Người Mỹ bi quan về nền kinh tế

Cảm nhận của người Mỹ về nền kinh tế nước này tiếp tục tình trạng ảm đạm kể từ khi Tổng thống Donald Trump mạnh tay áp thuế quan lên hàng hóa nhập khẩu. Số liệu công bố gần đây cho thấy niềm tin người tiêu dùng Mỹ duy trì xu hướng giảm, xuống mức gần thấp kỷ lục.

Theo báo cáo khảo sát được Đại học Michigan công bố vào hôm thứ Sáu tuần trước, chỉ số niềm tin của người tiên dùng Mỹ tháng 5 giảm 2,7%, còn 50,8 điểm từ mức 52,2 điểm của tháng 4. Số liệu sơ bộ này của tháng 5 là mức niềm tin của người tiêu dùng Mỹ thấp thứ hai trong lịch sử cuộc khảo sát của Đại học Michigan, chỉ cao hơn mức 50 điểm ghi nhận vào tháng 6/2022, thời điểm lạm phát ở nước này cao nhất 41 năm.

Từ năm 1952, Đại học Michigan đã tiến hành khảo sát hàng tháng về cảm nhận của người Mỹ về nền kinh tế. Kể từ đó đến nay, nền kinh tế lớn nhất thế giới đã trải qua nhiều cuộc suy thoái, nhiều cú sốc giá cả, chiến tranh, những giai đoạn lạm phát leo thang mạnh, một cuộc khủng hoảng tài chính lớn, và một đại dịch toàn cầu. Nhưng cuộc chiến thương mại hiện nay đã cho thấy ảnh hưởng tiêu cực lớn hơn cả đối với niềm tin của người tiêu dùng Mỹ nếu so với hầu hết các sự kiện đó.

Các kế hoạch thuế quan của Tổng thống Donald Trump đã đẩy cao mối lo suy thoái và khiến tâm lý người tiêu dùng Mỹ giảm liên tục từ đầu năm đến nay. Báo cáo mới nhất cho biết từ tháng 1 đến nay, chỉ số niềm tin người tiên dùng Mỹ đã giảm 30%.

“Có một điều rất rõ ràng là người tiêu dùng đang lường trước sự bấp bênh và mất ổn định từ chính sách thuế quan”, bà Joanne Hsu - Giám đốc phụ trách khảo sát người tiêu dùng của Đại học Michigan - nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn kênh Bloomberg TV hôm thứ Sáu.

Trong cuộc khảo sát tháng 5, có 3/4 số người trả lời đề cập đến thuế quan, tăng từ mức 60% của cuộc khảo sát tháng 4.

Và người tiêu dùng nói chung, dù ủng hộ Đảng Cộng hòa hay Đảng Dân chủ, đều cho rằng thuế quan sẽ gây ra tác động lớn đối với nền kinh tế. Kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng Mỹ về lạm phát trong 1 năm tới đã tăng lên mức 7,3% từ mức 6,5% trong cuộc khảo sát vào tháng trước - báo cáo cho thấy. Chỉ số về điều kiện kinh tế hiện tại cũng giảm mạnh, về mức 57,6 điểm, thấp nhất kể từ tháng 12/2022.

Tâm trạng của người tiêu dùng về triển vọng tương lai của kinh tế Mỹ đặc biệt xấu. Chỉ số thể hiện điều này đến nay đã giảm 5 tháng liên tiếp, xuống 47,3 điểm - mức thấp nhất kể từ tháng 7/2022.

“Không có gì là khó hiểu khi người tiêu dùng có cảm nhận tệ hơn về việc nền kinh tế sẽ đi tới đâu”, nhà kinh tế cấp cao Elizabeth Renter của công ty NerdWallet nhận định với hãng tin CNN. “Quan trọng không kém việc đàm phán để giảm thuế quan xuống là việc truyền đạt tới người dân về triển vọng của nền kinh tế và việc liệu người dân có thể kỳ vọng những gì”.

Trước đó, các nhà kinh tế học đã kỳ vọng chỉ số niềm tin của người tiêu dùng Mỹ khởi sắc trong tháng 5, đạt mức 55 điểm - theo dữ liệu từ FactSet.

Trong tháng này, cuộc chiến thương mại do ông Trump khởi xướng đã có một số chuyển biến tích cực, bao gồm thỏa thuận hòa hoãn 90 ngày giữa Mỹ và Trung Quốc được công bố hôm 12/5. Cuộc khảo sát tháng 5 của Đại học Michigan hoàn tất vào ngày 13/5.

Nhiều thông số trong cuộc khảo sát có cho thấy một số dấu hiệu cải thiện niềm tin sau khi thỏa thuận “đình chiến” thương mại Mỹ - Trung được công bố, bà Hsu cho biết.“Tuy nhiên, những chuyển biến ban đầu này còn quá nhỏ để thay đổi bức tranh chung. Người tiêu dùng vẫn đang bi quan về nền kinh tế”, bà viết trong báo cáo.

Vào tháng 6/2022, khi niềm tin người tiêu dùng Mỹ thấp kỷ lục do lạm phát leo thang, nền kinh tế Mỹ khi đó đang mạnh với thị trường việc làm tăng trưởng cao và người tiêu dùng có nhiều tiền để duy trì việc chi tiêu. Nhưng lần này, tình hình có thể đã khác - bà Hsu nhấn mạnh.

“Người tiêu dùng đang thực sự lo lắng rằng thị trường việc làm sẽ yếu đi”, bà nói, và cho biết thêm ngày càng có nhiều người tiết lộ rằng thu nhập của họ giảm sút. “Đây chắc chắn là một vết rạn đáng lo ngại trong sự vững vàng bấy lâu này của người tiêu dùng”.