Lo thuốc lá lậu “tung hoành” thị trường

Năm 2013, thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam là 930 triệu bao, chiếm 22,2% thị phần nội địa và dự báo ngày càng tăng mạnh vì buôn thuốc lá lậu đang siêu lợi nhuận.

Ông Vũ Văn Cường, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) nêu lên mối lo về tình hình nhập lậu thuốc lá hiện nay tại hội nghị ngành Công Thương ngày 10/1.

Ông Cường cho biết, thuốc lá là ngành sản xuất kinh doanh có điều kiện, nếu trong nước không sản xuất thì phải nhập khẩu, không nhập khẩu thì buôn lậu. Nếu nhập khẩu thì phải mất 5 tỷ USD (dễ dẫn đến nhập siêu); còn nếu buôn lậu thì một năm nhà nước mất trên 20.000 tỷ đồng tiền thuế (trên 1 tỷ USD).

Theo Chủ tịch Vinataba, hiện tại thuốc lá sản xuất hợp pháp, nộp thuế đầy đủ đang bị kiểm soát rất chặt chẽ, thậm chí hơn cả một số nước phát triển. Trong khi đó thuốc là nhập lậu trốn thuế (siêu lợi nhuận) thì đang cạnh tranh quyết liệt với thuốc lá sản xuất trong nước.

Năm 2013, thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam là 930 triệu bao, chiếm 22,2% thị phần nội địa, trong đó chủ yếu là thuốc lá JET và HERO (90% số thuốc lá lậu), làm thất thu ngân sách hàng nghìn tỷ đồng và tác động trức tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Trước tình hình trên, Hiệp hội Thuốc lá VIệt Nam đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ sớm phê duyệt đề án chống thuốc lá nhập lậu do Bộ Công Thương đã trình. Đồng thời, chỉ đạo các Bộ ngành, địa phương, các cơ quan liên quan và các địa phương phối hợp triển khai thực hiện quyết liệt đề án, có biện pháp và chế tài xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Trong khi đó, lực lượng Quản lý thị trường thì mỏng, đi chống buôn lậu thì phải mặc đồng phục ngành nên hiệu quả thấp. Hơn nữa, do buôn lậu thuốc lá siêu lợi nhuận nên rất nhiều thủ đoạn tinh vi, vì vậy mới chỉ bắt được khoảng 3% thuốc nhập lậu hàng năm. Nếu chống mạnh ở đầu ra thuốc nhập lậu, không có đầu ra thì đầu vào sẽ giảm và tự triệt tiêu.

Trước sức “tung hoành” của thuốc lá nhập lậu, ông Vũ Văn Cường cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính xem xét, cân nhắc chưa nên tăng thế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá trong điều kiện hiện nay. Vì, do tình hình thuốc lá nhập lậu ngày càng tăng, dự báo 2014 – 2015, thuốc lá lậu sẽ chiếm hơn 25% thị phần, cộng với tác động của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, nhất là in cảnh báo sức khỏe trên bao bì, người tiêu dùng sẽ chuyển sang sử dụng thuốc lá lậu.

Theo báo cáo được đưa ra tại hội nghị tổng kết của ngành Công Thương, năm 2013, tổng sản lượng thuốc lá (toàn ngành) năm 2013 đạt 5,6 tỷ bao, tăng 6,6%, trong đó sản lượng của Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam là 3,32 tỷ bao (chiếm 60%), tăng 7,7% so với năm 2012; giá trị xuất khẩu của ngành này đạt 180 triệu USD, tăng 18,5%.

Đối với Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, ông Cường cho biết, năm 2013, Vinataba đạt tổng doanh thu đạt 32.207 tỷ đồng, tăng 14% so với 2012, lợi nhuận trước thuế đạt 1.161 tỷ đồng, tăng 42,7%, nộp ngân sách nhà nước là 8.144 tỷ đồng, tăng 14,9% và thu nhập bình quân của người lao động là hơn 10 triệu đồng/tháng, tăng 8,4%.