
Nợ chồng lên nợ, nợ công đã sát trần, nhưng khả năng trả nợ rất khó khăn, đại biểu Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) nhận xét tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, ngân sách của Quốc hội, sáng 31/10.
4,2 triệu tỷ nợ công vào 2020
Nêu nhiều con số đáng lo về chi tiêu ngân sách, đại biểu Hàm cho biết nợ công đến 2020 dự báo sẽ khoảng 4,2 triệu tỷ, trả lãi chiếm 7 -8% tổng chi ngân sách nhà nước, bình quân trả lãi hơn 100 nghìn tỷ/năm, bằng một nửa số bán vốn nhà nước trong 5 năm.
Thông tin được đại biểu nhấn mạnh là khả năng trả nợ khó khăn, ngân sách trung ương nhiều năm không thặng dư để trả nợ, phải vay đảo nợ làm quy mô nợ tăng nhanh, nợ chồng lên nợ. 2020 vẫn không khắc phục được nguồn trả nợ, vẫn phải trả bằng nguồn vay mới lên đến 232.000 tỷ.
Nhiều năm nay tăng thu, tiết kiệm chi chưa ưu tiên tích lũy trả nợ. Tinh giản biên chế không đạt mục tiêu nên giảm chi bộ máy không hiệu quả. Hai năm 2015 –2016, khối hành chính giảm được 0,83%, quá xa so với mục tiêu 10% đến 2021, đại biểu Hàm nhìn nhận.
Đáng chú ý, theo đại biểu là số liệu về nợ công còn chưa rõ ràng, minh bạch, Quốc hội chưa được báo cáo rõ về số tiền tích lũy tạm ứng trả nợ thay cho các dự án cho vay lại, các dự án Chính phủ bảo lãnh chậm trả và không trả được nợ.
Vẫn liên quan đến ngân sách, đại biểu Hàm còn nêu thực tế bố trí chậm và không đủ, trong khi nguồn lực đầu tư rất hạn hẹp.
Trong 2 triệu tỷ vốn đầu tư công trung hạn có 80 nghìn tỷ dành cho công trình quan trọng quốc gia nhưng đến nay đã ba năm vẫn chưa bố trí được, đại biểu Hàm sốt ruột.
Kỳ họp này Quốc hội dự kiến thông qua dự án giải phóng mặt bằng cho sân bay Long Thành và chủ trương làm đường cao tốc Bắc - Nam phía đông nhưng không bố trí vốn trong kế hoạch 2018 cũng không để dành phần vốn 2018 chờ Quốc hội phân bổ sau nên không có nguồn tiền để triển khai các dự án trong 2018, đại biểu phân tích.
GDP bất thường
Đột ngột, rơi tự do, bất thường, kỳ lạ là những từ được đại biểu Hàm nhấn mạnh về tình trạng của GDP, không chỉ trong năm 2017.
Ông Hàm phản ánh, nhiều cử tri cho rằng tăng trưởng các quý gần đây không hợp lý, các năm gần đây tăng trưởng quý 1 thấp, nhưng các quý sau cao dần và đến quý 3, quý 4 thường rất cao, sau đó đến quý 1 năm sau lại giảm rất nhanh và đột ngột.
Lý do đưa ra là quý 1 sản xuất và tiêu dùng giảm sút, theo đại biểu là không thuyết phục. Nếu nói rằng do quy trình ngân sách trong năm, quý 1 giải ngân ít cũng không thuyết phục, vì quý 1 có thể giảm chi đầu tư nhưng các khoản chi khác vẫn phải chi. Hơn nữa, chi tiêu ngân sách chỉ tác động một phần đến tăng trưởng. Sản xuất cũng không thể đình trệ trên diện rộng khiến GDP rơi tự do như vậy.
Thật kỳ lạ, năm 2017, chỉ số GDP quý 1 rất thấp, tăng lên trong quý 2, đến quý 3 tăng ngoạn mục và quý 4 thì dự báo còn tăng cao hơn. Với số liệu trên, cử tri cho rằng nếu tăng trưởng tốt, không có nghi vấn gì, thì tăng trưởng đó có nhiều điểm bất hợp lý, trái với logic thông thường nên cần được Chính phủ làm rõ và có giải pháp khắc phục ngay, không để tình trạng này xảy ra ở quý 1/2018, đại biểu Hàm đề nghị.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những nhiệm vụ thiết yếu tác động trực tiếp đến đời sống người dân; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, không để gián đoạn chính sách và quyền lợi của người dân khi triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035.
Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã thành công tốt đẹp, góp phần củng cố tin cậy chính trị, tăng cường hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp, tạo động lực mới đưa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Đại học Bách khoa Hà Nội phát triển thành đại học nghiên cứu xuất sắc, tạo đột phá trong đào tạo nhân tài, làm chủ công nghệ chiến lược, gắn nghiên cứu với sản xuất và đảm nhận những nhiệm vụ lớn của quốc gia.
Tại buổi tiếp Thủ hiến Hamburg (Đức) Peter Tschentscher, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực cảng biển, logistics, kinh tế biển, chuyển đổi xanh và năng lượng tái tạo; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, tận dụng hiệu quả Hiệp định EVFTA.
Trong các cuộc tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Lào và Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò trụ cột của hợp tác quốc phòng - an ninh; đề nghị tăng cường tin cậy chính trị, phối hợp bảo vệ biên giới, đồng thời thúc đẩy kết nối hạ tầng, giao thương và phát triển kinh tế khu vực biên giới Việt Nam - Campuchia.
Việt Nam luôn cần vốn ngoại để mở xưởng, tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và kết nối toàn cầu. Bước sang năm 2026, khi vị thế kinh tế đã khác, thu hút FDI của Việt Nam đòi hỏi chuẩn mực khắt khe hơn: phải xanh, số hóa, công nghệ cao, có sức lan tỏa và giúp Việt Nam từng bước làm chủ, tiến tới sở hữu công nghệ gốc.
Theo các chuyên gia, thay vì cạnh tranh bằng ưu đãi thuế hoặc chi phí lao động giá rẻ, Việt Nam cần chuyển hướng cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng đô thị, dịch vụ công và môi trường sống thân thiện.