Kinh doanh xăng dầu: Tự chủ nhưng vẫn còn rào cản?

Với việc Nhà nước chấm dứt bù lỗ cho xăng dầu từ 16/9, các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này tuy đã được “cởi trói”, nhưng vẫn còn nhiều lo ngại trước một số quy định cụ thể.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin Chính phủ chấm dứt việc bù giá cho xăng dầu, đại diện Công ty Xăng dầu Quân đội nói việc giá xăng dầu được điều chỉnh theo cơ chế thị trường sẽ giúp các doanh nghiệp xăng dầu nâng cao hiệu quả kinh doanh. Doanh nghiệp cũng sẽ chủ động hơn trong việc tính toán thời điểm và lượng hàng cần nhập.

Ông Vương Thái Dũng, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam cũng chia sẻ: quyết định mới của liên bộ Tài chính - Công Thương đã “cởi trói” cho các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này. Bên cạnh đó, theo ông, người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi nhiều hơn, do giá bán xăng dầu trong nước sẽ luôn được điều chỉnh theo sự biến động của thị trường xăng dầu thế giới. Không những vậy, người tiêu dùng còn có thể lựa chọn những nhà cung cấp xăng dầu uy tín và có mức giá hợp lý.

Tuy nhiên, ông Dũng băn khoăn: do liên bộ đã quyết định áp dụng theo cơ chế thị trường đối với việc kinh doanh xăng dầu, nên các văn bản hướng dẫn cũng cần phải có sự điều chỉnh cho phù hợp hơn, để trong quá trình thực hiện doanh nghiệp không gặp phải những vướng mắc, đặc biệt là vấn đề hoa hồng cho các đại lý. Bên cạnh đó, các chính sách cũng cần có sự nhất quán để không gây ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Ông dẫn chứng, theo quy định tại Nghị định số 55/2007/NĐ- CP, các doanh nghiệp sẽ phải đăng ký trước 48 giờ khi có sự điều chỉnh về giá bán xăng dầu. Trong khi đó, theo quy định mới, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu sẽ phải đăng ký giá bán trước ba ngày (ngày làm việc).

 “Với quy định này, nếu giá xăng dầu trên thế giới biến động mạnh vào những ngày cuối tuần, ngày nghỉ, doanh nghiệp rất khó có thể “trở tay”. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng tới doanh nghiệp mà bản thân người tiêu dùng cũng sẽ không được hưởng lợi nếu giá trên thế giới giảm mạnh. Bên cạnh đó, quy định này còn tạo điều kiện cho những người đầu cơ khi giá tăng”, ông Dũng phân tích.

Ngoài ra, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng phân vân về việc Bộ Tài chính vừa công bố ngân sách nhà nước sẽ bù lỗ dầu diezel tồn kho cho các doanh nghiệp đến trước ngày 16/9/2008 và bù lỗ kinh doanh xăng cho doanh nghiệp đến ngày 21/7/2008. Trong khi đó, vẫn chưa có những hướng dẫn đối với việc bù lỗ cho các mặt hàng khác là dầu hoả và dầu mazut. Theo quy định, các mặt hàng này đều phải có dự trữ trong lưu thông tối thiểu là 20 ngày.

Ông Vũ Ngọc Quyền, chuyên viên Vụ Năng lượng, Bộ Công Thương cũng xác nhận rằng, trên thực tế lượng dự trữ của doanh nghiệp thường cao hơn khoảng 1,5 lần.

Về những băn khoăn trên của doanh nghiệp, ông Trần Xuân Hà, Thứ trưởng Bộ Tài chính, cho rằng: cơ chế phối hợp liên bộ hiện cần khoảng 3 ngày để kết hợp chặt chẽ hơn với doanh nghiệp trong việc chuẩn bị phương án điều chỉnh giá. Trước mắt sẽ thực hiện theo cơ chế này, nhưng sau sẽ có sự xem xét điều chỉnh.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã yêu cầu Bộ Công Thương sửa lại Nghị định số 55/2007 theo hướng linh hoạt hơn, để doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc điều chỉnh giá bán xăng dầu.