Hợp tác y tế Việt Nam – Thụy Điển: Từ nền tảng 50 năm đến động lực kinh tế và đổi mới sáng tạo

Hợp tác y tế Việt Nam – Thụy Điển: Từ nền tảng 50 năm đến động lực kinh tế và đổi mới sáng tạo

5 thập kỷ hợp tác y tế giữa Việt Nam và Thụy Điển phản ánh một quá trình chuyển đổi đáng chú ý: từ hỗ trợ phát triển hệ thống y tế đến mở rộng kết nối giữa doanh nghiệp, cơ sở khám chữa bệnh, trường đại học và các tổ chức nghiên cứu.

Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, mối quan hệ này đứng trước cơ hội bước sang một giai đoạn mới, trong đó đổi mới sáng tạo và hợp tác thương mại có thể trở thành những động lực quan trọng.

Buổi phỏng vấn độc quyền Vneconomy với Ông Marcus Persson, Giám đốc quốc gia Business Sweden tại Việt Nam
Buổi phỏng vấn độc quyền Vneconomy với Ông Marcus Persson, Giám đốc quốc gia Business Sweden tại Việt Nam

Tuần lễ Y tế Thụy Điển – Việt Nam đã diễn ra từ ngày 16 đến 18/11 tại Hà Nội, Bắc Ninh và TP Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 200 nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo ngành y tế, giám đốc bệnh viện, nhà nghiên cứu, chuyên gia y tế, giảng viên và đại diện doanh nghiệp của Việt Nam và Thụy Điển đang cùng tham dự Tuần lễ Y tế Việt Nam – Thụy Điển 2026.

Sự kiện đánh dấu chặng đường 50 năm hợp tác trong lĩnh vực y tế giữa hai nước, đồng thời mở ra những trao đổi và định hướng hợp tác nhằm giải quyết các thách thức của ngành y tế trong tương lai.

Tuần lễ Y tế Thụy Điển – Việt Nam đã diễn ra từ ngày 16 đến 18/11 tại Hà Nội
Tuần lễ Y tế Thụy Điển – Việt Nam đã diễn ra từ ngày 16 đến 18/11 tại Hà Nội

Tuần lễ Y tế năm nay gắn với dấu mốc 50 năm khởi công xây dựng Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí vào năm 1976. Đây là dấu mốc đặt nền móng cho một trong những quan hệ hợp tác quốc tế lâu dài và có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Y Tế Việt Nam Đào Xuân Cơ nhấn mạnh Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới hệ thống y tế, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng, công bằng và bền vững.

Quá trình này đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về đổi mới công nghệ, hiện đại hóa cơ sở y tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe tiên tiến. Đây cũng là những lĩnh vực mà Thụy Điển có nhiều thế mạnh, kinh nghiệm và thành tựu nổi bật.

Về phương hướng hợp tác thời gian tới, Bộ Y tế Việt Nam mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với các đối tác Thụy Điển trong nghiên cứu khoa học, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế; ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong y tế; phát triển dược phẩm, trang thiết bị y tế; nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và phát triển hệ thống y tế xanh, bền vững. Ông đánh giá cao vai trò của cộng đồng doanh nghiệp trong việc kết nối tri thức, công nghệ, nguồn lực và kinh nghiệm quốc tế với nhu cầu phát triển thực tiễn của ngành y tế Việt Nam.

KINH TẾ Y TẾ: DƯ ĐỊA HỢP TÁC VƯỢT RA NGOÀI THIẾT BỊ VÀ DƯỢC PHẨM

Đổi mới sáng tạo trong y tế ngày càng gắn với một hệ sinh thái rộng hơn, nơi dược phẩm, thiết bị y tế, hạ tầng bệnh viện, dữ liệu, công nghệ số và nghiên cứu khoa học có mối liên hệ chặt chẽ. Giá trị của một giải pháp không chỉ nằm ở công nghệ được phát triển, mà còn ở khả năng tích hợp vào hệ thống y tế, đáp ứng nhu cầu thực tế và tạo ra hiệu quả lâu dài.

Với thế mạnh trong lĩnh vực khoa học sự sống, công nghệ y tế và các giải pháp chăm sóc sức khỏe, Thụy Điển có thể trở thành đối tác đáng chú ý của Việt Nam trong quá trình này.

Hệ sinh thái tham gia Tuần lễ Y tế Thụy Điển – Việt Nam 2026 có sự hiện diện của AstraZeneca, Diaverum, Ericsson, EviBody, Getinge, Viện Karolinska, Surgical Science và Sweco. Các đơn vị hoạt động trong nhiều lĩnh vực, từ dược phẩm, chăm sóc chuyên khoa đến kết nối số, nghiên cứu y học, mô phỏng lâm sàng và hạ tầng bệnh viện.

Đại sứ Thụy Điển Johan Ndisi cùng với các chuyên gia viện Karolinska tại BV Phụ Sản Hà Nội.
Đại sứ Thụy Điển Johan Ndisi cùng với các chuyên gia viện Karolinska tại BV Phụ Sản Hà Nội.

Sự đa dạng này gợi mở một hướng tiếp cận quan trọng: thay vì chỉ nhìn nhận hợp tác ở cấp độ mua bán sản phẩm, hai bên có thể tìm kiếm cơ hội phát triển các giải pháp tổng thể, kết hợp công nghệ với chuyên môn, đào tạo và nghiên cứu. Đây là cơ sở để mở rộng quan hệ thương mại, đồng thời tạo điều kiện cho các mô hình hợp tác có chiều sâu hơn giữa doanh nghiệp và các cơ sở y tế.

Tuy nhiên, cơ hội thị trường không đồng nghĩa với kết quả thương mại tự động. Việc đưa công nghệ vào thực tiễn còn phụ thuộc vào nhu cầu của bệnh viện, khả năng đầu tư, điều kiện triển khai, năng lực vận hành và hiệu quả sử dụng. Đối với doanh nghiệp nước ngoài, hiểu rõ nhu cầu trong nước và xây dựng quan hệ đối tác phù hợp là những yếu tố quan trọng để phát triển thị trường bền vững.

TỪ CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ ĐẾN NĂNG LỰC ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Một trong những câu hỏi đáng chú ý đối với hợp tác y tế Việt Nam – Thụy Điển là làm thế nào để chuyển giao công nghệ đi cùng với nâng cao năng lực trong nước.

Nếu hợp tác chỉ dừng ở việc cung cấp thiết bị hoặc triển khai các giải pháp có sẵn, giá trị tạo ra có thể chưa khai thác hết tiềm năng của quan hệ đối tác. Ngược lại, khi doanh nghiệp, bệnh viện và cơ sở nghiên cứu cùng tham gia từ khâu xác định vấn đề đến thử nghiệm, đào tạo và hoàn thiện giải pháp, hợp tác có thể tạo thêm giá trị về tri thức, nguồn nhân lực và năng lực ứng dụng công nghệ.

Trong lĩnh vực y tế số, chẳng hạn, cơ hội không chỉ nằm ở hạ tầng kết nối mà còn ở khả năng tích hợp các giải pháp vào quy trình chuyên môn, hỗ trợ quản lý và nâng cao hiệu quả vận hành. Với nghiên cứu y học và công nghệ điều trị, sự phối hợp giữa các tổ chức nghiên cứu, cơ sở khám chữa bệnh và doanh nghiệp có thể tạo điều kiện để chuyên môn khoa học được kết nối chặt chẽ hơn với nhu cầu thực tiễn.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: doanh nghiệp mang đến công nghệ và năng lực triển khai; cơ sở y tế cung cấp hiểu biết về nhu cầu chuyên môn; còn các trường đại học và viện nghiên cứu đóng vai trò trong nghiên cứu, đào tạo và phát triển tri thức.

Từ năm 2017, 432 sinh viên Uppsala University đã đến Việt Nam thông qua Khóa học Sức khoẻ toàn cầu, một chương trình hợp tác với Trường Đại học Y tế công cộng.
Từ năm 2017, 432 sinh viên Uppsala University đã đến Việt Nam thông qua Khóa học Sức khoẻ toàn cầu, một chương trình hợp tác với Trường Đại học Y tế công cộng.

Dù vậy, để các mô hình hợp tác này phát triển, hai bên cần tiếp tục xác định những lĩnh vực ưu tiên, cơ chế phối hợp và phương thức triển khai phù hợp. Hiệu quả cuối cùng không chỉ được đo bằng số lượng đối tác tham gia hay công nghệ được giới thiệu, mà còn bằng khả năng ứng dụng, chất lượng dịch vụ và lợi ích thực tế đối với người bệnh.

VAI TRÒ KẾT NỐI THỊ TRƯỜNG CỦA BUSINESS SWEDEN

Trong tiến trình đó, các tổ chức xúc tiến thương mại có vai trò kết nối doanh nghiệp với đối tác, giúp nhận diện cơ hội thị trường và thúc đẩy đối thoại giữa khu vực tư nhân với các tổ chức nghiên cứu, cơ sở y tế.

Đối với Business Sweden, cơ hội hợp tác y tế Việt Nam – Thụy Điển đặt ra bài toán làm thế nào để kết nối thế mạnh công nghệ và chuyên môn của doanh nghiệp Thụy Điển với các ưu tiên phát triển của Việt Nam. Cách tiếp cận này đòi hỏi sự hiểu biết về thị trường sở tại, khả năng xác định nhu cầu cụ thể và định hướng hợp tác dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động giới thiệu sản phẩm.

Ở góc độ kinh tế, việc phát triển quan hệ đối tác trong y tế có thể mở ra cơ hội thương mại và đầu tư cho doanh nghiệp hai nước. Ở góc độ đổi mới sáng tạo, những kết nối này có thể tạo điều kiện thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Hai mục tiêu không tách rời nhau: một thị trường có khả năng tiếp nhận và ứng dụng công nghệ hiệu quả sẽ tạo nền tảng tốt hơn cho hợp tác kinh doanh bền vững.

Nhìn lại 50 năm hợp tác y tế, thách thức của giai đoạn tiếp theo không chỉ là duy trì những kết nối đã có, mà còn là tìm ra những mô hình hợp tác phù hợp với nhu cầu mới của hệ thống y tế Việt Nam. Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa kinh nghiệm hợp tác lâu dài, đổi mới công nghệ và khả năng chuyển hóa cơ hội thành các hoạt động cụ thể.

Trao đổi về triển vọng hợp tác trong giai đoạn mới, ông Marcus Persson,  Giám đốc quốc gia Business Sweden tại Việt Nam, chia sẻ góc nhìn về các lĩnh vực có tiềm năng phát triển, vai trò kết nối doanh nghiệp và những điều kiện cần thiết để thúc đẩy thương mại, đầu tư và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y tế giữa hai quốc gia.