Doanh nghiệp "thở phào" nhờ tháo gỡ điểm nghẽn khấu trừ chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết

Ngày 10/2/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 132/2020/NĐ-CP ngày 05/11/2020 quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 27/3/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2024.

Theo chuyên gia, Nghị định 20 mở rộng định nghĩa về các bên liên kết để phù hợp với những thay đổi trong Luật Các tổ chức tín dụng. Theo đó, các bên liên kết hiện nay bao gồm cả các công ty liên kết của tổ chức tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Nghị định 20 giới hạn việc xác định các bên cho vay hoặc bảo lãnh thứ ba được xem là các bên liên kết. Các bên cho vay, bảo lãnh và các tổ chức tín dụng sẽ không được coi là các bên liên kết trừ khi các bên này tham gia vào “điều hành, kiểm soát, góp vốn, hoặc đầu tư" vào doanh nghiệp đi vay. 

“Nghị định 20 chính thức có hiệu lực từ 27/3/2025 bao gồm phiên bản mới của Phụ lục I với các biểu mẫu kê khai về thông tin giao dịch liên kết theo những quy định mới. Do đó người nộp thuế cần lưu ý về các thay đổi này khi chuẩn bị và nộp tờ khai trong thời gian sắp tới”.

“Việc sửa đổi này giúp giải quyết các vướng mắc của người nộp thuế về việc bị xem xét là có phát sinh giao dịch liên kết với bên cho vay khi các doanh nghiệp này đi vay từ các ngân hàng thương mại hay các tổ chức tín dụng thứ ba độc lập. Quy định này trước đây đã khiến nhiều doanh nghiệp đi vay phải chịu khống chế về phần chi phí lãi vay được khấu trừ tính trên EBITDA (lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí lãi vay và khấu hao - PV)”, bà Judith Henry, Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ xác định giá chuyển nhượng, PwC Việt Nam nhận định.

Theo bà Judith, Nghị định 132 trước đây quy định các chi phí lãi vay không được khấu trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp có thể được chuyển tiếp sang các kỳ tính thuế tiếp theo và được khấu trừ nếu tỷ lệ chi phí lãi vay thuần/EBITDA dưới 30% trong những năm đó.

Tuy nhiên, bà Judith cũng nêu một tình huống phát sinh từ nghị định này, đó là: những thay đổi trong Nghị định 20 về định nghĩa quan hệ liên kết thông qua tiêu chí khoản vay sẽ được áp dụng từ năm 2024 trở đi. Do đó, có thể xảy ra trường hợp một doanh nghiệp vay từ một tổ chức tín dụng được xem là bên liên kết cho giai đoạn trước năm 2024 nhưng sẽ không được xem là bên liên kết từ năm 2024 trở đi. "Trong trường hợp này, câu hỏi đặt ra là liệu các chi phí lãi vay chưa được khấu trừ phát sinh trước năm tài chính 2024 có thể được chuyển tiếp sang các năm tài chính từ 2024 trở đi hay không?”, bà Judith nêu vấn đề.

Các chuyên gia ngành thuế cho rằng, Nghị định 20 cung cấp quy định chuyển tiếp cho vấn đề này, cụ thể các chi phí lãi vay chưa được khấu trừ tính đến cuối năm 2023 sẽ được phân bổ đều và chuyển sang các kỳ tính thuế còn lại tiếp theo để được khấu trừ trong các năm còn lại.

Ngoài ra, Nghị định 20 mở rộng trách nhiệm của Ngân hàng nhà nước trong việc cung cấp thông tin về người có liên quan và công ty liên kết của tổ chức tín dụng theo yêu cầu của cơ quan thuế.