Kinh tế Trung Quốc có thể không bao giờ vượt được Mỹ

Hồi năm 2019, một số nhà dự báo nhận định GDP của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào khoảng năm 2030...

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.
Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Thời kỳ tăng trưởng mạnh mẽ của Trung Quốc đã lùi vào dĩ vãng và nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang chật vật với cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài. Theo Wall Street Journal, mục tiêu của Trung Quốc vượt Mỹ để trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể sẽ mất thêm vài thập kỷ so với kỳ vọng của Bắc Kinh để đạt được, hoặc thậm chí không bao giờ trở thành hiện thực.

Tờ báo này chỉ ra rằng nền kinh tế Trung Quốc hiện nay bị đè nặng bởi sự dư thừa: hàng triệu tòa chung cư không có người ở hoặc chưa hoàn thiện, khối nợ hàng nghìn tỷ USD của chính quyền các địa phương, và sản lượng công nghiệp bùng nổ dẫn tới làn sóng xuất khẩu hàng giá rẻ làm gia tăng căng thẳng thương mại.

Tất nhiên, Trung Quốc vẫn sở hữu nhiều thế mạnh, gồm vị thế thống lĩnh trong nền sản xuất toàn cầu và ưu thế dẫn trước trong những công nghệ mới như ô tô điện và năng lượng tái tạo. Ngoài ra, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đã chứng tỏ được khả năng tốt trong việc ứng phó với các cuộc khủng hoảng trước đây và đang triển khai nhiều biện pháp kích thích để hỗ trợ nền kinh tế.

Tuy nhiên, tình trạng thừa mứa trong nền kinh tế Trung Quốc cho thấy những thách thức mà nước này sẽ phải đương đầu nếu một cuộc chiến tranh thương mại mới nổ ra.

Trong suốt nhiều thập kỷ, nền kinh tế Trung Quốc được thúc đẩy bởi hoạt động đầu tư ồ ạt. Ban đầu, hoạt động đầu tư này mang lại cho Trung Quốc cơ sở hạ tầng hiện đại, hình thành những thành phố siêu lớn và thúc đẩy sự lớn mạnh của cỗ máy sản xuất. Nhưng việc duy trì chiến lược đầu tư hạ tầng trong suót nhiều năm đồng nghĩa Trung Quốc ngày nay gánh một khối nợ chồng chất, có quá nhiều căn hộ bỏ trống và công suất công nghiệp dôi dư.

Tổng nợ của chính phủ, các hộ gia đình và doanh nghiệp Trung Quốc đang tiến gần tới mức tương đương 300% tổng sản phẩm trong nước (GDP) hàng năm. Nợ ẩn của các chính quyền địa phương - là những khoản nợ không nằm trong bảng cân đối kế toán của các chính quyền, được vay thông qua những công ty đầu tư hoạt động thiếu minh bạch được biết đến là công cụ tài chính địa phương (LGFV) - cũng là một vấn đề lớn. Ở một số phương diện, quy mô nợ và gánh nặng trả lãi của Trung Quốc hiện nay còn nghiêm trọng hơn của Mỹ trước khủng hoảng tài chính hay của châu Âu ở giai đoạn đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng nợ cách đây 1 thập kỷ.

VnEconomy

Về bất động sản, cơn sốt bất động sản ở Trung Quốc là chưa từng có tiền lệ, và khi khủng hoảng xảy ra, đó cũng là cuộc khủng hoảng địa ốc chưa từng có tiền lệ.

Hoạt động xây dựng mới và doanh số bán nhà đã sụt giảm chóng mặt kể từ khi Chính phủ Trung Quốc thực hiện các biện pháp kiềm chế bong bóng vào năm 2020. Khi thị trường lao dốc, Bắc Kinh lại phải triển khai nhiều nỗ lực để ổn định, như giảm bớt các hạn chế mua nhà và cung cấp khoản vay lãi suất thấp cho những người mua nhà, nhưng hầu như không mang lại tác dụng đáng kể. Trong một dấu hiệu cho thấy sự bùng nổ của thị trường bất động sản Trung Quốc đã đi quá xa, có khoảng 80 triệu căn hộ bỏ trống ở Trung Quốc, tương đương với một nửa tổng nguồn cung nhà ở của toàn nước Mỹ - theo ước tính mới nhất vào cuối tháng 11.

Một báo cáo của ngân hàng Barclays cho biết cuộc khủng hoảng bất động sản đã cuốn phăng 18 nghìn tỷ USD tài sản của các hộ gia đình Trung Quốc, vượt quá thiệt hại mà người Mỹ hứng chịu trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009. Đây là một lý do quan trọng vì sao người tiêu dùng Trung Quốc không còn chi tiêu thoải mái như trước.

Để ứng phó với nền kinh tế tăng trưởng ngày càng chậm lại và nhằm mục đích đưa Trung Quốc thành một gã khổng lồ về công nghệ, Bắc Kinh đã chuyển hướng đầu tư vào lĩnh vực sản xuất vốn đã ở quy mô rất lớn của nước này. Hệ quả là công suất công nghiệp tăng vọt và giá hàng hóa tại cổng nhà máy ở Trung Quốc đã giảm liên tiếp trong hơn 2 năm qua. Không bán được hàng trong nước do nguồn cung quá lớn mà nhu cầu nội địa lại ảm đạm, các nhà sản xuất Trung Quốc ra sức tìm kiếm khác hàng ở nước ngoài. Điều đó đang làm dấy lên những xung đột thương mại giữa Trung Quốc với phương Tây, đặc biệt là Mỹ, và các thị trường mới nổi như Brazil và Ấn Độ.

Ngoài những dư thừa khó xử lý trong nền kinh tế, Trung Quốc còn đang đối mặt với trở ngại từ dân số lão hóa. Số dân trong độ tuổi lao động của nước này đang giảm do tỷ lệ sinh giảm xuống mức thấp đáng báo động, đảo ngược lợi thế nhân khẩu học vốn giữ vai trò quan trọng trong sự nổi lên của kinh tế Trung Quốc những thập kỷ qua.

Trong nhiều năm, tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của kinh tế Trung Quốc khiến nhiều nhà dự báo cho rằng sẽ đến lúc nước này vượt Mỹ để trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới. Hồi năm 2019, một số nhà dự báo nhận định GDP của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào khoảng năm 2030.

Nhưng hiện nay, Mỹ đang giữ vai trò là đầu tàu của kinh tế thế giới, trong khi Trung Quốc chật vật ứng phó với sự giảm tốc của nền kinh tế. Các dự báo vì thế cũng dịch chuyển: hầu như không còn chuyên gia nào cho rằng Trung Quốc sẽ đuổi kịp Mỹ về quy mô của nền kinh tế trước năm 2050, nếu Trung Quốc có thể làm được điều đó.

Trung Quốc biến nước thải rửa mặn thành nguồn nuôi hải sản giữa sa mạc

Những con hàu nặng 316 gram, dài 17 cm được vớt lên từ ao nước thải mặn ở rìa sa mạc Taklamakan cho thấy mô hình: biến “nước thải” của quá trình rửa mặn thành đầu vào cho chuỗi nuôi hải sản tuần hoàn, nơi nước được tái sử dụng trên 95% và đất nhiễm mặn dần được cải tạo tại vùng Alar (Tân Cương) từng bị coi là đất khô cằn nhất Trung Quốc...

Chiến dịch đưa Jensen Huang trở lại ghế CEO Nvidia

Ông Jensen Huang đã trao đổi với những người thân tín về khả năng trở lại vị trí CEO Nvidia, trong bối cảnh các đồng minh tại Thung lũng Silicon gây sức ép lên hội đồng quản trị công ty để đưa ông quay lại...

4 câu hỏi lớn khi các CEO Mỹ tới Trung Quốc tuần này

Các CEO Mỹ sẽ dự Hội nghị thượng đỉnh doanh nghiệp APEC tại Thâm Quyến tuần này, khi thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ - Trung sắp hết hiệu lực và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu tiếp tục gây sức ép lên quan hệ kinh doanh hai nước...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy