Một số nguyên nhân dẫn đến dậy thì sớm ở trẻ

Trước thực trạng trẻ biếng ăn, không thích thú với những thực phẩm bổ dưỡng, các bậc phụ huynh thường tìm đủ mọi cách để bổ sung năng lượng cho con bằng những đồ ăn sẵn, đồ hộp, thực phẩm có nguồn gốc không lành mạnh hay các loại thức phẩm chức năng để con chóng lớn một cách "thần thánh" như lời quảng cáo. Bố mẹ có biết rằng vì yêu chiều con mà bố mẹ đang vô tình mang "căn bệnh" dậy thì sớm đến gần hơn với con bằng những món ăn thơm ngon hấp dẫn hàng ngày.

Theo một nghiên cứu được công bố gần đây trên Tạp chí dinh dưỡng lâm sàng Hoa Kỳ, sử dụng nhiều đồ uống có chứa hàm lượng caffein cao là một trong những thủ phạm gây ra dậy thì sớm ở bé gái. Xuất bản trên tạp chí Human Reproduction, một nghiên cứu khác cho thấy uống nước ngọt có đường cũng liên quan đến tình trạng có kinh nguyệt sớm ở trẻ em gái. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích tình hình của 5.583 bé gái trong độ tuổi từ 9 – 14. Trong đó, có các bé gái thường xuyên uống nước ngọt đóng chai, cũng có các bé chỉ uống nước ép hoa quả hay trà xanh. Kết quả cho thấy những bé uống nước ngọt nhiều hơn 1,5 lần so với các bé khác thì có nguy cơ dậy thì sớm cao hơn 24%.Các loại rau quả trái mùa như dâu tây, nho, dưa hấu, cà chua… được thu hoạch vào mùa đông hay các trái cây thu hoạch trước mùa xuân như táo, đào, cam… đa phần là những loại thực phẩm được "thúc chín". Việc trồng rau quả trái mùa và ép trái cây phải chín bằng chất hóa học sẽ để lại tồn dư chất độc này trong rau củ trái cây, trẻ em ăn vào sẽ tạo ra nguy cơ mắc bệnh dậy thì sớm. Do vậy, tất cả các loại rau củ quả quá tươi ngon so với bình thường cũng cần tránh cho trẻ ăn. Bất kỳ món nào sử dụng chất kích thích đều là nguyên nhân khiến cho trẻ "lớn" trước tuổi một cách đáng sợ.

Ngoài ra, thức ăn nhanh, đồ chiên rán cũng là một trong số các "thủ phạm". Thức ăn chiên nhiều lần và chế biến ở nhiệt độ cao dễ chuyển hóa thành chất béo và các chất độc hại. Tích tụ lâu ngày và tăng dần về lượng sẽ gây thừa cân, béo phì, rối loạn nội tiết tố, dậy thì sớm và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Sở dĩ trẻ béo phì dễ dậy thì sớm là do một loại hormone, kích thích tố có tên leptin. Leptin tiết ra từ các tế bào chất béo, đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh sự thèm ăn và chức năng sinh sản của con người. Khi một đứa trẻ có đủ leptin trong cơ thể, đó là lúc tuổi dậy thì bắt đầu. Do đó, những cô bé thừa cân, béo phì, có nồng độ leptin cao sẽ dễ bị dậy thì sớm hơn.

Các bà mẹ cũng cần lưu ý: Phần lớn các loại thuốc bổ, thực phẩm chức năng, sữa bột, sữa tươi được quảng cáo phát triển chiều cao hay phát triển trí thông minh… đều tiềm ẩn các thành phần thúc đẩy tăng trưởng rất mạnh, gây mất cân bằng nội tiết tố, có nguy cơ dẫn đến dậy thì sớm ở trẻ. Điều nguy hiểm hơn, khi cho con dùng các loại sản phẩm này, bố mẹ sẽ ngộ nhận sự tăng trưởng của trẻ. Tuy nhiên, đáng tiếc là trẻ chỉ phát triển sớm hơn các bạn trong giai đoạn uống thuốc trước dậy thì, sau đó thì sẽ chững lại và không lớn nữa.Một số gia đình có điều kiện thường muốn tẩm bổ cho con mình những thứ tốt nhất. Vì vậy, những món "siêu" thuốc bổ vốn chỉ dành cho người lớn cũng được phụ huynh cho con nhỏ sử dụng như đông trùng hạ thảo, nhân sâm, tổ yến, sữa ong chúa, sa sâm… Theo các chuyên gia Đông y, những thuốc bổ đặc biệt này, đều sẽ có những tác động lớn đến môi trường nội tiết bình thường, dẫn đến sự phát triển mất cân bằng về thể chất và tinh thần đối với trẻ em.

Khi trẻ dậy thì sớm thường có hai trạng thái tâm lý ở trẻ đó là hoảng sợ, bất an trước những biến đổi của cơ thể mà chúng không thể kiểm soát hoặc che giấu được. Trong khi đó có trẻ lại quá vô tư và chưa ý thức được về sự thay đổi của cơ thể cũng như cách chăm sóc cơ thể khi dậy thì. Vì vậy, cha mẹ cần chia sẻ, giải thích cho con hiểu và tâm sự với con như một người bạn, giúp con vượt qua sự khủng hoảng tâm lý.