Lạm phát "nóng" kỷ lục, Anh chuẩn bị có lần nâng lãi suất mạnh nhất 27 năm

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) được dự báo sẽ nâng lãi suất 0,5 điểm phần trăm - mức tăng lớn nhất kể từ năm 1997 - vào ngày 4/8. Động thái này diễn ra trong bối cảnh lạm phát tháng 6 của Anh đạt mức kỷ lục 40 năm 9,4%, đẩy nước Anh rơi vào cuộc khủng hoảng giá sinh hoạt lịch sử.

Trước đó, trong một bài phát biểu vào cuối tháng 7, Thống đốc BoE Andrew Bailey nói rằng hội đồng Chính sách Tiền tệ (MPC) đang cân nhắc nâng lãi suất 0,5 điểm phần trăm, đồng thời cam kết đưa lạm phát về mức dưới mức mục tiêu 2%.

Một cuộc thăm dò của Reuters được thực hiện trong tuần trước cho thấy hơn 70% các bên tham gia thị trường được hỏi dự báo mức tăng sẽ là 0,5 điểm phần trăm.

“Dù dữ liệu kinh tế kể từ đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm hồi tháng 6 không có sự thay đổi đáng kể, nhưng cam kết trước đó của MPC là hành động quyết liệt để giảm lạm phát và việc thị trường dự báo mức tăng 0,5 điểm phần trăm ở giai đoạn này đồng nghĩa có thể các nhà hoạch định chính sách sẽ thiên về hướng này”, chuyên gia kinh tế về các thị trường phát triển James Smith của ING nhận định.

Tuy nhiên, ông Smith cho rằng dư địa cho các đợt tăng lãi suất tiếp theo của BoE dường như đang cạn dần.

“Thị trường đã hạ dự báo về mức lãi suất 'đỉnh' từ 3,5% xuống 2,9%. Dù điều này đồng nghĩa rằng vẫn có thể có 2 lần tăng lãi suất với bước nhảy 0,5 điểm phần trăm nữa vào tháng 12 và sau đó có thể tăng nhẹ hơn”, vị chuyên gia kinh tế nói. “Còn chúng tôi dự báo mức lãi suất ngân hàng cao nhất là 2% (hiện tại là 1,25%), đồng nghĩa chỉ có một đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào tháng 9 tới, trước khi các nhà hoạch định chính sách ngừng động thái thắt chặt”.

Tuy nhiên, ông cho biết đây có thể là mức dự báo khiêm tốn và tùy thuộc vào tín hiệu của BoE trong ngày 4/8. ING không loại trừ khả năng sẽ có thêm một lần tăng 0,25 điểm phần trăm hoặc nhiều nhất 0,5 điểm phần trăm sau đó.

Một động thái quyết liệt tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 4/8 sẽ đưa quỹ đạo thắt chặt tiền tệ của BoE tiến gần hơn với xu hướng do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) đặt ra khi hai cơ quan này đã tăng lãi suất tương ứng 0,75 và 0,5 điểm phần trăm trong tháng 7.

Trong một báo cáo công bố đầu tuần này, nhà kinh tế cao cấp Kallum Pickering của ngân hàng Đức Berenberg nhận định Thống đốc Bailey nhiều khả năng sẽ nắm đa số trong 9 thành viên của MPC nếu ông ủng hộ mức tăng lãi suất 0,5 điểm phần trăm trong cuộc họp ngày 4/8. Chuyên gia này dự báo BoE sẽ tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm nữa trong tháng 9 và tăng thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 11 và ngừng tăng vào tháng 12.

Theo giới phân tích, dù việc này có thể giúp củng cố niềm tin vào việc chống lạm phát của BoE, tốc độ thắt chặt nhanh hơn có thể làm trầm trọng thêm rủi ro suy giảm tăng trưởng của nền kinh tế vốn đang đi xuống ở Anh.

Theo dự báo mới của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội Quốc gia, nền kinh tế Anh đang rơi vào suy thoái và cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt sẽ khiến hơn 5 triệu hộ gia đình cạn kiệt tiền tiết kiệm vào năm 2024.

Nhóm nghiên cứu dự báo  tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Anh sẽ giảm "nhẹ" trong nửa cuối năm 2022 và quý đầu tiên của năm 2023 nhưng rủi ro của một cuộc suy thoái sâu. Nhóm này dự báo GDP năm 2022 thậm chí có thể thấp hơn năm trước đó.