Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (UNCPGA) vừa phát hành một báo cáo đặc biệt, kêu gọi hành động phối hợp toàn cầu trước nguy cơ bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) – công nghệ có tiềm năng đạt đến hoặc vượt qua trí thông minh của con người… 

Trong bối cảnh các ông lớn công nghệ như: OpenAI, Google DeepMind, Meta và Anthropic đang chạy đua phát triển AGI, Liên Hợp Quốc cảnh báo rằng nếu không có cơ chế kiểm soát phù hợp, sự phát triển của công nghệ này có thể châm ngòi cho những rủi ro "chưa từng có trong lịch sử nhân loại".

Tuy nhiên, thực tế, cho đến nay, vẫn chưa có công ty nào chứng minh được sự tồn tại của một AGI. Hầu hết các nỗ lực vẫn đang tập trung vào việc mở rộng các hệ thống học tập đa phương thức và tăng cường năng lực tổng hợp – nền móng để tiến tới AGI.

Dù AGI vẫn đang trong quá trình phát triển, báo cáo của UNCPGA vẫn cảnh báo rằng với quy mô đầu tư tài chính khổng lồ và các nỗ lực R&D chưa từng có, công nghệ này có thể xuất hiện ngay trong thập kỷ này. 

Báo cáo nhấn mạnh nếu được kiểm soát đúng cách, AGI có thể mở ra những đột phá lớn trong khoa học, y tế và công nghiệp – từ việc tăng tốc khám phá thuốc chữa bệnh, đến hỗ trợ đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững. Tuy nhiên, đi kèm với tiềm năng vượt trội đó là những nguy cơ chưa từng có, đặc biệt là khả năng AGI tự hành động ngoài tầm kiểm soát của con người.

Nếu thiếu một khuôn khổ quản trị toàn cầu hiệu quả, cuộc chạy đua phát triển AGI giữa các quốc gia và tập đoàn có thể đẩy thế giới vào vòng xoáy nguy hiểm, làm suy yếu các chuẩn mực an ninh, và thổi bùng căng thẳng địa chính trị.

Do đó, Báo cáo của Hội đồng Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (UNCPGA) kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương hành động, dưới sự điều phối của Liên Hợp Quốc, nhằm ứng phó hiệu quả với các thách thức toàn cầu có thể nảy sinh từ sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo tổng quát.

Báo cáo chỉ ra sáu nguy cơ có thể xảy ra trước sự phát triển của AGI bao gồm con người mất khả năng kiểm soát đối với AGI; AGI bị lạm dụng để phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt; các lỗ hổng nghiêm trọng về an ninh mạng; bất ổn kinh tế sâu rộng; sự xuất hiện của các hệ thống AGI tự trị mang nguy cơ tồn vong; và việc bỏ lỡ cơ hội sử dụng AGI để giải quyết các vấn đề toàn cầu cấp bách.

Để giảm thiểu những rủi ro này, UNCPGA đề xuất một loạt giải pháp mang tính chiến lược và toàn diện. Trong đó có việc tổ chức một phiên họp đặc biệt của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc về AGI; thành lập Đài quan sát AGI toàn cầu nhằm theo dõi tiến trình phát triển và nhận diện rủi ro; xây dựng hệ thống chứng nhận quốc tế cho các hệ thống AGI an toàn và đáng tin cậy; soạn thảo một Công ước khung về quản trị AGI dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc; và nghiên cứu việc thành lập một cơ quan chuyên trách của Liên Hợp Quốc có nhiệm vụ điều phối hợp tác toàn cầu trong lĩnh vực này.