Hoa Kỳ hoãn tăng thuế gỗ: Điều chỉnh không liên quan đến cơ chế thuế đối ứng

Thời điểm tăng thuế đối với một số sản phẩm gỗ thành phẩm, bao gồm ghế bọc nệm, tủ bếp và tủ nhà tắm, được lùi từ 01/01/2026 sang 01/01/2027.

Theo quy định hiện hành tại Tuyên bố 10976 ban hành tháng 9/2025, các sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Hoa Kỳ đang chịu mức thuế 10% đối với gỗ nguyên liệu và 25% đối với các mặt hàng chế biến sâu, với lộ trình dự kiến tăng lên 30% và 50% từ đầu năm 2026. Việc điều chỉnh thời điểm áp dụng mức thuế cao hơn đồng nghĩa với việc các mức thuế hiện hành tiếp tục được duy trì thêm một năm.

Vụ thị trường Trong nước (Bộ Công thương) nhận định, về bản chất, đây không phải là quyết định hoãn áp thuế, mà là hoãn tăng thuế. Các sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Hoa Kỳ vẫn tiếp tục chịu thuế theo Mục 232 ở mức hiện hành. Tuy nhiên, việc lùi thời điểm tăng thuế có ý nghĩa thực tế trong việc tránh gây gián đoạn đột ngột đối với hoạt động thương mại, đồng thời tạo thêm thời gian để các bên liên quan thích ứng với chính sách thuế mới.

Phía Hoa Kỳ cho biết quyết định điều chỉnh thời điểm tăng thuế được đưa ra nhằm tạo dư địa cho các cuộc đàm phán thương mại đang được triển khai, đồng thời phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh kinh tế và ổn định chuỗi cung ứng. Cách tiếp cận này cho thấy thuế quan tiếp tục được sử dụng như một công cụ điều tiết và thương lượng, thay vì chỉ mang tính bảo hộ đơn thuần.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì các mức thuế hiện hành trong năm 2026 giúp các doanh nghiệp xuất khẩu có thêm thời gian ổn định đơn hàng, cân đối chi phí và điều chỉnh chiến lược thị trường.

Đối với Việt Nam, dù ngành gỗ vẫn đang chịu tác động từ các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu ngày càng cao về xuất xứ, môi trường và truy xuất nguồn gốc, xuất khẩu đồ gỗ sang Hoa Kỳ trong năm 2025 vẫn duy trì xu hướng tích cực. Do đó, việc hoãn tăng thuế giúp hạn chế áp lực chi phí trong ngắn hạn, đặc biệt đối với các nhóm hàng chế biến sâu.

Cơ quan này cũng lưu ý, quyết định hoãn tăng thuế theo Mục 232 không liên quan và không phụ thuộc vào các phán quyết cuối cùng của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đối với các sắc lệnh thuế đối ứng.

Về mặt pháp lý, thuế theo Mục 232 được ban hành trên cơ sở an ninh quốc gia và thuộc thẩm quyền của nhánh hành pháp, tách biệt với các biện pháp thuế đối ứng được triển khai theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Do đó, dù có bất kỳ điều chỉnh tư pháp nào liên quan đến thuế đối ứng, các mức thuế áp dụng theo Mục 232 vẫn có hiệu lực độc lập.

Trong trung hạn, chính sách thuế của Hoa Kỳ đối với các nhóm hàng nhập khẩu, trong đó có sản phẩm gỗ, vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro điều chỉnh. Hoa Kỳ đang tiếp tục mở rộng phạm vi điều tra và áp dụng Mục 232 đối với các mặt hàng chiến lược khác, đồng thời có thể sử dụng công cụ thuế quan để phục vụ các mục tiêu đàm phán thương mại và cân đối lợi ích kinh tế – chính trị trong năm 2026.

Theo nhận định của Vụ thị trường trong nước, ngành gỗ Việt Nam, giai đoạn tới có thể được đánh giá là tạm thời ổn định nhưng chưa thực sự an toàn. Doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến chính sách, chủ động trao đổi với đối tác nhập khẩu, đồng thời chuẩn bị các phương án ứng phó trong trường hợp thuế suất được điều chỉnh trở lại theo lộ trình đã công bố.

Việc tận dụng khoảng thời gian hoãn tăng thuế để củng cố năng lực tuân thủ, đa dạng hóa thị trường và nâng cao giá trị gia tăng sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro và duy trì ổn định xuất khẩu trong thời gian tới.