Cả nước có 25 nhà máy nhiệt điện đốt than đang hoạt động, phát thải ra tổng lượng tro, xỉ khoảng 13 triệu tấn/năm, trong đó tro bay chiếm từ 80% đến 85%. Việc xử lý lượng chất thải này là vấn đề lớn cần sớm giải quyết...

Theo số liệu tổng hợp của Bộ Công Thương, hiện cả nước có 25 nhà máy nhiệt điện đốt than đang hoạt động, phát thải ra tổng lượng tro, xỉ khoảng 13 triệu tấn/năm, trong đó tro bay chiếm từ 80% đến 85%. Lượng phát thải tập trung chủ yếu ở khu vực miền Bắc, chiếm 65%, miền Trung chiếm 23% và miền Nam chiếm 12% tổng lượng thải.

Trong số này, lượng tro xỉ phát thải từ 13 nhà máy nhiệt điện than thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là 8,57 triệu tấn, chiếm 64% tổng lượng phát thải của cả nước. Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) có 6 nhà máy  với lượng tro, xỉ phát thải là 2,05 triệu tấn, chiếm 15% tổng lượng phát thải và 1 nhà máy thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam với 0,784 triệu tấn chiếm khoảng 6% tổng lượng tro xỉ phát thải. Cùng với đó là 5 nhà máy của các chủ đầu tư BOT và các chủ đầu tư khác phát thải khoảng 2 triệu tấn, chiếm 15% tổng lượng phát thải của cả nước.

Theo đại diện Cục kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp (Bộ Công Thương), hiện tỷ lệ tiêu thụ tro, xỉ tại các nhà máy nhiệt điện, hóa chất đã tăng lên qua từng năm. Nếu như năm 2018, tỷ lệ tiêu thụ mới đạt 38,5%, đến năm 2020, đã nâng lên 50%. Toàn ngành phấn đấu năm 2025 đạt khoảng 80%.

Thời gian vừa qua, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp đã tiến hành kiểm tra tình hình xử lý tro, xỉ, thạch cao tại 6 đơn vị. Đến nay, 100% doanh nghiệp đã lập phương án tiêu thụ tro, xỉ. Công tác xử lý, tiêu thụ tro, xỉ của các nhà máy nhiệt điện tiến hành thuận lợi. Hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn để sử dụng tro, xỉ, thạch cao trong các lĩnh vực xây dựng, giao thông cũng từng bước được hoàn thiện.

Điển hình trong việc thúc đẩy tiêu thụ, tái sử dụng tro, xỉ phải kể đến Công ty Cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng. Công ty đầu tư nhiều nguồn lực để thúc đẩy tiêu thụ, tái sử dụng tro, xỉ, đẩy mạnh công tác bảo vệ môi trường. Theo đó, từ năm 2016 - 2021, tổng lượng tro bay của công ty đã tiêu thụ đạt gần 4,8/4,9 triệu tấn, lượng tro, xỉ tiêu thụ đạt hơn 1,65/0,86 triệu tấn. 

Hay tại Công ty Nhiệt điện Thái Bình, không chỉ với tro bay, tỷ lệ tiêu thụ xỉ, thạch cao các năm qua luôn đạt mức tối đa. Liên tiếp 2 năm 2019, 2020, Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh (TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) đã tiêu thụ 100% lượng tro bay phát sinh trong quá trình sản xuất điện. Đây là kết quả tích cực bởi năm trước đó, dù rất mong mỏi, nhưng lượng tiêu thụ tro bay chỉ dừng lại ở con số vài chục %.