Mỹ - Trung nhất trí gia hạn "đình chiến" thương mại, chờ Tổng thống Trump đồng ý

Kết thúc hai ngày đàm phán tại Stockholm, Thụy Điển, ngày thứ Ba (29/7), các quan chức Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí sẽ gia hạn thời gian “đình chiến" thương mại.

Thỏa thuận "đình chiến" này - đạt được sau vòng đàm phán đầu tiên tại Geneve (Thụy Sỹ) vào tháng 5 và tiếp tục cụ thể hóa, tăng cường thực thi trong vòng đàm phán ở London (Anh) vào tháng 6 - dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 12/8 tới.

Với việc tiếp tục gia hạn hòa hoãn thuế, Mỹ và Trung Quốc duy trì mức thuế quan đối ứng 10% với hàng hóa của nhau, thay vì đưa trở lại các mức cao ba con số trước đó.

Thông tin về kết quả đàm phán, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết các chi tiết kỹ thuật trong thỏa thuận thương mại giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết và việc gia hạn đình chiến tùy thuộc vào sự chấp thuận của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

“Thuế quan với hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ sẽ trở lại mức tổng 145% nếu Tổng thống Trump không chấp nhận gia hạn”, ông Bessent nói.

“Chúng tôi đã có các cuộc làm việc mang tính xây dựng để đưa ra kết quả tích cực. Tuy nhiên, việc gia hạn thỏa thuận hòa hoãn thuế quan sẽ do Tổng thống quyết định”, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết thêm.

Về phía Trung Quốc, Đại diện Thương mại Quốc tế kiêm Thứ trưởng Bộ Thương mại Lý Thành Cương phát biểu với phóng viên rằng sau các cuộc trao đổi sâu sắc, thẳng thắn và mang tính xây dựng này, hai bên sẽ duy trì liên lạc chặt chẽ.

Hiện tại, ngoài mức thuế đối ứng 10%, Mỹ áp đặt thuế quan 20% với hàng hóa Trung Quốc do vấn đề chất gây nghiện fentanyl. Do đó, trước khi đình chiến, tổng mức thuế quan của nước này là 145%. Còn mức thuế quan trả đũa của Trung Quốc với hàng hóa Mỹ là 125%. Trong thời gian hòa hoãn, Mỹ đã nới lỏng quy định hạn chế xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao, còn Trung Quốc nới lỏng hạn chế xuất khẩu đất hiếm và nam châm.

Trong vào đàm phán thứ ba này, phái đoàn hai nước, do ông Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong dẫn đầu, đã gặp nhau tại Rosenbad, văn phòng thủ tướng Thụy Điển tại Stockholm.

Theo ông Bessent, trong các cuộc thảo luận, kéo dài 1 ngày rưỡi, phía Mỹ đã bày tỏ sự không hài lòng về việc Trung Quốc mua dầu Iran và tình trạng dư thừa công suất tại quốc gia này.

Giới phân tích cho rằng đàm phán thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể sẽ mất thêm nhiều thời gian nữa. Thời gian qua, Bắc Kinh không ngại sử dụng sức mạnh kinh tế và quyền kiểm soát chiến lược đối với thị trường khoáng sản đất hiếm toàn cầu làm một đòn bẩy đàm phán.

“Không giống thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 đạt được trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, Bắc Kinh đã rút ra bài học quan trọng và lần này sẽ không chấp nhận một thỏa thuận một chiều. Bắc Kinh đang có sự chuẩn bị tốt hơn và sẽ khăng khăng buộc Mỹ đưa hạn chế xuất khẩu công nghệ về mức tối thiểu - một yêu cầu tương đối khó với Washington”, bà Wendy Cutler, chuyên gia tại Viện nghiên Chính sách Xã hội châu Á (ASPI), nhận xét với tờ báo Nikkei Asia.

Theo bà Cutler, cũng là cựu Phó Đại diện thương mại Mỹ, vòng đàm phán tại Thụy Điển có thể đặt nền móng cho một cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Nhà Trắng được cho là đang sắp xếp một chuyến thăm của ông Trump tới Trung Quốc trong năm nay. Tuy nhiên, trên mạng xã hội Truth Social, ông phủ nhận rằng đang “tìm tiếm” một cuộc gặp với nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Ông Jeff Moon, từng là nhà đàm phán thương mại dưới thời chính quyền Tổng tống Barrack Obama, cho rằng các cuộc đàm phán thương mại giữa chính quyền ông Trump với Trung Quốc hiện xoay quanh nhiều vấn đề chính trị và an ninh quốc gia. Đây là sự thay đổi đáng kể so với lập trường của các chính quyền tiền nhiệm và khiến đàm phán trở nên phức tạp hơn.

“Khi theo dõi các diễn biến trong tương lai, điều quan trọng là phải tách biệt các vấn đề thương mại và ngoại giao với nhau. Chúng ta cũng cần lưu ý rằng nếu thỏa thuận thương mại giữa hai nước không giải quyết được vấn đề trong chính sách công nghiệp của Trung Quốc, thì đây sẽ chỉ là một giải pháp tình thế, chứ không giải quyết được gốc rễ vấn đề ảnh hưởng tới toàn bộ mối quan hệ song phương”, ông Moon chỉ ra.

Đầu tháng này, Mỹ đã nới lỏng quy định hạn chế xuất khẩu thiết kế chip cho các công ty Trung Quốc. Quy định này nhằm làm chậm quá trình phát triển của ngành công nghiệp chip Trung Quốc và giải quyết mối lo về an ninh quốc gia của Washington.

Những tuần gần đây, Chính quyền ông Trump công bố đạt thỏa thuận với một số nền kinh tế, bao gồm Nhật Bản, Indonesia, EU…, theo đó giảm mức thuế quan đối ứng với các nước này so với mức đã công bố trước đây.

Thuế quan đối ứng với gần như tất cả đối tác thương mại của Mỹ sẽ tiếp tục ở mức cơ sở 10% tới ngày 1/8. Sau thời điểm này, ông Trump sẽ tăng thuế trở lại với những nước không đạt thỏa thuận.