Thỏa thuận mở đường cho chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tới Cuba ngay sau đó

Chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama dự kiến sẽ công bố thỏa thuận với Cuba vào đầu tháng 7 về mở lại đại sứ quán ở mỗi nước và chính thức nối lại quan hệ ngoại giao đã bị gián đoạn hơn 5 thập kỷ - nguồn tin thân cận từ Mỹ tiết lộ với hãng tin Reuters ngày 12/6.

Theo nguồn tin trên, Havana và Washington hy vọng sẽ hoàn tất thỏa thuận nói trên trong thời gian từ nay đến tuần đầu tiên của tháng 7.

Thỏa thuận sẽ mở đường cho chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tới Cuba ngay sau đó để tham dự lễ thượng cờ tại cơ quan đại diện ngoại giao của Mỹ tại Havana hiện nay, đưa cơ quan này trở thành một đại sứ quán thực sự.

Kể từ khi hai cựu thù của thời chiến tranh lạnh tuyên bố nối lại quan hệ vào tháng 12/2014, các nhà đàm phán hai nước đã giải quyết được hầu như tất cả các khác biệt và tin tưởng rằng một số ít những khác biệt còn tồn tại sẽ sớm được giải quyết - một số nguồn tin cho hay.

Bất đồng còn tồn tại giữa hai bên hiện nằm ở yêu cầu của Mỹ về việc các nhà ngoại giao Mỹ được tự do đi lại ở Cuba, trong khi Cuba phản đối các khóa đào tạo về báo chí và công nghệ thông tin mà Mỹ tổ chức ở cơ quan đại điện của nước này tại Havana.

Cũng theo nguồn tin của Reuters, thời điểm cụ thể cho việc chính thức mở cửa đại sứ quán Mỹ và Cuba tại mỗi nước còn chưa được xác định, bởi Ngoại trưởng Kerry cần có thời gian để hồi phục sau khi bị gãy chân trong một vụ tai nạn xe đạp ở Pháp.

Ngoài ra, ngày 30/6 là hạn chót cho một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng với Iran và vấn đề này có thể sẽ chiếm hầu hết thời gian của ông Kerry trong mấy tuần tới.

Nối lại quan hệ ngoại giao sẽ là bước tiến mới nhất trong tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa Mỹ và Cuba. Tiến trình này được dự báo là sẽ diễn ra chậm chạp được bởi những vướng mắc trong một số vấn đề như nhân quyền ở Cuba. Lệnh cấm vận của Mỹ đối với Cuba vẫn sẽ được duy trì chừng nào Quốc hội Mỹ chưa quyết định dỡ bỏ.

Theo nguồn tin, chính quyền Obama dự kiến sẽ chính thức thông báo cho Quốc hội Mỹ về kế hoạch mở lại đại sứ quán ở Hanvana trong vòng 2 tuần tới. Theo luật Mỹ, Bộ Ngoại giao nước này phải báo trước cho Quốc hội ít nhất 15 ngày về một việc như vậy.

Chính phủ Cuba có thể sẽ hành động đồng thời với Mỹ về mở lại đại sứ quán ở Washington và sẽ ra tuyên bố riêng về việc thiết lập lại quan hệ ngoại giao - theo một nguồn tin. Tuy vậy, còn chưa rõ liệu hai bên đến thời điểm nào mới chính thức bổ nhiệm đại sứ.

Nhằm chuẩn bị cho việc đưa cơ quan đại điện tại Washington trở thành một đại sứ quán đầy đủ, Cuba ngày 10/6 đã dựng một cột cờ lớn ở bãi cỏ trước tòa nhà. Quốc kỳ Cuba sẽ chờ được kéo lên ở đây sau khi có tuyên bố chính thức về lập lại quan hê ngoại giao giữa hai nước.

Ngày 17/12/2014, Tổng thống Obama và Chủ tịch Cuba Raul Castro đã cam kết sẽ bình thường hóa quan hệ giữa hai nước. Hai nhà lãnh đạo đã có cuộc gặp lịch sử ở Panama hồi giữa tháng 4 năm nay.

Cuba được Mỹ chính thức đưa ra khỏi danh sách “tài trợ khủng bố” vào cuối tháng 5, một bước tiến quan trọng trong tiến trình bình thường hóa quan hệ đã bị gián đoạn cách đây 54 năm.

Vào năm 1961, Mỹ đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Cuba giữa lúc chiến tranh lạnh đang ở thời kỳ đỉnh điểm, đồng thời áp lệnh cấm vận kinh tế đối với nước này.