 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu; Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế; Luật Tư pháp người chưa thành niên; Luật Địa chất và khoang sản; Luật Điện lực và Pháp lệnh chi phí tố tụng.

NHIỀU ĐIỂM MỚI ĐỘT PHÁ, GỠ KHÓ CHO DOANH NGHIỆP

Theo ông Nguyễn Đức Tâm, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Luật số 57 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc về thể chế, khắc phục điểm nghẽn, tạo không gian phát triển; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách triệt để thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Luật số 57 có một số điểm mới đáng chủ ý. Theo đó, luật này sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư để phân quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ cho UBND cấp tỉnh đối với dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất; dự án đầu tư xây dựng cảng biển đặc biệt có quy mô dưới 2.300 tỷ đồng và dự án thuộc khu vực bảo vệ của di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt nhằm tăng cường phân quyền; tinh giản quy trình, thủ tục, tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của UBND cấp tỉnh đối với các dự án này.

Ngoài ra, luật cũng bổ sung thủ tục đầu tư đặc biệt đối với dự án đầu tư thuộc lĩnh vực công nghiệp bán dẫn, công nghệ cao… tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ thông tin tập trung, khu thương mại dự và khu chức năng trong khu kinh tế theo hướng chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.

Nhà đầu tư đăng ký cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong thời gian 15 ngày; cam kết thực hiện dự án theo tiêu chuẩn, quy chuẩn về xây dựng, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và không phải thực hiện một số thủ tục để được cấp phép trong lĩnh vực này. Dự kiến sẽ rút ngắn thời gian thực hiện dự án khoảng 260 ngày.

Đây là nội dung đột phá nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án, thể hiện cách tiếp cận mới trong xây dựng thể chế theo hướng vừa đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Luật này cũng sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư nhằm xóa bỏ hạn chế về lĩnh vực đầu tư và mức đầu tư tối thiểu để mở rộng lĩnh vực, tạo cơ chế linh hoạt thu hút đầu tư theo phương thức này.

Đồng thời xem xét áp dụng tỷ lệ vốn nhà nước cao hơn 50% nhưng không quá 70% tổng mức đầu tư đối với dự án có chi phí giải phóng mặt bằng trên 50% tổng mức đầu tư; dự án thực hiện tại địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn và dự án có yêu cầu tiếp nhận chuyển giao công nghệ cao…

Đặc biệt, luật này cũng sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu để đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hơn quy trình, thủ tục nhằm đáp ứng các yêu cầu phát sinh trong thực tiễn.

Đơn cử như luật cho phép đấu thầu trước đối với các dự án ODA theo yêu cầu ràng buộc của nhà tài trợ và các dự án khác; cho phép cơ sở y tế công lập được tự quyết định mua sắm đối với việc mua thuốc, thiế bị y tế để bán lẻ tại nhà thuốc trong khuôn viên của cơ sở y tế công lập, mua vắc xin để tiêm chủng theo hình thức dịch vụ tạo sự chủ động linh hoạt cho nhà thuốc bệnh viện, bảo đảm chất lượng, phục vụ công tác khám bệnh, chữa bệnh…

CÁC CHÍNH SÁCH SỬA ĐỔI LÀ NHỮNG VẤN ĐỀ “ĐÃ CHÍN”, “ĐÃ RÕ”

Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm cũng cho biết các chính sách sửa đổi tại Luật Đầu tư công là các vấn đề “đã chín”, “đã rõ”, thực sự quan trọng, cấp bách và được kiểm nghiệm trên thực tế, đặt ra yêu cầu phải thể chế hóa tại luật. Tuy nhiên, luật cũng kế thừa, phát huy các ưu điểm, thành quả của Luật Đầu tư công năm 2019, sửa đổi có chọn lọc, tránh gây xáo trộn lớn, tạo điều kiện triển khai luật ngay sau khi được Quốc hội ban hành…

Luật Đầu tư công cụ thể hóa 5 nhóm chính sách lớn là thể chế hóa các cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù đã được Quốc hội cho phép áp dụng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư, khai thác nguồn lực, năng lực thực hiện dự án đầu tư công của địa phương, doanh nghiệp, nhà nước; thúc đẩy thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn ODA và vốn nước ngoài; đơn giản hóa trình tự, thủ tục, bổ sung, làm rõ các khái niệm, thuật ngữ, quy định, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

“Các chính sách trên trong thời gian tới sẽ phát huy hiệu quả trong việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng, phê duyệt và triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Qua đó giải phóng nguồn lực đầu tư công, đáp ứng yêu cầu phát triển, thực hiện 3 đột phá chiến lược, nhất là đột phá về kết cấu hạ tầng trong thời gian tới”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm cho hay.