Sáp nhập tỉnh, thành là một cải cách hành chính mang tính bước ngoặt, tác động trực tiếp đến không gian phát triển tại Việt Nam. Vì vậy, nếu được thực hiện với tầm nhìn dài hạn cùng quyết tâm đồng bộ, đây có thể trở thành cú hích mới, giúp bất động sản công nghiệp Việt Nam bứt phá…

Hiện nay, kế hoạch sáp nhập các tỉnh, thành phố ở nước ta đang được triển khai rất quyết liệt. Theo đó, nhiều ý kiến cho rằng việc này sẽ tăng cường nguồn lực phát triển, bởi khi 2 hay 3 tỉnh hợp nhất, nguồn ngân sách địa phương có thể được phân bổ hiệu quả hơn, giảm bớt sự chồng chéo trong quản lý. Qua đó, có điều kiện tập trung đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục và những ngành kinh tế mũi nhọn.

MỞ ĐƯỜNG CHO SỰ HÌNH THÀNH HỆ SINH THÁI MỚI

Ngoài ra, sáp nhập cũng giúp tận dụng tốt hơn lợi thế vùng miền; nâng cao vị thế của tỉnh, thành mới, vì khi một địa phương quy mô lớn hơn sẽ có sức ảnh hưởng mạnh mẽ hơn trên bản đồ kinh tế - chính trị, thu hút đầu tư tốt hơn và có tiếng nói hơn trong chiến lược phát triển vùng và quốc gia.

Xoay quanh vấn đề trên, ông Thomas Rooney, Phó Giám đốc Bộ phận tư vấn công nghiệp Savills Hà Nội, nhận định sáp nhập đơn vị hành chính không đơn thuần là thay đổi về mặt địa giới, mà còn giảm phân mảnh trong quy hoạch và tăng sức cạnh tranh giữa các địa phương. Đặc biệt, nếu thực hiện bài bản sẽ còn mở đường cho sự hình thành của hệ sinh thái đô thị - công nghiệp tích hợp, có sức hấp dẫn cao đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài đang ngày càng chọn lọc điểm đến.

Chuyên gia lý giải mở rộng địa giới đơn vị hành chính có thể tạo điều kiện cho các tỉnh, thành quy hoạch thêm nhiều khu công nghiệp mới với diện tích lớn hơn, cung cấp thêm lựa chọn đối với doanh nghiệp. Từ việc gia tăng quỹ đất, doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng dễ dàng tìm được vị trí phù hợp, để mở nhà máy, tránh tình trạng khan hiếm đất công nghiệp tại những địa phương có nhu cầu cao.

Bên cạnh đó, sau sáp nhập, những tỉnh, thành có diện tích lớn hơn cũng có điều kiện phân vùng rõ ràng hơn, nhằm phát triển các khu công nghiệp hoặc tổ hợp công nghiệp chuyên biệt như: khu công nghiệp hỗ trợ, hoặc khu công nghiệp hỗ trợ chuyên ngành chuyên cung cấp linh kiện, phụ tùng cho các ngành sản xuất lớn hoặc một ngành sản xuất cụ thể nào đó như ô tô, bán dẫn.

“Các địa phương vốn đã là điểm sáng về thu hút đầu tư, khi được sáp nhập và phối hợp chặt chẽ hơn về quy hoạch, sẽ bổ trợ lẫn nhau về cơ sở hạ tầng, lao động và định hướng phát triển. Quy mô lớn giúp địa phương đạt chuẩn cao hơn về hạ tầng và quản lý, giúp nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Thomas phân tích.

 SẼ ẢNH HƯỞNG TỚI HÀNG LOẠT YẾU TỐ

Tuy nhiên, đại diện Savills đánh giá điều chỉnh địa giới hành chính tất yếu sẽ ảnh hưởng đến hàng loạt yếu tố, từ quy hoạch sử dụng đất, cấp phép đầu tư, cho đến thủ tục pháp lý liên quan đến môi trường và xây dựng. Do đó, trong ngắn hạn, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn bởi sự thay đổi đầu mối quản lý và chính sách chưa kịp đồng bộ giữa các địa phương sáp nhập. Song về dài hạn, đây là cơ hội lớn để tái thiết khung pháp lý minh bạch và hiệu quả hơn. Việc phối hợp và thống nhất thủ tục trong các khu vực hành chính mới sẽ giúp tiết kiệm thời gian cũng như cải thiện niềm tin của nhà đầu tư.

“Đối với bất động sản công nghiệp, nơi sự ổn định, rõ ràng của quy hoạch là yếu tố sống còn, việc thống nhất thủ tục, chính sách giúp mở đường cho những khu công nghiệp quy mô lớn, tích hợp hạ tầng logistics, đô thị vệ tinh và giao thông kết nối liên vùng”, ông Rooney nói thêm.

Cũng theo chuyên gia này, một trong những yếu tố trọng yếu là tác động tới lực lượng lao động - nền tảng cho sức cạnh tranh của bất động sản công nghiệp. Việc thay đổi địa giới có thể kéo ảnh hưởng tới kế hoạch cư trú, đăng ký hành chính và kết nối giao thông của người lao động. Đây là rào cản nếu thiếu chuẩn bị, nhưng đồng thời là cơ hội để tái thiết mạng lưới cung ứng lao động theo hướng vùng, liên tỉnh.

Dù vậy, nếu kế hoạch sáp nhập được thực hiện đồng bộ với đầu tư hạ tầng, đặc biệt là đường vành đai, cảng biển, sân bay và hạ tầng số, các khu công nghiệp sẽ không còn bị giới hạn bởi ranh giới hành chính. Doanh nghiệp có thể tiếp cận lực lượng lao động từ nhiều địa phương hơn, với chi phí vận hành tối ưu hơn. Sự phát triển của hạ tầng liên vùng cũng thúc đẩy xu hướng dịch chuyển khỏi các thị trường công nghiệp truyền thống, nơi nguồn cung hạn chế và chi phí đầu tư ngày càng gia tăng. Các địa phương mới có quỹ đất rộng, giá rẻ và hạ tầng được cải thiện sẽ có cơ hội vươn lên thành trung tâm công nghiệp mới.

Giai đoạn chuyển tiếp được dự báo kéo dài ít nhất hai đến ba năm, là khoảng thời gian quan trọng. Theo ông Rooney, doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt thông tin, thiết lập quan hệ với chính quyền địa phương mới và linh hoạt điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất. 

Về phía cơ quan quản lý, điều tiên quyết là truyền thông rõ ràng và minh bạch về lộ trình chuyển đổi. Việc chủ động đối thoại với doanh nghiệp, cung cấp các cơ chế hỗ trợ, đặc biệt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ… là yếu tố quyết định để giảm xáo trộn, giữ vững đà tăng trưởng dòng vốn đầu tư. Không nên để sự sắp xếp hành chính trở thành rào cản, mà phải biến nó thành bàn đạp để hướng tới một môi trường đầu tư nhất quán, công bằng và hiệu quả hơn.

“Sáp nhập tỉnh, thành là một cải cách hành chính mang tính bước ngoặt, tác động trực tiếp đến không gian phát triển tại Việt Nam. Nếu được thực hiện với tầm nhìn dài hạn cùng quyết tâm đồng bộ, đây có thể trở thành cú hích mới, giúp bất động sản công nghiệp Việt Nam bứt phá, đóng vai trò chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Thomas kết luận.