Lý do chỉ số sản xuất công nghiệp của Hà Tĩnh không đạt như kỳ vọng

Theo báo cáo từ Cục Thống kê Hà Tĩnh, dù hiện trong bối cảnh tình hình kinh tế toàn cầu và trong nước tiếp tục đối mặt với những khó khăn, thách thức; nhiều mặt hàng đang phải đối mặt với việc tìm kiếm thị trường mới; một số sản phẩm sản lượng thấp do nhà máy sửa chữa, thay mới dây chuyền.

Cùng với sự gia tăng mạnh mẽ cả các sản phẩm thép nhập khẩu từ các nước như Trung Quốc, Ấn Độ đã ảnh hưởng đến việc ổn định sản xuất của doanh nghiệp sản xuất thép trong nước. Thị phần bán nội địa giảm, thị trường quốc tế gặp nhiều khó khăn đã ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp Formosa Hà Tĩnh trong thời gian qua. Điều này đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình phát triển ngành công nghiệp nói riêng và toàn bộ nền kinh tế tỉnh này nói chung.

Mặc dù vậy, nhưng nhiều chỉ tiêu phát triển kinh tế 4 tháng đầu năm của Hà Tĩnh đạt kết quả tích cực. Hoạt động bán lẻ hàng hóa ghi nhận sự khởi sắc, doanh số bán hàng của những đơn vị tăng trưởng tốt, dịch vụ Hà Tĩnh đang đi những bước vững chắc. Các đơn vị sản xuất kinh doanh, bán buôn, bán lẻ, xuất nhập khẩu hàng hóa ổn định trở lại đã làm tăng nhu cầu vận chuyển trên địa bàn tỉnh này. 

CÁC DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP LỚN ỔN ĐỊNH

Cụ thể, tính chung 4 tháng đầu năm 2024, tổng mức bán lẻ hàng hóa ước của Hà Tĩnh đạt 22.858,72 tỷ đồng, tăng 21,87% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh các nhóm hàng có doanh thu lớn và tăng mạnh như nhóm lương thực, thực phẩm tăng 26,88%; hàng may mặc tăng 54,08%; đồ dùng, dụng cụ, trang thiết bị gia đình tăng 55,86% thì một số nhóm hàng dù 4 tháng đầu năm vẫn tăng trưởng nhưng chưa đạt mức năm trước, cụ thể: nhóm ô tô con giảm 33,97%; phương tiện đi lại giảm 30,03%; gỗ và vật liệu xây dựng giảm 6,36%. 

Tính chung 4 tháng đầu năm 2024, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành của tỉnh này ước đạt 2.634,95 tỷ đồng, tăng 19,69% so với cùng kỳ. Các ngành dịch vụ khác, ước đạt 1.521,56 tỷ đồng, tăng 5,91% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu vận tải của tỉnh này dự tính đạt 2.622,50 tỷ đồng, tăng 21,13% so với cùng kỳ năm 2023.

4 tháng đầu năm 2024, chỉ số sản xuất công nghiệp tỉnh Hà Tĩnh giảm 2,15% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành khai khoáng tăng 12,23%; ngành công nghiệp chế biến chế tạo giảm 9,03%; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 38,62%; ngành cung cấp nước và xử lý rác thải tăng 18,19%.

Các doanh nghiệp công nghiệp lớn tại Hà Tĩnh tiếp tục duy trì ổn định chuỗi sản xuất. Trong đó, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng I tiếp tục là động lực tăng trưởng của tỉnh này, với việc vận hành ổn định song song 2 tổ máy theo thị trường mua bán điện của EVN (cùng kỳ năm trước Tổ máy số 1 gặp sự cố), sản lượng điện ước đạt 3.798 triệu Kwh tăng 40,45% so với cùng kỳ.

Sản xuất bia tăng trưởng khá, 2 nhà máy sản xuất bia đóng lon trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh vẫn duy trì ổn định sản xuất (sản lượng ước đạt 23,77 triệu lít tăng 38,31%);Nhà máy sản xuất Pin VinES đã đi vào vận hành thương mại từ tháng 8 năm 2023 (sản lượng Ắc quy bằng ion lithi 4 tháng đầu năm 2024 ước đạt 88.000 Kwh)...

Tuy nhiên, do chịu tác động từ sự suy giảm sản lượng thép do yếu tố thị trường cũng như đại tu sữa chữa dây chuyền sản xuất của doanh nghiệp Formosa Hà Tĩnh. Vì vậy, chỉ số sản xuất công nghiệp tỉnh Hà Tĩnh 4 tháng đầu năm 2024 đã không đạt như kỳ vọng.

Trong số 20 nhóm sản phẩm chủ yếu của Hà Tĩnh được tổng hợp, có 12 nhóm sản phẩm cộng dồn 4 tháng đầu năm 2024 tăng so cùng kỳ và có 7 nhóm sản phẩm có chỉ số giảm trong tổng số sản phẩm công nghiệp chủ yếu.

Số sản phẩm công nghiệp của tỉnh này tăng bao gồm: Quặng zircon và tinh quặng zircon tăng 147,21%; vỏ bào, dăm gỗ tăng 71,4%; bia đóng lon tăng 38,31%; điện sản xuất tăng 40,45%; nước không uống được tăng 19,54%

Một số sản phẩm công nghiệp 4 tháng đầu năm 2024 của Hà Tĩnh giảm so với cùng kỳ năm trước bao gồm: Mực đông lạnh giảm 87,29%, nguyên ngân do khách hàng Nhật Bản ngừng đơn hàng, hiện tại doanh nghiệp chưa tìm kiếm được khách hàng mới, do đó lượng sản xuất đang giảm mạnh so với cùng kỳ; gạch xây dựng bằng đất sét nung giảm 45,51%, nguyên nhân do một số doanh nghiệp đang tạm ngừng để đầu tư lại máy móc, đồng thời nhu cầu tiêu thụ những tháng đầu năm thấp nên chủ yếu là bán khối lượng tồn kho, sản lượng sản xuất gạch 4 tháng đầu năm giảm mạnh; thép không gỉ ở dạng bán thành phẩm giảm 16,15%, do từ đầu tháng 4, máy móc của xưởng cán nóng phải đại tu sửa chữa nên dừng toàn bộ dây chuyền cán thép; chè (trà) nguyên chất (như: chè (trà) xanh, chè (trà) đen) giảm 14,03%, nguyên nhân do 2 tháng đầu năm chè chưa vào vụ thu hoạch, chưa có nguyên liệu sản xuất.

THU NGÂN SÁCH HƠN 6.000 TỶ 

Về vốn đầu tư tại Hà Tĩnh 4 tháng đầu năm 2024, tổng nguồn vốn ngân sách nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 1.062,85 tỷ đồng, giảm 11,02% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn ngân sách nhà nước cấp tỉnh ước đạt 721,6 tỷ đồng, giảm 18,89% so với cùng kỳ năm trước; vốn ngân sách nhà nước cấp huyện đạt 259,86 tỷ đồng, tăng 11,6% so với cùng kỳ năm trước; vốn ngân sách nhà nước cấp xã ước đạt 81,76 tỷ đồng, tăng 12,99% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu do vốn kế hoạch tỉnh Hà Tĩnh được giao năm 2024 giảm 27,65% so với năm trước. Các công trình lớn thuộc nguồn vốn Trung ương và vốn ODA thực hiện chậm do còn vướng mắc công tác giải phóng mặt bằng cũng như quy trình thủ tục đầu tư, hồ sơ thi công dẫn đến giá trị thực hiện các tháng đầu năm còn đạt thấp. Mặc dù trải qua 1/3 chặng đường năm 2024, tuy nhiên tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chỉ mới đạt 23,71% kế hoạch năm.

Tính chung 4 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của Hà Tĩnh ước đạt 810,01 triệu USD, giảm 9,93% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu thép, phôi thép ước đạt 725,52 triệu USD (chiếm 89,57% tổng kim ngạch) giảm 12,84% so với cùng kỳ, các nhóm hàng xuất khẩu khác cũng giảm khá sâu. Bên cạnh các nhóm hàng giảm mạnh chỉ có duy nhất nhóm ngành Chè có tăng trưởng trong xuất khẩu, giá trị xuất khẩu 4 tháng ước đạt 1,16 triệu USD tăng 27,47% so với cùng kỳ năm trước.

Kim ngạch nhập khẩu của tỉnh này trong tháng 4 ước đạt 300,5 triệu USD, giảm 20,19% so với tháng trước và giảm 25,01% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu do việc Formosa hạn chế nhập khẩu nguyên liệu đầu vào sản xuất một phần do bảo trì, bảo dưỡng dây chuyền sản xuất, bên cạnh đó là tâm lý chờ giá nguyên liệu thấp nhập vào lượng lớn. Kim ngạch nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm 2024 của Hà Tĩnh ước đạt 1.319 triệu USD, tăng 12,07% so với cùng kỳ năm trước. 

Trong 4 tháng đầu năm 2024, tổng thu ngân sách nhà nước của Hà Tĩnh ước đạt hơn 6.228 tỷ đồng, bằng 35,5% dự toán cả năm và tăng 2,5% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, thu nội địa ước đạt hơn 3.128 tỷ đồng (đạt 38,6% dự toán); thu xuất nhập khẩu ước đạt gần 3.100 tỷ đồng (đạt 30,8% dự toán).