Bộ Quốc phòng đề xuất sửa đổi Quy chế quản lý Cảng quốc tế Cam Ranh nhằm đảm bảo an ninh quốc phòng nhưng vẫn khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế. Trong đó, đề xuất dừng các hoạt động sản xuất, kinh doanh tại cảng khi có tình huống về quốc phòng và hoạt động diễn tập quy mô lớn...

Bộ Quốc phòng đang dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế quản lý hoạt động của Cảng quốc tế Cam Ranh, thuộc Vùng 4 Hải quân đóng tại thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.

KẾT HỢP HÀI HÒA GIỮA KINH TẾ VÀ AN NINH QUỐC PHÒNG

Bộ Quốc phòng cho biết ngày 27/6/2016, Thủ tướng đã ký Quyết định số 25 về việc ban hành quy chế quản lý hoạt động của cảng quốc tế Cam Ranh, quy chế này đã được sửa đổi 1 lần vào ngày 3/10/2019.

Song theo Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành đã có hiệu lực từ 1/1/2025, trong đó xác định căn cứ quân sự Cam Ranh là khu quân sự loại A, nhóm đặc biệt phải áp dụng biện pháp quản lý, bảo vệ đặc biệt nghiêm ngặt để bảo đảm bí mật, an toàn tuyệt đối.

Chức năng chính của Cảng quốc tế Cam Ranh là tiếp nhận các loại tàu quân sự và tàu khách quốc tế; cung cấp dịch vụ hàng hải tại Căn cứ quân sự Cam Ranh; tăng cường quan hệ với các lực lượng hải quân quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế và trong khu vực; bảo đảm sự đồng bộ cho hoạt động của các tàu, sẵn sàng chiến đấu; đồng thời góp phần xây dựng khu vực Biển Đông hòa bình, ổn định.

Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng cho biết Cảng quốc tế Cam Ranh đã được đầu tư xây dựng với hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, có tổng chiều dài cầu tàu là 2.157 m, độ sâu trước bến đạt 20 m, đủ khả năng tiếp nhận tàu có trọng tải lên đến 110.000 tấn. Hơn nữa, cảng nằm cách tuyến hàng hải quốc tế chỉ 50 hải lý, đảm bảo phục vụ tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và khai thác kinh tế hiệu quả.

Ngày 21/8/2024, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cũng đã ban hành Kế hoạch số 9334/KH-UBND về phát triển dịch vụ logistics trên địa bàn tỉnh đến năm 2025.

Kế hoạch xác định rõ: “Phát triển dịch vụ logistics thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh. Chú trọng phát triển các cảng tổng hợp, chuyên dùng cho tàu biển trọng tải lớn tại Vân Phong và Cam Ranh, tạo động lực thúc đẩy kinh tế khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.”

Theo đó, Cảng quốc tế Cam Ranh sẽ được phát triển thành trung tâm dịch vụ logistics lớn của tỉnh, của khu vực Nam Trung Bộ – Tây Nguyên, cũng như của cả nước, đồng thời xây dựng cảng trung chuyển quốc tế tại Khu kinh tế Vân Phong, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lên đến 24.000 TEU.

Với đặc thù nằm trong Căn cứ quân sự Cam Ranh – khu quân sự nhóm đặc biệt, Cảng quốc tế Cam Ranh được áp dụng các biện pháp quản lý, bảo vệ đặc biệt nghiêm ngặt.

Do đó, để vừa bảo đảm an ninh, an toàn cho Căn cứ quân sự Cam Ranh, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Cảng quốc tế Cam Ranh phục vụ phát triển kinh tế gắn với quốc phòng theo đúng định hướng, việc tiếp tục xây dựng và ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế quản lý hoạt động của Cảng quốc tế Cam Ranh (thuộc Bộ Quốc phòng) là cần thiết.

ĐỀ XUẤT CÁC QUY ĐỊNH MỚI

Tại dự thảo, Bộ Quốc phòng đề xuất sửa đổi quy định về tên gọi của Công ty trách nhiệm hữu hạn Tân Cảng - Petro Cam Ranh (gọi tắt là Công ty Tân Cảng - Petro Cam Ranh).

Đây là doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng và kết hợp phát triển kinh tế - xã hội, với 100% vốn của các doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (thay vì Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn nắm giữ 75%, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam nắm giữ 25% vốn điều lệ).

Đáng chú ý, Bộ Quốc phòng sẽ tạm dừng các hoạt động sản xuất, kinh doanh của Cảng quốc tế Cam Ranh để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng.

Lý do Bộ Quốc phòng đưa ra khi đề xuất vấn đề này là khi cảng quốc tế Cam Ranh thực hiện nhiệm vụ quốc phòng (đặc biệt khi có tình huống về quốc phòng và hoạt động diễn tập quy mô lớn…) có thể phải dừng toàn bộ các hoạt động sản xuất, kinh doanh tại cảng, khiến việc thực hiện các hợp đồng đã ký bị đình trệ hoặc phải hủy bỏ gây thiệt hại về kinh tế với giá trị lớn (bao gồm cả hậu quả trực tiếp và gián tiếp).

Quá trình đàm phán, ký kết các hợp đồng kinh tế, Công ty Tân Cảng - Petro Cam Ranh đã chủ động đưa ra các trường hợp dừng hoạt động sản xuất, kinh doanh để phục vụ hoạt động quốc phòng vào điều khoản bất khả kháng để tránh thiệt hại.

Tuy nhiên trường hợp phát sinh tranh chấp vẫn cần phải có văn bản xác nhận hoặc quyết định của cấp có thẩm quyền làm căn cứ để thực hiện các thủ tục pháp lý. Vì vậy theo Bộ Quốc phòng việc bổ sung khoản này là cần thiết.

Quá trình thực hiện, Công ty Tân Cảng - Petro Cam Ranh sẽ chủ động đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành văn bản tạm dừng các hoạt động sản xuất, kinh doanh cảng quốc tế Cam Ranh để thực hiện tốt các nhiệm vụ quốc phòng, đồng thời tránh các thiệt hại về kinh tế cho nhà nước, công ty.

Ngoài ra, tại dự thảo, Bộ Quốc phòng cũng lấy ý kiến bổ sung, sửa đổi một số nội dung về bảo đảm tài chính đối với hoạt động quốc phòng tại cảng quốc tế Cam Ranh; vấn đề tàu quân sự nước ngoài đến và rời cảng; người và phương tiện Việt Nam vào, ra cảng; dịch vụ, hoạt động được thực hiện trong khu vực cảng…