Thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 3 cao kỷ lục do doanh nghiệp nước này đẩy mạnh nhập khẩu hàng hóa trước khi Tổng thống Donald Trump công bố thuế quan đối ứng...

Nhập khẩu tăng mạnh chính là nguyên nhân khiến tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Mỹ giảm trong quý 1/2025, đánh dấu quý giảm đầu tiên trong vòng 3 năm.

Báo cáo từ Bộ Thương mại Mỹ ngày 6/5 cho thấy nước này nhập khẩu một số lượng hàng hóa nhiều kỷ lục từ 10 quốc gia bao gồm Mexico và Việt Nam. Trong khi đó, nhập khẩu từ Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất 5 năm và có thể tiếp tục giảm sâu hơn trong thời gian tới vì ông Trump đã áp thuế quan 145% lên hàng Trung Quốc. Gần đây cũng đã có nhiều thông tin nói rằng những chuyến tàu chở hàng từ Trung Quốc sang Mỹ đã giảm mạnh.

Ông Trump công bố kế hoạch thuế quan đối ứng với thuế suất dao động từ 10% đến 50% đối với khoảng 180 quốc gia và vùng lãnh thổ vào hôm 2/4. Sau đó, ông hoãn mức thuế cao hơn và chỉ áp mức thuế cơ sở 10% trong vòng 90 ngày để tạo điều kiện cho đàm phán thương mại.

Riêng đối với Trung Quốc, mức thuế 145% đã có hiệu lực từ tháng 4. Giới chuyên gia kinh tế cho rằng doanh nghiệp Mỹ vẫn đang đẩy mạnh việc nhập khẩu hàng hóa trước khi thuế quan đối ứng có hiệu lực hoàn toàn từ đầu tháng 7 sau khi hết thời hạn tạm hoãn, bởi đến hiện tại, Mỹ vẫn chưa ký thỏa thuận thương mại với nước nào.

“Doanh nghiệp vẫn đang xoay sở để tìm cách vượt qua sự thay đổi chưa từng có tiền lệ này. Nhưng chắc chắn là điều tồi tệ nhất còn chưa đến vì thuế đối ứng mới được công bố hôm 2/4, mà hiện chính quyền Trump 2.0 vẫn chưa đi đến một thỏa thuận thương mại nào”, nhà kinh tế trưởng Christopher Rupkey của công ty Fwdbonds nói với hãng tin Reuters.

Thâm hụt thương mại của Mỹ, bao gồm cả hàng hóa và dịch vụ, trong tháng 3 tăng 14% lên mức 140,5 tỷ USD - theo Bộ Thương mại nước này. Trước đó, các nhà kinh tế được hãng tin Reuters khảo sát dự báo mức thâm hụt 137 tỷ USD.

Nhập khẩu tăng 4,4%, đạt mức cao nhất mọi thời đại 419 tỷ USD. Trong đó, nhập khẩu hàng hóa tăng 5,4%, đạt mức cao kỷ lục 346,8 tỷ USD. Riêng nhập khẩu hàng tiêu dùng tăng 22,5 tỷ USD, đạt mức cao chưa từng thấy, chủ yếu là tăng nhập khẩu các sản phẩm dược từ Ireland do ông Trump tuyên bố sẽ sớm áp thuế quan lên hàng dược.

Xuất khẩu tăng 0,2%, đạt 278,5 tỷ USD, cũng là mức cao kỷ lục. Xuất khẩu hàng hóa tăng 0,7%, đạt 183,2 tỷ USD, mức cao nhất kể từ tháng 7/2022.

Từ đầu năm đến nay, thâm hụt thương mại của Mỹ đã tăng 92,6% do nhập khẩu tăng 23,3%. Trong tháng 3, nhập khẩu tăng 17,8 tỷ USD trong khi xuất khẩu chỉ tăng 500 triệu USD.

Một báo cáo khác từ Bộ Thương mại Mỹ vào tuần trước cho biết thâm hụt thương mại đã gây thiệt hại 4,83 điểm phần trăm trong tăng trưởng GDP quý 1/2025 của nước này, một con số kỷ lục. Do vậy, GDP của Mỹ đã giảm 0,3% trong quý đầu năm - số liệu đã được hiệu chỉnh theo các yếu tố mùa vụ để phản ánh tăng trưởng trong kỳ 1 năm - đánh dấu quý giảm đầu tiên kể từ quý 1/2022.

Ông Trump xem thuế quan là công cụ hữu hiệu để tăng thu ngân sách nhằm bù đắp cho kế hoạch cắt giảm thuế, đồng thời phục hồi nền sản xuất Mỹ. Giới chuyên gia dự báo làn sóng nhập khẩu của Mỹ sẽ giảm xuống từ tháng 5, giúp tăng trưởng GDP khởi sắc trong quý 2.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế cũng cảnh báo rằng xuất khẩu của Mỹ cũng có thể giảm theo vì các quốc gia khác có thể trả đũa thuế quan Mỹ bằng cách tẩy chay hàng hóa và dịch vụ Mỹ. Trên thực tế, xuất khẩu dịch vụ của Mỹ đã giảm 0,9 tỷ USD trong tháng 3, còn 95,2 tỷ USD, trong đó có doanh thu từ du khách quốc tế giảm 1,3 tỷ USD.

Làn sóng nhập khẩu để né thuế quan đã khiến nhập khẩu của Mỹ từ Mexico, Anh, Ireland, Hà Lan, Bỉ, Pháp, Đức, Italy, Ấn Độ và Việt Nam đồng loạt lập kỷ lục. Trái lại, nhập khẩu của Mỹ từ Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2020, thời điểm Covid-19 trở thành đại dịch toàn cầu.

Thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc, sau khi điều chỉnh theo các yếu tố mùa vụ, giảm còn 24,8 tỷ USD trong tháng 3, từ mức 26,6 tỷ của tháng 2. Thâm hụt với Mexico gần như không thay đổi, trong khi thặng dư với Anh giảm.

“Nhập khẩu từ châu Âu tăng mạnh trong tháng 3, nhất là từ Ireland, nhưng có thể giảm trong tháng 4. Nhưng dù sao, nhập khẩu từ một số nước châu Á có thể tiếp tục tăng vì những mức thuế đối ứng 40-50% được hoãn cho tới tháng 7”, nhà kinh tế Veronica Clark của Citigroup nhận định với Reuters.